Madde mi düşünceden, düşünce mi maddeden doğuyor?

Dünyadaki maddeleri beş duyumuzla, görerek, duyarak, dokunarak, koklayarak ve hissederek tanıyoruz ve bunların var olduğunu biliyoruz. Aslında bunların hepsi bu maddelerin bir şekilde beynimize dokunması sayesinde oluyor. Yani aslında tek duyumuz var: Dokunmak.

Örneğin görmek. Gözlerimizden giren ışık sinirler aracılığı ile beynimize dokunuyor ve biz bir şeyi görebiliyoruz.

Peki biz bu maddeleri algılamasak(bu maddeler beynimize dokunmasa) her hangi bir maddenin var olduğunu söyleyebilir miydik? Hayır.

Bu maddeler beynimize dokunduğunda da bunları düşüncemiz sayesinde algılıyoruz ve var olduklarını düşünüyoruz. Demek ki düşünce olmasa maddenin var olup olmadığını söylememiz mümkün olmayacaktı.

Bu durumda madde mi düşünceden doğuyor, yoksa düşünce mi maddeden doğuyor?