Ne olacak bu yatırımcının hali?

Geçtiğimiz hafta panikten de öte büyük bir kaos yaşandı ama bundan sonra ne olacak?

Dengeler değişti, sihirli bir karar ile tüm dünya ekonomileri kurtuldu mu...?

Geçtiğimiz haftaya ilişkin olarak seans içi ve günlük yazılarımda (www.hisseteknik.com) sayfalar dolusu yorum aktardım... !!!

Benim yorumlarımı takip edenler ve bunun dışında her açtığınız sayyafa olanı biteni tek tek okudunuz ve artık aynı açıklamaları görmekten bıktınız, içiniz karardı...!!!

Hele ki ; her bir yorumcu veya analistten gelen ABD ekonomisi hiç iyi yolda değil, bankalar batıyor, kurtarılan kurtarılıyor, batması reva görülen kaderine terkediliyor ve dünya inanılmaz bir krize doğru sürüklenmekte ...!!!

Kaçın, satın ne varsa, borsa 20 000 e gidiyor ve hatta 10 binli seviyelere kadar düşebilir, altın, dolar, avro alıp başını gider vs mealinden nice beklentileri, kehanetleri okuyup, kafanız allak bullak oldu...?

Eeeee ;

Bizim uzmanlarımız ; en küçük bir olumsuzlukta bile felaket tacirliği yapmak veya en ufak bir olumlu gelişmede de en güzel Isparta güllerini açtırmakta mahirdir...!!!

Ama kimsenin bir alternatif görüşü olmaz, yatırımcıya al veya sat dışında " sabır et bekle, böylelikle daha az zarar edersin" diyebilme cesaretni hiç kimse gösteremez...!!!

Oysa ki nice krizler görmüşüzdür; endeks yerle bir olmuştur ;

HSBC Genel Md.lüğü bombalanmıştır, AKP hakkında kapatma iddiası ile dava açılmıştır, Genel Kurmaydan e - bildirge gelmiştir, ABD de bankalar batmıştır vs.

Bu gelişmelerin hepsinin ardından ; DOW çökecek, endeks batacak, bilmem kaç cente gelecek gibi kehanetleri hep okuyorsunuz...!!!

Okuyorsunuz ve ardından seans açılmasını bile beklemeden satış emirlerini yazan mutlaka bir çok yatırımcı oluyordur ama maalesef 2 - 3 güne kalmadan pişman olup, tekrar sattığı fiyatın % 10 - 15 yukarısından, satarken ettiği zararların üzerine bir o kadar daha zarar eklemek pahasına yeniden alım yapmıyor mu...?

Hadi hadi kendinizi kandırmayın lütfen...?

32 - 33 000 lerden panikleyip de satmadınız mı...?

20 binlere gidiyoruz, DOW ise 10 000 aşağısına doğru hızını almıştır diyen yorumların etkisi ile satmadınız mı...?

Ama cuma günü de alsam mı almasam mı diye tereddütte kalıp da, muhteşem yükselişe seyirci kalmadınız mı...?

Yani sattığınıza pişman olmadınız mı...?

Benim vicdanım son derece rahat arkadaşlar...!!!

1 senedir endeks 20 binlere düşecek demedim...!!!

DOW ; 10 bin ve hatta daha aşağılara gidecek demedim...!!!

Ne dedim...?

ABD Kasım seçimleri öncesinde tüm olumsuz ekonomik koşullara rağmen ABD Hükümeti ve FED seyirci kalmaz ve kalamaz dedim...!!!

Mutlaka bir çare üretir ve bu gidişata geçici bile olsa bir müdahale eder, soluksuz bir gevşemeye müsade edemezler dedim...!!!

ABD Hükümetlerini de bir kenara bırakmak üzere, güçlü yatırımcılar gerek İMKB de ve gerekse de DOW üzerinde varlıklarınını gösterir ve hiç olmadık bir nedenle bile kötü gidişe dur demek sureti ile öncelikle kendi zararlarına dur demek zorunda kalırlar dedim...!!!

Yani ekonomisini düzeltmek, cari açığını kapatabilmek adına ortadoğuda savaşlar çıkarmaya muktedir olmuş bir dünya devi için hemen batıyor, 1929 da ki krizden bile vahim durumlara geliyor yorumlarını yapmak sureti ile yatırımcıyı ürkütenlere ve bu korkular ardından oluşan zararlara gerçekten şaşırıyorum...

Hiç kimsenin aklına gelmedi...!!!

Böylesi büyük bir kriz atmosferinde ; yatırımcıya bir B planının ortaya çıkabileceği ve bu düşünce ile sabır göstermesi gerektiği...!!!

Ekonomi maalesef matematik gibi değildir...!!!

Hele borsa da asla 2 kere 2 hiç bir zaman 4 etmez...!!!

Bunu benim cahil ve ekonomistlikten bir haber basit bir vatandaş ve azıcık da tecrübeli yatırımcı kafam alabiliyor da, Siz Uzmanlar mı düşünemediniz...?

Aylardır siz diyorsunuz ki , DOW düşecek...?

Endeks 20 binlere inecek...?

Ben de diyorum ki; DOW kasım seçimleri öncesinde düşmez ve gereken müdaheleler yapılır...!!!

Endeks ise 30 000 aşağısını göremezz...!!!

Hem de tüm bunları aylardır diyorum, bugün değil...!!!

Siz gördüğünüzü yorumladınız ben ise; yatırımcı psikolojisinden hareketle yorum yaptım...

Şimdi geliniz basit bir muhakeme yapalım :

Diyorum ki borsa alemi ; matematikten ve ekonomininin ana kurallarından ayrı çalışır...!!!

Psikoloji vardır, beklenti vardır, umutlar vardır...!!!

Düne kadar 2, 80 li seviyelere gerileyen GARAN hissesini ele alınız...!!!

Ne oldu bu hisseye...?

10 gün önce 4, 00 seviyesini gören bu hisse, 2 gün önce 2, 80 li seviyelere gerilemişti...!!!

Ne oldu, bu banka 10 gün içinde battı mı...?

Hadi anladık; ABD de AIG veya diğer zor durumda olan banka hisselerine satışlar gelip de bir günde % 20 - 30 değer kayıplarını ama bu hissede ki sorun ne...?

Efendim ; dünya da kriz olunca yabancı satıyor ve bunun için düşüyor...?

O halde nerede hissenin ekonomik değeri...?

ABD de de kriz varsa, bilmem ne bankası zor durumda ise GARANTİ BANKASI da mı zor durumda olmak zorunda...?

O halde meselenin ekonomik boyutlarının haricinde, psikolojik ve özellikle yatırımcı psikoloji açısından da değerlendirilmesi elzemdir, şarttır...!!!

Şimdi diyeceksiniz ki ; ekonomi uzmanlarını bir köşeye bırakalım da, psikologlara mı danışalım...?

Siz bilirsiniz derim...!!!

Hep söylerim ; ekonomistler bu işi gerçekten biliyor olsalardı, hepsi de şu an paralarını saymakla meşgul olurlardı ve bir takım dergilere veya basın organlarına yazı yazıp maaşlarını beklemek yerine paralarının hesabını yapmakla meşgul olurlardı...!!!

Olacakları öngörmek yerine, olanlara sayfaylar dolusu mazeret niteliğinde neden yanıldıklarını izah eden yazılar yazmak zorunda kalmazlardı...!!!

Amannn yanlış anlaşılmasın ;

Asla hiç bir uzmanın ekonomi veya iktisat bilgisine laf söylemek haddim olamaz...

Hepsinin önünde saygı ile eğilirim ama anlatmak istediğim şudur ; ekonominin teorisini bilmekle yatırımcının ruhunu anlayıp, onları zarardan korumak - para kazandırmak çok farklı olgulardır...

Hele bir de genel ekonomi teoremleri dışında, piyasanın kendi gerçekleri vardır ki, işte bu piyasa kanunları hiç bir üniversitede değil, piyasanın tam içinde öğrenilmekte...!!!

DOW JONES ;

2 tane yatırım kuruluşunu FED kurtardı ve 11 000 aşağısına gelmekten kurtuldu...!!!

Ardından LEHMAN BROTHERS da kurtarılacak beklentisi hakim oldu ama " her batanı kurtaramamam " diyen FED "banane, batarsa batsın dedi...!!!

Ortalık karıştı, 10 500 e kadar gerileyen DOW ardından kötü gidişe bir dur demek gerekir denildi ve faiz orahnlarını beklentiler aksine indirmeyerek enflasyon mücadelesini devam ettirmeye kararlı olarak, önce izledi ve ardından bana göre yüzyılın karınını açıkladı...!!!

Yani hiç kimsenin beklemediğini, hiç bir ekonomistin tahmin etmediğini yaptı, ...?

Eyyy ekonomi uzmanları...!!!

1980 li yıllarda resesyon tehlikesi ile başvurulmuş olan bu çözümü neden hiç biriniz çözüm olarak düşünemediniz...!!!

Sorunun bir parçası olmak yerine, sorunun çözümü olabilecek bir öneriniz olsaydı belki NOBEL ÖDÜLÜ bile alabilirdiniz...

Sizin işiniz akademisyenlik değil mi...?

Benim işim olacak değil yaaa...!!!

Benim badece ; 2008 kasım seçimleri öncesinde ABD Hükümeti bu işe geçici olsa bile bir çare bulur demeye aklım yetti...!!!

Sabredin bekleyin, bu devaran böyle gitmez diyerek karalar üzerine bir kara daha çalmayarak en çok ihtiyaç duyulan morali vermeye gayret ettim, dilim döndüğünce...!!!

Nitekim ;

ABD Hükümeti; RTC adı verilen bir nevi şirket olarak tanımlayabileceğimiz bir oluşum ile batık bankalar ve finans kurumlarının elinde para etmeyen, fiilen değeri kalmamış veya azalmış olan varlıkları devralacak ve bunlara gerekli nakti vermek üzere durumlarını düzeltecek, sonrasında da piyasa koşulları iyileştiği zaman bunları paraya çevirecek bir yöntem geliştirdi...!!!

Efendim; bu yöntem işe yararar veya yaramaz...!!!

Kongreden onay alınması gerekiyor, ya onay gelmezse...!!!

Hiç ama hiç bir şekil de pişmiş aşa su katmaya çalışmayın ağalar...!!!

Bu çözüme Kongre bal gibi onay vermek zorundadır...!!!

Halkın gittikce eridiği, bir anlamda ABD devletinin batma noktasına geldiği 100 yılın krizi varsa, Kongre değil her kim olursa olsun onay vermeye mahkumdur...!!!

Eylül sonunda oylamaya sunulacak bu 500 milyar dolarlık çözüm paketi neticesinde , bir ferahlama en önemlisi mevcut güven krizininin çözümüne yönelik bir itimat oluşacağından benim hiç bir şüphem bulunmuyor...

Bu kaynak nereden bulacack, vergiler ile halkın sırtına mı binecek yoksa bir başka kaynak mı üretilecek meselesi elbette ki ekonomi bilimi açısından önem taşıyor ama psikolojik anlamda ABD ekonomisininin en azından şu an için kurtarıldığı algılaması yaratılabildi ise yatırımcıyı ilgilendiren en önemli husus bence budur...!!!

Bu açıklamalar ardından ;

DOW ; geçtiğimiz haftayı 11 400 ün hemen üzerinde kapatmıştı, yine 11 400 yakınlarında tamamladı ve hem de 11 500 e yaklaşan bir atak ardından...!!!

Pazartesi küçük çaplı kar satışları görebiliriz ama bu tepkinin bayram sonuna kadar devam etmesi muhtemel görünmekte, en azından küçük düzeltmeler gelse bile 11 800 e kadar devam edebilecek ve hatta bir adım daha ileri gitmek üzere 12 000 üzerini bile test edebileceğimiz umulmadık ekstra bir coşku dahi beklenebilir...

Neden...!!!

Bu ana kadar olumsuz gidişata yönelik maalesef faiz indirimleri ve nakit fonlamalar dışında bir çözüm getirmemiş olan FED ; durumun vehametinin farkına vararak böylesi radikal bir karar alabiliyor ise ; artık bunun finansal kesim için güven verici bir çare olarak algılanması gerekecektir...

Evet bu kararın sonuçları belki bir kaç yıl için önemli sıkıntılar yaratabilir ve faturası halka çıkarılabilir ama bugün elimizde ki satmak ve bir kaç yıl sonrasını hesap etmek üzere yakın vadede ki kazanç fırsatlarından veya en azından 7 - 8 ay önce alınan pozisyonları zararla kapatmaktan daha iyi değil midir...?

Yani DOW zamanı belli olmayan bir süreçte, neredeyse 1 yıldır dile getirildiği ama bir türlü gerçekleşmediği üzere 10 000 ve daha aşağılara gelecek diye hemen ne var ne yok satmak mı gerekiyor...?

Zararları sineye çekerek kadere razı olmak mı gerekiyor...?

Başka bir çare yok mudur, bir başka alternatif hiç mi ufukta görünmemekte...?

İyi güzel de uzmanlar benim sizlerden beklediğim ;

Bana para kazandırmanız, yine sizin önerileriniz ile attığım adımlar ardından en azından zararsız kurtulabilmektir...!!!

Bana ekonomi dersi vermeniz, kitaplarda yazan geçmiş ekonomi gelişmelerini bir bir anlatmanız değildir...!!!


GELELİM ENDEKSİN BEKLENTİLERİNE...!!!

AKP davasının sorunsuz sonuçlanacağının anlaşılmasının ardından 32 000 lerden başlattığı atağı 43 500 lere kadar yönelten endeks; yurtdışında ki gelişmelere bağlı olarak ağustos ayını 40 000 üzerinde geçirmeyi başardı...

Ancak eylül ayı ile birlikte ABDde mevcut sorunlardaki ateşin yükselmesi gereği tökezlemeye başladı, 40 000 aşağısına geldi ama önce ki hafta FED tarafından 2 yatırım kuruluşuna el konulması ile tekrar 41 500 atağını yaşadı...

Geçtiğimiz haftaya tedirgin bir şekilde 37 000 ile başladık ve haftanın 4 günü ABD den esen sert rüzgarlar gereği 31 000 sınırına kadar geri çekildik ama 32 000 aşağısında bir kapanış yaşanmadı...

Ve sonuç olarak 4 gün boyunca yağan kar, 1 günlük güneş ile eriyip gitti... Endeks haftaya başladığı değer olan 37 000 e son derece yaklaşan bir atak ardından 36 864 ile en yüksek değerini görüp, 36 400 yakınlarında haftayı tamamladı...

DAX ; 6 200 yakınlarına ulaşırken dolar tekrar 1, 23 lü seviyesine geri dönüş yaptı...

200 dolara gidiyor diye bir biri ardına yatırım kuruluşlarının raporlarını izlediğimiz petrol ise ; bu raporların ardından israrla ve defalarca belirttiğim üzere "bunlar spekülasyonladan başka bir şey değildir, tekrar 100 dolara doğru gevşemesini beklerim " dedim ve petrol fiyatları gectiğimiz hafta 91 dolara kadar gevşeme yaşadı...!!!

Bu dev yatırım kuruluşları madem bu kadar büyük uzmanlıklara sahipler, o halde neden birbiri ardına iflas eşiğine geldiler, bunu da sorgulamak gerekiyor sanırım...!!!

Evet şimdi; bundan sonrası daha da önemli...?

Neden ...?

Çünkü bir çok yatırımcı elindekini sattı...!!!

Cuma oluşan coşkuda, ne olduğunu anlayamadı ve bir çoğu alım yapmaya korktu, çekindi...

Çünkü sattığına, bir iki gün daha sabır edemediği için kendisine, ama daha çok yanlış yönlendiren, ufku dar uzmanlara kızdı...!!!

Şimdi ne yapmalıyım, nereden almalıyım sorusuna cevap aramakta...!!!

Öncelikle şunu söylemek isterim ki ;

Cuma günü yaşanan ve DOW da perşembe - cuma olmak üzere 2 gündür yaşanmakta olan müthiş coşku neredeyse tüm kayıpları geri aldı ve hatta bazı banka hisseleri haftaya başladıkları değerden daha da yukarı seviyeleri gördüler...

32 000 civarından alım yapmış olanlar, oluşan bu kazancın getirisini görmek adına endeks üzerinde bir baskı oluşturabilir ve teknik anlamda da bir düzeltmenin gelmesi beklenmelidir...

Bu durum hem DOW ve hem de endeks için geçerlidir...

Pazartesi günü DOW 11 500 üzerinde bir kapanış yapmak adına bu kritik seviye üzerinde tutunma çabası gösterebilir ama bunun haricinde 11 500 ün direnç özelliği gereği son 2 günün bir düzeltmesi olarak 11 250 ye kadar bir geri çekilme ve 11 300 üzerinde bir dengelenme şeklinde bir soluklanma da izleyebiliriz...

Bu sebeple ;

Şu an da hem DOW ve hem de endeks için yukarı eğilimin devamı çok daha kuvvetli bir olasılık gibi görünüyor ise de; ben mevcut durumu biraz tehlikeli görüyorum...

Genel teorim şudur ki ; panik ortamlarda satmak , coşkulu ortamlarda ise alım yapmak çoğu zaman hatalı kararlara neden olmakta, duygular yanıltmaktadır...

Beyniniz aşağı gidiyor işte, satmak gerek veya almış başını gidiyor şimdi alınmaz da ne zaman alınır der ve sizi yanıltmak için elinden geleni yapmış olur...!!!

Bu noktada ne yapmalı sorusunun yanıtını 2 grup olarak vereceğim :

1. Oluşan sert gerilemelerde satış yapmış iseniz ; DOW un 11 250 üzerinde tutunduğundan veya yukarı eğilim devam ederse 11 500 üzerinde kapanış yaptığından emin olmadan alım yapmamalı...

Bu durumun endekse yansıması ise; olası bir düzeltme de 35 000 aşağısında kapanış olmayacak veya endeks 37 500 üzerine net olarak yerleşecek...

Endeksin yukarı eğilmni devam ettirmesi durumunda belki 1000 puan daha yukarıdan alım yapmak zorunda kalablirsiniz ama bu bir miktar pahalı alım daha garantili ve riski az bir maliyet olacaktır...

Kısaca ; 34 500 - 35 500 aralığına bir geri çekilme yaşanma ihtimali vardır ve bu geri çekilme de kademeli olarak alım yapılabilir ama elbette ki yurtdışı gelişmeleri de yakından takip edilmek şartı ile...

2. Şayet pozisyonlarını bozmadınız ve hatta gerilemelerde, önerilerime kulak verip cesaretle alım yaptı iseniz; pazartesi 37 000 - 500 atağı gelebilir... Bu atak neticesinde 37 500 civarından nakte geçerek, bir düzeltme olasılığını dikkate almakta, riski azaltmakta büyük yarar görmekteyim...

Şayet 37 500 ve DOW da 11 500 üzerine net bir yerleşme niyeti gösterecek olur ise, işte o zaman tekrar pozisyon açmayı düşünmek biraz daha garantili ve risksiz bir adım olacaktır...

Veya belirttiğim şekilde bir düzeltme gelirse ; o zaman 35 000 civarını kademeli alım için izlemekte yarar olacaktır...

Genel Kanaatim ;

1. ABD Hükümetinin almış olduğu bu tarihi karar basit bir karar değildir... Geçmişte ki faiz indirimleri veya likidite fonlama ile çözülememiş olan ve artık kanser olmanın eşiğine gelmiş ekonominin kurtarılabilmesi adına çok önemli ve ciddi bir adımdır...

Bu nedenle diğer çözüm yöntemleri karıştırmamak gerekiyor ama şunu bilmek lazım ki ; ABD ekonomisindeki sorun 1 gecede oluşmadığından, yine de 1 gece de alınacak bir karar ile derhal çözülemez...!!!

Bu sorunun çözüm aşamasında bile sıkıntılar olacaktır, gelecek veriler vs. gibi hastanın durumunu gösteren tahliller ( her gün 3-5 tanesi açıklanan veriler) sorun yaratacak, can sıkacaktır...

DOW un dur durak bilmeksizin yükselmeye devam edeceğini, artık tüm meselelerin bitmek üzere dünyada yeni bir trendin başladığını, kara günlerin tamamen geride kaldığını düşünmek kesinlikle yanlıştır...!!!

Mevcut ekonomik sorun halen 100 yılın sorunudur... Çözümü ne kadar önemli kararlar alınırsa alınsın, yine de kolay değildir... Şu an ; komaya girmiş olan hasta için yeni bir ilaç bulunmuş gibi bir umut vardır ama bu ilacın etkileri henüz gözlenememiştir, bir iki gün içinde de gözlenemez...!!!

2. DOW ; belirttiğim gerekçeler ile 11 500 üzerine yerleşmek adına yaşadığı karamsarlıklardan kurtulup, tekrar güven tazelemek adına ataklar yapabilir...

11 800 direncini tekrar zorlayabilir ve hatta mevcut çözümü öncekilerden farklı çok çok önemli bir çare olarak görmek üzere 12 000 üzerini bile test edebilir...!!!

Ancak asla ve asla bu beklenti ile hareket edilmemelidir, DOW şura buraya gidecek umudu ile yatırım kararları verilmemelidir... Zira halen çözüm değil, sadece bir çözüm umudu vardır ve bunun etkileri bir iki güne görülemeyeceği için inişler ve çıkışlar sıklıkla görülmeye devam edecektir...

3. DOW için 11 800 direnci halen güçlü bir dirençtir ancak DOW bu direnci test edecek olsa bile, son 2 günün coşkusuna bir mola verip, 11 150 - 11 250 bölgesini tekrar destek yapabilmek adına bir seyir sonrasında böylesi bir atak yapabilir...

Bu nedenle bu hafta 11 150 - 11 250 bölgesinin tekrar test edilme ihtimalini hesaplara katmak gerekiyor...

4. Endeks mevcut DOW gelişmeleri paralelinde ; 37 500 - 38 000 bölgesinin direnç etkisini hissedecektir... Zira hızlı yükselişin yarattığı alım coşkusu, aynı zamanda realize ve ne olursa olsun tedbir alma fırsatını kaçırmayayım kaygıları satışlar için neden olacaktır...

5. DOW un 11 500 üzerine net olarak yerleşmesi mümkün olur ise; endeks için de 37 500 üzerine yerleşmek ve 40 000 hedefi menzile girmiş olabilir...

Ancak önce 37 500 - 38 000 yakınları ardından da, olumlu gelişmler devam etmek şartına bağlı olarak 40 000 seviyesi özellikle dikkat edilmesi gereken seviyeler olarak ön plana çıkmaktadır...

6. Kasım 2008 ABD seçimleri öncesinde asla net konuşmak mümkün değildir... DOW un 12 500 e gitmesi de imkansız değildir, endeksin 45 000 e gitmesi de...!!!

Ancak mevcut ortam gereği endeksin kısa vadede 30 000 aşağısına gelebileceğine dün de inanmıyordum, bugün de inanmıyorum...!!!

7. Tek inandığım doğru var ki ; şuraya gidecek buraya gidecek beklentileri ile alıp beklemek veya yükselişlere yeni umutlar bağlamak yerine endeksin zorlandığı noktalarda satış yapıp, destek seviyelerini izleyerek AL - SAT işlemlerine ağırlık vermektir...

Gecenin ilerleyen saatlerinde DOW Fut.larının işlemlerine başlaması ile birlikte yarının açılış yönünü daha net görebileceğiz...

Ancak cuma gününü 11 400 yakınlarında tamamlamış olan DOW ; seans öncesi future değerlerinde çok önemli bir sorun yaratmaz ve 11 350 civarında seyretmekte ise endeksin de 37 000 yakınlarında haftaya başlaması muhtemel görünmektedir...

DOW Fut.lar kanaatim gereği ; seans öncesi bir sürpriz yaratmayarak 11 400 civarında hareket edebilir ve endeksin rahat bir açılış yapmasına izin verebilir...

Ancak 37 500 e yaklaşan ataklar ve özellikle 37 500 - 38 000 aralığına yönelik sıçramalar için çok dikkatli olunmalıdır....

Daha geniş bilgi, analiz ve seans içi anlık yorumlar için www.hisseteknik.com adresini ziyaret edebilirsiniz...


Kazançlı ve huzurlu günler dileklerimle...