- Kategori
- Tarih
Negatif Diyalektik ve Adorno
‘Negatif Diyalektik’ marksist kuramcı Theodor Adorno’nun bir kitabı ve 1966 yazımı. Çok az marksistin cesaret edebildiği bir şey yapıp, ortodoks marksizm dogmasına tümüyle aykırı yeni savlar geliştirmiş. Benzeri bir işi Fernand Braudel, Marx’ın ‘Kapital’ine bir öntarih olarak yazdığı, 3 ciltlik 1500-1750 arasını irdeleyen önkapitalizm tarihiyle yapmıştı (Gece Yayınları, 1993) ve günümüze dek uzanıp, 500 yıllık tekparça bir tarih anlayışı oluşturmuştu. Şimdilerde Wallerstein bunu 5.000 yıllık bir dünya sistemine yükseltgiyor. Bunun devamında, 2.500 yıl önceki Aristo-Lao Tzu sentezini geleceğe doğru 2.500 yıl daha bakışımlayarak, 7.500 yıllık bir tarih inşa edilecek.
Çevirmenin notu: Almanca özgün metni İngilizce’ye çeviren Dennis Redmond şöyle bir not düşmüş: Ashton çevirisi temel çeviri yanlışlarıyla doludur.
İçindekiler:
Önsöz
Giriş
Bölüm I: Varlıkbilimle İlinti
Bölüm II: Negatif Diyalektik: Kavram ve Kategoriler
Bölüm II: Modeller: Özgürlük: Pratik Aklın Meta-Eleştirisi
Bölüm III: Modeller: Dünyanın Tini ve Doğal Tarih: Hegel’de Gezinti
Bölüm III: Metafizik Üzerine Meditasyonlar
Dipnotlar
‘Negatif Diyalektik’ bölümündeki alt bölümler:
Bir Şeyin Çözülmezliği
Gözetleme Metafiziği
Önsavlaştırılamayan Çelişmezlikler
Sol Hegelcilik’le İlinti
Demontajın Mantığı
Özdeşliğin Diyalektiği Üzerine
Düşüncenin Kendiyi Yansıtması
Çelişkinin Nesnelliği
Kavramın Başlangıcı
Sentez
Pozitif Negasyonun (Olumlu Değillemenin) Eleştirisi
Birey Nedir? Çok Son Değildir
Kümelenme
Bilimde Kümelenme
Töz ve Görünüm
Nesnellik Aracı
Tikellik ve Tikel
Özne-Nesne Diyalektiği
Öznel İndirgemenin Yeniden Yönlendirilmesi
Aşkın Olanın Yorumu Üzerine
Aşkın Görünüm
Nesnenin Ağır Basması
Verili Olmayan Nesne
Nesnellik ve Şeyselleşme
Materyalizme Geçiş
Materyalizm ve Kendiliğindenlik
Bilginin Toplumbilim Değilinin Diyalektiği
Tin Kavramı Üzerine
Saf Etkinlik ve Yaradılış
Fiziksel Olandan Acı Çekiş
İmgesiz Materyalizm
Diyalektik için açılımlar:
Aristo analitik diyalektik yazmıştır. Lao Tzu sentetik diyalektik yazmıştır. Marx materyalist diyalektik yazmıştır. Ursula K. Le Guin ‘Mülksüzler’de triyalektik ve biraz da kuadralektik yazmıştır (bakınız: ‘Mülksüzler Üzerine’). Bundan sonrası poliyalektiktir.
Buraya kadar düzüne mantıktı. Adorno negatif diyalektik ile bir karşısav geliştirir: “Karşıtlıklar sonuna kadar korunur. Sentez aranmaz.”
Bir de tersine diyalektik / poliyalektik olabilir: Karşıtlıklar birbirine hiç yaklaşmaz. Etkileşeceklerse bile, birbirinden çok uzak noktalardaki maddelerin etkileşebildiği kuantum fiziğinde olduğu gibi, uzaktan etkileşebilirler. Çatışma ve sentez, libido ve kültür yitimidir.
Kitap, öznel bir düşünce yolculuğu. Heidegger’in varlıkbilimin (ontoloji) diyalektik materyalizmi sokuyor veya tersi de. Oysa bu düşüngü belli idealizmler taşır. Çifte ikilemle Adorno, bir bakıma marksizmin idealizmini sergiliyor.
Site: http://www.efn.org/~dredmond/ndtrans.html
Bu kitabın Türkçe’ye kazandırılmasını bekliyoruz.