- Kategori
- Çocuk Psikolojisi
Otizm hakkında genel bir mülahaza

Otizm; çocuğun; sosyal, dil gelişimi, iletişim kurma ve duygusal işlevlerini tam olarak yapamama durumudur. Bu durumun bir sinir sistemi bozukluğu olduğu tahmin edilmektedir. Otism bir zeka geriliği olmamakla birlikte % 70-80 oranında zeka geriliğiyle birlikte seyrettiği gözlemlenebilir. Otistik durum ömür boyu devam sürer.
Otizmin Karakteristik Özellikleri Nelerdir ?
Dil yavaş gelişir, bazı durumlarda hiç ilerlemez. Eğer konuşma gelişirse; tuhaf konuşma biçimleri veya sözcüklerin normal anlamlarına uygun olmayan kullanımı görülür. Dili etkin olarak kullanabilen otistiklerde olağan dışı atamalar veya resmi ve tekdüze bir ses tonuyla konuşma görülür.
Otistik çocuk genellikle göz göze gelmekten kaçınır., çevresindeki dünyaya kapalıdır. Bu otistik çocuğu yaşıtlarıyla işbirliği gerektiren oyunlardan alıkoyar; arkadaşlıklar kurmakta güçlükler ve diğer insanların duygularını anlamakta zorluklar yaşarlar.
Otistik çocuk, çoğu zaman duymaz gibi davranır ve sözcüklere ve diğer seslere duyarsız davranır. Bazı durumlarda ise, aynı çocuk elektrik süpürgesi ve köpek havlaması gibi sıradan seslere aşırı tepki verir. Çocuk, acıya, soğuğa ve sıcağa hiçbir tepki göstermez veya tam tersine aşırı bir tepki gösterir.
Otistik birey resimde, müzikte, matematiksel hesaplamalarda ve önemli önemsiz olayları anımsama gibi konularda çok becerikli olabilir. Diğer taraftan, otistik bireylerin büyük bir çoğunluğu değişen oranlarda zeka geriliği gösterir, yalnızca %20si normal veya üstün zekaya sahiptir. Zihinsel düzey farklılığı otizmi çok karmaşık bir duruma getirir.
Otistik birey, el çırpma, sallanma, dönme gibi tekrarlanan bedensel hareketler yapar. Bu birey, aynı zamanda aynı tekdüze işleri tekrarlar, aynı elbiseyi giyebilir ve her gün aynı programı izleyebilir. Bu rutin işlerde bir değişiklik ortaya çıkarsa, otistik birey son derece rahatsız olur. Sözgelimi yeni bir elbise alındığında eskisini giymekte ısrarcı olabilir.
Otistiklerin gösterebileceği genel davranışlar:
Bazıları sürekli ağlar, sürekli bağıranlar olur, bazıları ellerini kulaklarına götürerek çeşitli sesler çıkarırlar. Bazıları yıkanmaya, üstünü değiştirmeye aşırı tepki verirler, bazıları ise hiç ses çıkarmazlar. Otistik bebek kucağa alınması için kollarını açmaz, kucağa alınınca sarılmaz. Bazı otistikler bir noktaya uzun uzun bakarlar, bazıları duvarlara vurur, bazıları sallanır durur. Bazı seslere şiddetli tepki verirken bazı seslere ilgisiz kalabilirler. Parlak nesnelere ilgi gösterirler. Kendilerince evde bir düzene uyarlar, evdeki bu düzen değiştirilince aşırı tepki gösterirler. Eski düzen sağlanılırsa bu tepki durur. Hayatı boyunca hiç konuşmayanlar olduğu gibi bazı otistikler sınırlıda olsa konuşabilirler. Bir kısmı konuşulanları aynen tekrarlar. Bazıları kelimeleri ters kullanırlar, ses düzenini karıştırırlar. Gördükleri bir nesne veya resmi bir bütün olarak algılayamazlar, detaylara çok takılırlar. Otistik çocuk yürümesine pek dikkat etmez. Otistik çocuk bir şey istediğinde yetişkinin elini istediği şeyin üstüne koyarak belirtir.
Otistik çocuk renkli ve parlak nesneleri eline alarak koklar, dilini sürer, kulağına götürerek sallar, büyük nesnelere elini sürer. Otistikler kendilerine dokunulmasını pek sevmezler. Soğuğa ve acıya karşı dayanıklıdırlar. Elleri yanan bir otistik çocuğun yanık kokusunda hoşlandığı görülmüştür. Bir kısmı sürekli ellerini çırpar durur, bir kısmı etrafında döner durur, Otistiklerin çoğunluğu ellerini veya nesneleri gözlerine çok yakın tutarlar. Otistiklerin taklit etmeleri güçtür, etseler bile istenilenin tersini yaparlar. Otistik çocuklar etrafında sanki hiç kimse yokmuş gibi davranırlar. Kendileriyle konuşulunca cevap ve tepki vermezler. Otistik çocukların rutin hareketleri vardır. Mesela; evin belli bir yerinde durmayı, aynı sandalyeye oturmayı, bir yerde otururken önce bir nesnenin etrafında dönme gibi tekrarlayıcı hareketleri vardır. Bu düzenleri bozulursa çocuk bağırmaya, çığlık atmaya başlar. Otistik çocuklar bazı nesnelere çok bağlıdır. Örneğin; gazete parçaları, parlak nesneler, plastik şişeler, kapaklar gibi. Bazen iki veya üç yemekten başka yemezler. Tehlikeden korkmazlar fakat araba, balon vb. gibi basit şeylerden de korkabilirler. Dönen nesnelere meraklıdırlar, kimileride nesneleri kendileri döndürür. Diğer çocuklarla iletişimleri yoktur, onlarla oynamazlar. Bazıları uzun sayıları çabuk ezberleyip hafızasında tutabilir. Örneğin yüzlerce telefon numarasını hafızasında tutabilirler.
Otistik bireyler için günümüzde bilinen etkili bir tıbbi tedavi yöntemi yoktur. Özel eğitim programları çerçevesinde yoğun eğitim almaları gerekmektedir.