Özgürlüğe Kurşun

“Tarih tekerrürden ibarettir” diye bir söz var.

Doğruluğu yanlışlığı tartışılabilir. Ama ülkemizin tarihine baktığımızda bazı konularda gerçekten de, bizim ülkemiz kadar tekerrür etmiş tarihi olan başka ülke var mı acaba diye de düşünüyorum.

Yoksa bu söz sadece bizim ülkemiz için mi söylenmiş (!)

Mehmet Akif Ersoy’un dediği gibi;

“Ders alınsaydı, tekerrür eder miydi?”

Tekerrür ettiğine göre ders de alınmamış.

Tekerrür eden tarih mi yoksa hatalar mı?

Bence hatalar. Bu hataları kimse üzerine almadığı için “tarih”e yüklemişler sorumluluğu.

Bunları bana düşündüren Hıfzı Topuz’un “Özgürlüğe Kurşun” isimli kitabı.

Yazar bu kitabını, basın, düşünce ve anlatım özgürlüğünün bedelini canlarıyla ödemiş olan 61 gazeteciye ithaf etmiş.

Bu bedeli ilk ödeyenlerden birisi 1909 yılında öldürülen gazeteci Hasan Fehmi’dir. Kitap onun öldürülmesiyle başlar.

2. Abdülhamit’in baskıcı ve sansürcü yönetimine karşı, 2. Meşrutiyet ilan edilmiş ve özgürlük vaatleriyle İttihat ve Terakki yönetime hâkim olmuştur.

Ama iktidar öyle bir şeydir ki devamı için muhaliflerin susturulması, yok edilmesi, gerekmektedir.

Basın “sözde” özgürlüğe kavuşmuş, sansür kaldırılmıştır. Fakat İttihatçılara ters düşen yazılar ve karşı koyanlar da vatan hainidir. Gereği yerine getirilir.

Enver, Talat ve Cemal paşaların iktidar hırsı ve bu hırsın neden olduğu yanlış politikalar sonucu kendisini 1. Dünya Savaşının içinde bulan bir ülke.

20 Şubat 1919 yılında kurulan Türkiye Sosyalist fırkası ve onun kurucu başkanı Hüseyin Hilmi’nin yaşamından kesitler ve trajik sonu.

Çanakkale savaşları ve Mustafa Kemal önderliğinde ki müthiş direniş ve zafer.

Fakat bu başarıya rağmen Almanya’nın yenilmesiyle imzalanan Mondros Mütarekesi.

Ve İzmir de Atatürk’e yapılan suikastın perde arkası.

Yazar bir yolculuğa çıkarıyor bizi. İşlenen cinayetlerin ötesinde, bir zaman kesitini karşılaştırmalar yapabilmemiz için gözlerimizde canlandırıyor.

Tüm dünyada terör örgütleri ve zaman zaman da iktidar güçleri kendisine karşı gelen aydınları, düşünürleri, gazetecileri, barışı, insan haklarını savunanları hedef almıştır. Cinayetler işlenmiştir.

Ve bu kıyımlar insanlığın ortak anılarında yerlerini aldılar. Kimi zaman ders alındı, kimi zaman unutuldu.

İşte bu kitap unutmamamız ve ders almamız gereken olay ve kişilerin kitabı.

Tijen T.