- Kategori
- İş Yaşamı - Kariyer
Rüşvetin mekaniği
Bu resim, Sahnghai'ın en yüksek iki gökdelenini göstermektedir.
Dünya ticaretinde, rüşvet, şöyle ya da böyle literatüre girmiş, lisans programlarında olmasa bile lisans üstü ve MBA programlarında ders konusu olabilen bir fenomendir.
Rüşvet konusunu incelerken tabii genellemelerde son derece dikkatli olmak gerekir. Öncelikle şunu belirteyim, rüşvet vermek tabii ki yanlıştır ve o bulunulan ortamın herkes tarafından varsayılan ya da açık olarak belirtilmiş olan kuralların bozulmasına ve haksız rekabete neden olur.
Ancak rüşvet almak, genel olarak daha da yanlış ve daha büyük suç olarak algılanır. Bu nedenle de ben rüşvet alma konusu üzerinde duracağım:
Rüşvetin geliştiği ortam, yani oksijeni iş ortamıdır. Spor’dan devlet dairelerine, oradan da özel sektöre kadar heryerde gelişir rüşvet. Para da besinidir rüşvetin. Para ya da maddi çıkarın olmadığı yerde barınamaz.
Peki kimler rüşvet alır: Genelleme yapmak riskli gibi görünse de, ancak yetki sahibi insanlar rüşvet alabilirler (en azından yetki sahibi olmayan kişilere rüşvet teklif edilmez). Peki tüm yetki sahibi insanlar rüşvet mi alır, tabii ki hayır. Ancak yetkileri oranında maddi olarak kompanse edilmeyen insanlar rüşvete karşı savunmasızdırlar.
Konuyu buraya kadar getirdikten sonra bu bahsettiğim gruptaki insanları incelemek gerekiyor. İş hayatına yeni başlamış, hırslı, hevesli, naif ve kendine güvenen insanlar rüşvet konusunda zor hedeflerdir. Onlar, gelecek, kariyer ve dünyayı değiştirme amaçları olan, kısa vadeli kazanımlara kanmak istemeyen kişilerdir genelde. Tabii bir de yukarıda bahsettiğim yetki meselesi var. İş dünyasına yeni başlayan birçok insan rüşvet teklif edilebilecek yetkili konumlarda başlamıyor kariyerine.
Ancak yıllar geçtikçe, iş dünyasının o parlak pembe rengi solmaya ve bunun yanısıra da evlilik, çoluk cocuk konuları maddiyatı yeni ve daha önemli bir perspektife oturtmaya başlayınca, insanlar da kendi doğrularını yeniden gözden geçirmeye başlıyorlar. Özellikle genç yıllardaki “çok çalışma, kendini geliştirme ve aile yuvasından gelen dürüstlük erdemi” gibi umut bağlanan başarı kriterleri çok da verimli değilmiş gibi görünmeye başlayınca, bu doğrular çok daha kökten bir yeniden değerlendirmeye tabii tutuluyor. Bir kısım insan işte bu noktada savunmasız kalıyor rüşvete. Yine de yukarıda bahsettiğim başarı kriterlerine bağlanıp direnmeye devam ediyor birçok insan.
Yıllar geçtikçe işyerindeki (görevlerindeki) konumları daha da yetkili kılıyor insanları (genelde). Ancak bunun yanısıra maddi olarak insanlar yine de daha önce planladıkları yerlerde göremiyorlar kendilerini. Örneğin bir ev alamamış oluyorlar. Ya da almış olsalar bile taksitlerini nasıl ödeyeceklerini, çocukların okul masraflarını ve günlük hayatın zorluğunu ve son olarak da eğitimi ve çalıştığı yılların karşılığının bu olmaması gerektiğini düşünmeye başlıyorlar. Ve emekliliği. İşte burada dengeler, varsayımlar, erdemler alt üst olmaya başlıyor. Emekliliğe kalan yıl sayı satın alınmış dairenin ödemesinin devam edeceği yıl sayısından küçükse eğer, zaten son savunma da kalkıyor ortadan. Ciddi bir endişe ve panik başlıyor.
Şimdi bir de rüşvetin dünya üzerindeki yoğunluklarına bakalım: Çin, Hindistan ve bazı Afrika ülkeleri başta olmak üzere, gelişmekte olan ülkelerden gelişmelerine yeni başlamış olanlar başta olmak üzere, rüşvet, gelir seviyeleri yükseldikçe, azalan bir trend izlemektedir. Burada tabii ki rüşvete karışmış insan sayısından ya da işlemlerdeki yoğunluğundan (% olarak) bahsediyorum yoksa rüşvetin maddi olarak en büyüğü, en gelişmiş ortamlarda gerçekleşiyor.
Gelir seviyesi yüksek ülkeler, rüşvetin nisbeten az yaşandığı, insanların bu iğrenç uygulamaya başvurmadan iş yapabildiği ülkelerdir. Bu durumda “zengin insan iyi, dürüst insandır. Fakir insan da kötü, ahlaksız insandır” varsayımına ulaşmak çok doğru olmayacağına göre, rüşvet ile açılacak savaşın cephesini de yukarıdakilerin ışığında iyi seçmek gerekecektir. Özellikle yetki/ maddi kazanç oranını birçok meslek grubunda yeniden değerlendirmek gerekmektedir ki, yarınlarımız daha az rüşvetli geçsin.
- Toplam blog
- : 12
- : 442
- Kayıt tarihi
- : 11.01.08
1970 Ankara doğumluyum. 15 yıl Almanya'da yaşadım, lise ve üniversiteyi Türkiye'de tamamladıktan son..