- Kategori
- Yurtdışından Bildiriyorum
Sini Kaplumbağası (Caretta caretta) ve Yeşil Kaplumbağa (Chelonia mydas). Bölüm 1
Caretta carettaları yerinde izlemek şansını yakaladım.
BİRİNCİ BÖLÜM
SEVİMLİ DENİZ KAPLUMBAĞALARI
Sini Kaplumbağası (Caretta caretta) ve Yeşil Kaplumbağa (Chelonia mydas).
Değerli Dostlarım,
Geçtiğimiz Mayıs ile Temmuz ayları arasında, bizim araştırmacı öğretim görevlisi arkadaşlarıma bende katıldım.
Benim katılmamın haklı da bir sebebi vardı, Türkçe biliyor olmam.
Bu nedenle onların, bu araştırma gezisi, Türkiye, Suriye ve Kıbrıs Akdeniz sahillerinde gerçekleşeceğinden, ve Türkiye’yi tanıyor olmamdan ötürü onlara rehber masrafından daha aza mal olacaktım.
Üstelik benim de bir akademisyen olmam nedeniyle, benim masraflarım da, USA Universiteler Birliği’nin araştırma fonlarınca karşılanmış olacaktı.
Öyle de oldu, böylece hem görevli oldum hem de iki ay gibi bir tatil şansı yakalamış oldum.
Bu arada, biyolog ve zoolog öğretim görevlileri arasında bilgisizde olmamak için biraz da araştırma yaparak bu geziye katıldım.
Deniz Kaplumbağalarına ilişkin serüvene uzaktan bakan birisi de olma istemezdim ve hemen başladım araştırmalara, işte o araştırmalarımı ve gözlemlerimi şimdi bu köşede sizlerle paylaşarak daha da mutlu olmaktayım.
SEVİMLİ DENİZ KAPLUMBAĞALARI YAVRULARI
Hayat dolu ama savunmasız kaplumbağa yavruları deniz yönünü denizin pırıltısından hissediyorlarmış.
Suyun üzerindeki parlaklık onlara çekici geliyor ve yuvalarından çıkıp sel gibi akarak denize doğru yarışlarına başlıyorlar.
Kimi anlarda da, kumsal boyunca beceriksizce çabalarken, başka avcılara da yem olabilmektedirler.
Yavruların anneleri gibi denize varabilmeleri için etrafın tamamen karanlık olması gereklidir. Çünkü bunların deniz ışıltısı ile başkaca yerlerden yansıyan aydınlatma ışıklarını ayırt edebilme becerileri bulunmamakta.
Işık yanan bir ev, araba, sokak lambası varsa yavrular o ışığa doğru ilerler ve sonunda da hepsi ölürler.
Diğer taraftan yavruların gece hareket ederek yuvalarından çıkmalarının esas sebebi ise kızgın güneşten korunmak içindir. Küçük ayakları ile kızgın kumlarda ağır ağır yol almalarının ağır sürecini düşünürseniz, ince ve hassas olan karın ve ayak bölgeleri gündüzün kavurucu kum sıcağına dayanamayacak, güneşin kavurucu sıcaklığı onları derhal kurutup öldürecektir
DENİZ KAPLUMBAĞALARI NERELERDE YUMURTLUYORLAR?
Deniz kaplumbağalarının öncelikli tercihi dünya çevresindeki geniş, ılıman kuşak içinde yaşamak isteği. Bunun da en güzel örneği Akdeniz.
Ancak, Akdeniz’de olduğu gibi Pasifik ve Atlantik okyanuslarında yaşayan kaplumbağa topluluklarının sayıları da her geçen gün azalmaktadır.
Denizkaplumbağalarının başka bir özelliği büyüdükleri zaman yumurta bırakmak için doğdukları kumsallara geri dönmeleridir.
Bu kaplumbağaların yumurtlamak için binlerce kilometre yüzdükten sonra doğdukları yeri nasıl buldukları bilim adamlarınca halen tam anlaşılamamaktadır.
İşte bizim arkadaşlarımızın araştırma konusu da bu hassas konu idi.
Bu nedenle birçok dişi deniz kaplumbağası üzerine minicik chipler takarak onları uydu teknolojisi sayesinde izleme şansını yakaladılar.
Akdeniz’deki deniz kaplumbağalarının bir kısmının da sadece Akdeniz’de yaşadığı ve kışladığı sanılmaktadır.
SİDE SAHİLİNDE BİR AYDININ AKTARDIĞI HİKAYEYİ BENDE ARKADAŞLARIMA AKTARDIM
Bir denizkaplumbağası Türkiye’nin güney sahillerinin cennet köşelerinden biri olan Side kıyılarında bir kumsala sürünerek çıkar, çıktığında da çok şaşırır.
Çünkü, kumsalın büyük bir kısmını apartman ve oteller işgal etmiştir.
Işığın yanı sıra yeri göğü inleten bir ses cümbüşü hayvanı iyice tedirgin eder. Kumsal şeridinde yoğun bir insan kalabalığı vardır.
Kaplumbağa tekrar denize açılıp gece geri döner. Bu sefer pencerelerdeki yüzlerce ışık ortalığı aydınlattığından yansıyan ışıklarla kumsal pırıl pırıldır. Kumsalın bazı yerleri ise beton rıhtımlarla çevrelenmiş ve yükselmiştir.
Kaplumbağaya doğduğu bu kıyılarda artık yumurtlayacak yer kalmamıştır. Kıyının en sakin yerine yanaşarak boş kalmış ufak bir kumsal şeridine çıkıp yumurtlar.
Yavrular yumurtalardan çıkma günü gelince ışıklara doğru sürünürler. Fakat vardıkları yer deniz değil, yakındaki bir yolun sokak lambalarının ışığıdır.
Ertesi gün çoğunun araçlar altında ezilmiş oldukları görülür.
Bizim ekipte bulunan, Amerikalı ve Avustralyalı bilim adamları, ister etçil ister otçul olsun tüm deniz kaplumbağalarının akraba olduklarını söylediler.
Amerikan Doğal Tarih Müzesi'nde de bilimsel araştırman olarak görevli deniz bio çeşitliliği uzmanı arkadaşımız, Eugenia Naro-Maciel ve meslektaşlarının yaptığı genetik araştırmada, tüm deniz kaplumbağası türlerinin evrimsel ilişkilerini test için 5 nükleer DNA ve 2 mitokondriyal işaret kullanılmış. Bunun içinde kesin saptamada bulunuyorlar.
Bulgularının, deniz kaplumbağalarının evrimsel geçmişini anlatan bir filogenetik ağaç veya cladogram oluşturduğunu belirten araştırmacılar, beslenme türlerine ilişkin evrimsel geçmişin birbirinden bağımsız biçimde 3 kez ortaya çıktığını ifade ettiler.
Araştırmanın lideri Naro-Maciel, çoğu deniz kaplumbağasının genelde etobur olduğunu belirtirken, "hawkbill" kaplumbağasının toksik deniz süngerlerini, deri sırtlı kaplumbağanın ise denizanası ve yosun yediğine işaret etti.
Araştırmalarını, "Molecular Phylogenetics and Evolution" dergisinde yayımlayan bilim adamlarının incelediği deniz kaplumbağalarının neredeyse tamamı, soyu tükenmekte olan türler listesinde yer alıyor.
DENİZ KAPLUMBAĞALARININ EVRİM SÜRECİ
Denizkaplumbağaları yaklaşık 95 milyon yıldan beri dünyamızda yaşamaktadırlar.
Ataları, yıllar önce, dinazorların yaşadığı devirde deniz ortamına geçmiş dev kara kaplumbağalarıdır.
İlk deniz kaplumbağaları bugünkülere pek benzemiyorlardı. Değişimleri milyonlarca yıl sürmüş ve ayakları yüzgeç şekline dönüşmüş, ağır ve kocaman gövdeleri yassılarak daha hafif ve su yaşamına elverişli bir biçim almıştır.
Bugün ancak müzelerde fosillerini görebilmekte olduğumuz dinazorlar ve dev kara kaplumbağaları tamamen yok olmuşlardır.
Ancak, deniz kaplumbağaları nasıl olduysa yaşamlarını evrimleşerek sürdürebilmişlerdir.
Bunların yedi değişik türü, dünyamızı çevreleyen sıcak ve ılıman okyanuslarda hâlâ yüzmektedirler.
Dişilerin karaya çıkarak yuva yapıp yumurtladıkları kısa devreler dışında, bütün hayatları suda geçmektedir.
Denizkaplumbağaları denizi balıklarla, balinalarla, diğer deniz yaratıklarıyla ve bizlerle paylaşırlar.
Türkiye’nin Akdeniz ve alt Ege sahillerinde, bu türlerden sadece iki tanesi yaşıyor:
Devamı ikinci bölümle yayındadır.
…..
…
..
Muhammed RAHMANİ
10.07.2010 Illinois – ABD
TEKSAS - ABD
e-posta: muhammedrahmani@hotmail.com
- Toplam blog
- : 25
- : 4253
- Kayıt tarihi
- : 11.12.10
Muhammed Rahmani, İran'lı baba ve Türkmen annenin çocuğu olarak, Hazar Denizi kıyılarındaki, (Bandar..