- Kategori
- Çalışma Yaşamı
Sosyal kabadayılık
Son dönemlerde ÇSGB tarafından ayrıntılarına inilerek özellikle araştırmalar ve gözlemler sonucu bilgilendirme seminerleri, yazılarının sıkça yayınlandığı iş ahlakına aykırı sistematik yürütülen bir işyeri sorunudur.
Günlük hayatın görünürde 8 saati işyerinde geçiyor gibidir ancak buna işe gidiş geliş yol saatini yapılan fazla mesaileri de eklediğimizde günün neredeyse yarısından fazlası işyerlerimizde geçmektedir. İşyeri içerisinde insan psikolojisini gerçekten ciddi problemli hale getiren psikolojik baskı dediğimiz mobbing uzun vadede kişilerde derin sorunlu vaka oluşlarına sebep olmaktadır.
Değişen gelişen ve gitikçe özelleşen iş yaşamında herşeyi bilme herşeyi yapma en birinci en mükemmel en gözde olma çabası kişilerdeki fazlaca hırs çevrelerindeki insanlara mobbin yapmaları sonucunu doğurmaktadır. Bu konuyu “ hocanın öğrenciye takması” şeklinde açıklamak gerekirse her işyerinde hoşlanmadığınız görmek istemediğiniz kişi ya da kişiler olabilir yaptıkları her davranış size kasıtlı olarak yapılmış gibi gelebilir. Bu tip olaylarda aslına bakarsanız her davranış mobbing olarak algılanmamalıdır çözümü çok da basit olan yanlış anlaşılmalar ve sözler çözüme ulaştırılmadığında mobbing sonucunu doğurmaktadır. Ancak konu gerçekten bir mobbing olayı yahut davranışı ise asıl sebep lider olma tutkusu ve bencillikten ileri gelmektedir.
Mobbing yapılan kişi, savunmasız ve yardım alamaz bir duruma itilir. Bu eylemler uzun bir süre boyunca sıklıkla uygulanır, bu sendromu yaşayanlar, sonunda kendi istekleriyle veya zorunlu olarak istifa etmekte, kovulmakta veya erken emekliliğe zorlanmaktadırlar. Bu mobbingdir: duygusal taciz yoluyla işyerinden ihraç edilme ne yazık ki kurbanlar, hatalıymış ya da kendi çöküşlerini kendileri hazırlamış gibi gösterilmektedirler.
Yapılan mobbingin diğer çalışanların yahut yöneticinin farkına varması için atılan her adımında startejik olması gerekmektedir. Özellikle aynı işyerinde yaşça küçük bir çalışan iseniz sizden 10 yahut 20 yaş büyük lider olma arzusu halen devam eden çalışma arkadaşlarınız tarafından mobbing tecrübe ile birleşip sizi dibe vurdurmaya çalışabilirler. Stratejik davranmalıyızdan kastım ani tepkilerden kaçınmak gerekiyor mutlaka haksızlığa uğramanın verdiği hırs ile aynı tavırla karşıya cevap vermeniz gerçekten de farkında olmadan sizin sonunuzu hazırlayabilir.
Güne güzel başlamak için evden çıktınız işinize gidiyorsunuz ve işyerinde sabah aldığınız bir e-mail ile gününüz başlamadan bitti ve motivasyonsuzluğunuz gerçekten tavan yaptıysa derin bir nefes alıp işinize odaklanmanızda fayda var. Karşı tarafın yaptıklarının kasıtlı olduğundan eminseniz açık vermemek en büyük hazırlık ve savunma olacaktır. İşinizi ve yaptığınız herşeyi kalem kalem yazarak takip etmek ispat yükümlülüğünüz söz konusu olduğunda sizi haklı çıkaracak yardımcı olacak en önemli kalemdir.
Attığınız e-mailler içeriği değiştirilip farklı departmanlara farklı şekillerde gönderiliyor da olabilir ve şirketteki imajınız ciddi şekilde sarsılıyor da olabilir bu sebeple ilgili her mail ilgili kişilere cc bcc yapma alışkanlığı edinebilmeniz yine sizin kendinizi savunmanıza yardımcı olacaktır. İlgili her maili kendinizi korumak adına saklamanız da yine bu süreçte size yardımcı olacaktır. Size yapılan eğer ki bir mobbing se bunu gerçekten iyi değerlendirip kesinlikle doğru yargıya vardığınız anda her davranışınızı dikkatli atmakla yükümlüsünüzdür. Çünkü mobbingin ilk zamanlarında üst yönetim tarafından olsun aynı seviyedeki arkadaşlarınız tarafından da zamanla suçlamalara maruz kalabileceksiniz.
Prof Dr. Heinz Leymann, 45 ayrı mobbing davranışı tanımladı; bunlardan bazılarını şu şekilde sıralayabiliriz.
Birinci grup:
Kendini göstermeyi ve iletişim oluşumunu etkilemek
1- Üstünüz kendinizi gösterme olanaklarını kısıtlar.
2- Sözünüz sürekli kesilir.
3- Meslektaşlarınız veya birlikte çalıştığınız kişiler kendinizi gösterme olanaklarınızı kısıtlar.
4- Yaptığınız iş sürekli eleştirilir.
5- İmalar yolu ile ilişki reddedilir.
İkinci grup:
Sosyal ilişkilere saldırılar
1- Çevrenizdeki insanlar sizinle konuşmazlar.
2- Kimseyle konuşamazsınız başkalarına ulaşmanız engellenir.
3- Sanki orada değilmişsiniz gibi davranılır.
Üçüncü grup:
İtibarınıza saldırılar
1-İnsanlar arkanızdan kötü konuşur.
2- Asılsız söylentiler ortada dolaşır.
3- Gülünç durumlara düşürülürsünüz.
4- Akıl hastasıymışsınız gibi davranılır.
5- Bir özrünüzle alay edilir.
6- Çabalarınız yanlış ve küçültücü şekilde yargılanır.
7- Kararlarınız sürekli sorgulanır.
Dördüncü grup:
Kişinin yaşam kalitesi ve mesleki durumuna saldırılar
1- Sizin için hiçbir özel görev yoktur.
2- Size verilen işler geri alınır kendinize yeni bir iş bile yaratamazsınız.
3- Sürdürmeniz için size anlamsız işler verilir.
4- Sahip olduğunuzdan daha az yetenek gerektiren işler size verilir.
5- İşiniz sürekli değiştirilir.
6- Öz güveninizi etkileyecek işler verilir.
Beşinci grup:
Kişinin sağlığına doğrudan saldırılar
1- Fiziksel olarak ağır işler yapmaya zorlanırsınız.
2- Fiziksel şiddet tehditleri yapılır.
3- Gözünüzü korkutmak için hafif şiddet uygulanır.
4- Fiziksel zarar.
5- Doğrudan cinsel taciz.
bir süreç olarak mobbinG vurgulanması gereken nokta, mobbingin, zaman geçtikçe acı veren rahatsız edici davranışlar süreci olarak meydana geldiğidir. Sinsice başlar ama öyle hızla ilerler ki, geri dönülmez noktaya erişiverir. Olaylar, bir hortum gibi sarmal biçiminde hız kazanır. Leymann, mobbing sürecinde, beş aşama belirlemiştir:
1. Aşama: Anlaşmazlık
Kritik bir olayla, bir anlaşmazlıkla, karakterize edilir. Henüz mobbing değildir fakat mobbing davranışına dönüşebilir.
2. Aşama:Saldırgan Eylemler
Saldırgan eylemler ve psikolojik saldırılar, mobbing dinamiklerinin harekete geçtiğini gösterir.
3. Aşama:Yönetimin Katılımı
Yönetim, ikinci aşamada doğrudan yer almamışsa da, durumu yanlış yargılayarak bu negatif döngüde işin içine girer.
4. Aşama: Zor veya akıl hastası olarak damgalanma
Bu aşama önemlidir. Çünkü, kurbanlar zor veya akıl hastası olarak damgalanırlar.
Yönetimin yanlış yargısı ve sağlık uzmanları, bu negatif döngüyü hızlandırır. Hemen her zaman, bunun sonunda, işten kovulma veya zorunlu istifa vardır.
5. Aşama: İşine son verilme
Bu olayın sarsıntısı, travma sonrası stres bozukluğunu tetikler. Kovulmadan sonra, duygusal gerilim ve onu izleyen psikosomatik hastalıklar devam eder, hatta yoğunlaşır.
İş yaşamında özellikle yeni ve iş hevesi oldukça yüksek olan ve bilgi birikimi bakımından kendini geliştirmiş gençlerin bu konuda ilk hedef olduklarını düşünürsek fazlasıyla dikkat etmeleri gerekmektedir. Her davranış mobbing elbette değildir lakin iş yaşamında kariyer grafiginizde istemeden de olsa düşüşlere yahut geç gelen terfilere dahi sebep olabilecek davranış bütünüdür.
Her zaman için başkasına yaptığınız her davranışın size yapılması halinde nasıl tepki vereceğinizi düşünmeniz sizi sağduyu bir insan yapacak olup ardından örnek alınmanızı sağlayacaktır. Her birey doğumunun ardından büyür ve okul dönemi boyunca gelişir bu gelişmeleri de iş yaşamında daha da çemberini büyüterek başarılara imza atar ancak bu kendi çizdiğiniz yoldan yürümeniz ile daha adaletli olacaktır. Başkasına uyguladığınız baskı ile gittiğiniz noktada muhakkak başkası da farklı bir baskı ile sizden daha yükseğe çıkmak isteyecektir.
Mobbing Şikayetleri için ÇSGB /ALO 170
BURCU DOĞRU