- Kategori
- Güncel
Sosyoloji Objektifinden kalabalık

Kalabalık
TDK sitesinde kalabalığı 1-Çok sayıda insan topluluğu, 2-Gereksiz, karışık şeyler topluluğu, 3-Sayıca çok olarak tanımlıyor. Ben sayısal nicelikleri önemsemem hatta biraz da nefretlik duyarım (yalnızlığım biraz da bu duygumla ilgili her halde) her anlamda niteliğe önem veren biriyimdir. Peki o halde nicellerle ilgili bu yazıyı neden hazırladım? Eee serde mühendislik var tabii rakam, sayı nicelik ortaya çıkınca bize de iki laf düşer ayrıca yarım yamalaklık sosyologluğumu da unutturmamak istiyorum. Neyse, efendim şimdi benim çalıştığım işyerinde Odacı olarak çalışan Rambo lakaplı kulakları duymayan bir özürlü hemşerim var (Rizeli) Fatih'te oturur, Babası o bölgenin en etkin tarikatının mürididir. Rambo'nun hassasiyetleri var ayrıca bir de arabası, kulakları duymadığı halde arabasında kocaman anfili teybi var, müziği sonuna kadar açar trafikte kimseyi asla duymaz. Rambo'nun konu ile rabıtası şu Rambo insanları kendi kriterlerine göre yaramaz, yarar diye ifade eder. Elinde sanki adammetre vardır. Hatta ben Fenerbahçeli olmadığım ve mescide gidip namaz kılmadığım için ona göre yaramazımdır.
Şimdi, milyonları topladık (nasıl toplanıldığı hangi yöntemler kullanıldığını irdelemeden) veya şu kadar insan kalabalığı sözleri karşısına (Milliyet ve Radikalde de haber olan) Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği'nden Doç. Dr. Taylan Cemgil, Fizik Bölümü'nden daha önce CERN deneylerine de katılan Doç. Dr. Erkcan Özcan, Siyaset Bilimi'nden Doç. Dr. Koray Çalışkan AKP'nin dün Kazlıçeşme meydanında düzenlediği mitingde kaç kişi olduğunu hesaplayarak ortaya koydu. Yani sözün karşısına bilim ve matematik kullandı. Matematik yalan söylemez derdi benim matematikçi hocam ama bende hocam öğretmen matematiği yalan söylettirebilir söylemime de artık o da onun bilimsel ahlağına kalmış derdi.
Akademisyenler, söz konusu hesaplama için, nasıl bir hesaplama yöntemine başvurduğunu ve vardıkları sonucu şöyle anlatıyor: “Kazlıçeşme’de miting alanının bulunduğu arazi 17 hektar, yani 170 bin metrekare. Mitingin hava fotoğraflarının incelenmesini takiben alana kalabalığı yerleştirdiğimizde miting kalabalığının yaklaşık 125 bin metrekareye yayıldığını söyleyebiliriz. Bu hesaba dev platform ve güvenlik bölümü olarak ayrılmış alanlar dahildir ve o alanlarda da miting gerçekleştiği varsayılmıştır. Mitinglere kaç kişinin katıldığı bilim dünyasında 1960’lardan beri Kalabalık Yoğunluğu Belirlenmesi yöntemiyle hesaplanmaktadır. Literatürde normal kalabalıklar için iki metrekarede 1 kişi, yoğun kalabalıklar için metrekarede iki kişi, çok yoğun kalabalıklar için metrekareye dört kişi ortalaması kabul görmüştür. Yukarıdaki alan hesabına göre Kazlıçeşme miting alanına çok yoğun kalabalık olarak maksimum yaklaşık 500.000 kişi katılabilir. Miting alanı hava fotografı analizimizde miting alanının 60 bin metrekaresinin aşırı yoğun, 15 bin metrekaresinin yoğun ve geri kalanın ise düşük yoğunluklu kalabalığa sahip olduğu görülmüştür. Dolayısıyla AKP Parti mitingine en fazla 295 bin kişinin katıldığını söylemek isabetli olacaktır.”
Küçük Gruplar Sosyolojisinde toplumsal yığınlar yani kalabalıklar fiziksel yakınlıklarına rağmen aralarında birleştirici, bütünleştirici bağlar bulunmayan ya da yüzeyse ve geçici olarak bağlanan insan birikimleri olarak tanımlar. Ancak bir örgütlenme sonucu toplumsal olarak bir olayı ve kararı protesto etmeye ve kamuoyunu etkileme ve belli bir kararlılığı ifade etmeye yönelik toplanan kişilere ise gösteri toplulukları veya grupları denir. Sosyolojik olarak grup ve kalabalık yığınlar çok farklı kavramlardır.
Kalabalıkların özellikleri; Belirli ve dar alanda yer alırlar, aralarında iş bölümü yoktur, birbirlerini tanımazlar, ilişkileri en alt düzeydedir, ortak yönleri
sadece gelip geçici heyecan paylaşmalarıdır, birbirlerine şuursuzca uyum gösterirler, tedirgin ve duygusaldırlar, kalabalığın gücünü kendi güçleri olarak hissedebilirler. Kalabalık Çeşitleri;
1. İrade Kalabalığı:Belli bir konuyu ifade etmek için bir araya gelen insanlardan oluşur. Örnek; tiyatro
spor etkinlikleri
dans partileri verilebilir.
2. Dinleyici Kalabalıklar:Etkilenme düzeyi yüksek olan; konser
konferans
basın açıklaması gibi etkinliklerde oluşur.
3. Dini Hizmetlere Yönelik Kalabalıklar:Tarikat mensupları veya camilerde dini vecibeleri yerine getirmek için toplanan insanların oluşturduğu kalabalık türüdür.
4. Önceden Planlanmış Toplantılar:Derneklerin düzenlediği etkinlikler bu gruba girer. Siyasi parti toplantıları örnek olarak verilebilir.
5. Kızgın Kalabalıklar:Aniden oluşan
etrafa zarar veren
tepki gösteren
isyan eden insanların oluşturduğu kalabalık çeşididir. Somut bir amaçları ve liderleri izleyen bir kalabalık vardır.
Kalabalıkta insanlar sadece öteki insanların varlığından haberdardır. Kalabalığı oluşturanlar psikolojik olarak bir “oy birliğine” sahiptir. Yani bir zihinsel birlikten söz edilebilir. Bağnazlık, fanatizm, hoşgörüsüzlük, egemen ve güçlü olma duygusu, kısa süreli çok aşırı özgüven gelişimi, egemen ve güçlü olma duygusu ile sorumsuzluk oluşturmaktadır. Bundan başka kalabalık içinde bulunan bireyler her zaman ani, aşırı ve yoğun ve kolayca değişebilir coşkuların etkisi altındadır.
Peki, Kazlıçeşme'de toplanan kalabalığın sayısı ve niteliği bir yana Mitingin esas sloganı olan bir avuç çapulcu diye nitelenen insanların yaptığı büyük oyun bozuldu mu? Bununla ilgili bir vakavunislar çalıştı mı tarih yazıldı mı? Milli iradeye saygı tamam mı yani?
Nizamettin BİBER