- Kategori
- Teknoloji
Teknolojik inovasyon yazıları- 1 / Türkiye'de neden bir whatsupp çıkmıyor?
Geçenlerde iki genç girişimcinin kurup geliştirdiği whatsapp uygulaması milyarlarca dolara satıldı ya, "Ülkemizde neden bir Whatsapp çıkmıyor? " soruları sıkça duyulmaya başlandı. Bilindiği gibi mobil iletişim cihazları üzerinden paylaşım yapmayı bir çocuk oyuncağına çeviren bu uygulama; herşeyden önce bir AR-GE çalışmasıydı. Ancak bu AR-GE çalışması koca koca laboratuarlarda değil küçük bir büroda doğdu. Ancak ABD'de bu tür parlak projeleri ticarileştirmeyi gözetleyen girişim sermayesi derhal devreye girip o sıralarda tasarım bazındaki Whatsapp'ı parlatıp internet dünyasına soktu ve sonuçta dünya çapında uygulanan bir ürün haline geldi.
Görüldüğü gibi fikir bazında projelendirilen veya laboratuarlarda ortaya çıkan tasarımların, AR-GE çıktılarının patent almasından itibaren ticarileşmesi için olmazsa olmazlardan biri girişim sermayesidir.
Girişim sermayesi kavramı ABD'de ve bir bütün olarak batıda o kadar gelişmiştir ki sözgelişi ABD'de 1993'te 5 milyar dolar olan girişim sermayesi 2000 yılında 100 milyar dolar olmuştu. (1) Bunların önemli bir kısmı yatırdıkları fonlara karşın hiçbir getiri elde edemezken büyük bir bölümü de Whatsapp örneğinde olduğu gibi adeta voli vurdular.
Girişim sermayesinin çok etkin kullanıldığı ülkelerden biri de İsrail'dir. Bu ülkede özellikle askeri alanda ortaya çıkan bir patent derhal devreye giren girişim sermayesi ile desteklenerek tüm dünyaya yüksek fiyatlarla satılan gelişmiş teknolojik ürünler ortaya çıkmaktadır.(Rafael firması örneği)
Ülkemizde son yıllarda AR-Ge çalışmaları büyük bir ivme kazanmış, sonunda birçoğu ticarileşen, ancak çok büyük bir bölümü tasarımcının yastık altında, yada patent bankalarında bekleyen yüzlerce çıktı ortaya çıkmıştır.
Ancak ülkemizde ABD ya da İsrail örneğinde olduğu gibi etkili bir girişim sermayesi olmadığından bu çıktılar ürüne dönüştürülüp ticarileşmemekte ve sonuç olarak bir bakanımızın dediği gibi tonlarca tekstil ürünü verilip bir iki tane bilgi işlem sistemi alınabilmektedir.
Türk ekonomisinin şu andaki en büyük hedefi 2023'te 500 milyar dolarlık bir ihracat gerçekleştirebilmektir. Bu hedefe ulaşabilmek için yüksek katma değerli sınai üretimi başarmak amacıyla girişim sermayesi teşvik edilmeli ve yerli patentler desteklenerek ticarileşmesi için büyük çapta teşvikler uygulanmalıdır.
Bu teşvikler neler olabilir? :
- Sabancı, Koç, Vestel gibi büyük grupların girişim sermayesine fon ayırması teşvik edilmelidir. Bu amaçla kullanılan fonlar eğer yeni bir tasarım ve uygulamayı ortaya çıkarmışsa vergi indirimi, faizsiz kredi, devletçe alım garantisi gibi teşviklerle desteklenmelidir.
- AR-GE fonlarının bir kısmı girişim sermayesine yönlendirilmeli ve özellikle dünyada ilk olacak bir ürünün ticarileşmesinde olağanüstü teşvikler sağlanmalıdır. Bu ürünü tasarlayanlar ve üretenler milli kahraman ilan edilmelidir.
- Girişim sermayesi firmaları desteklenmeli ve ortaya çıkmasında neden oldukları yerli ürüne devlet alımlarında garanti verilmelidir.
- Tabiatiyle bu tür faaliyetleri denetleyen ve kötüye kullanımları önleyip cezalandıran bir kamu birimi ihdas edilmelidir.
- İlkokuldan başlayarak üniversitelere kadar her eğitim kademesinde genç beyinler araştırmaya, inovasyona, AR-GE çalışmalarına yönlendirilmelidir.
2023'e yalnızca 9 yıl kaldı. 500 milyar doların mazide kalmış boş bir efsane olmaması için biraz hızlanmaya ne dersiniz?
(1) Frederick Betz, Teknolojik Yenilik Yönetimi, Sh. 57, Tübitak Yayınları
- Toplam blog
- : 343
- : 446
- Kayıt tarihi
- : 19.02.11
Marmara Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi mezunuyum. Teknoloji Yönetimi dalında mast..