- Kategori
- Dil Eğitimi
Türkçede öbekler

Türkçede Anlam Anlatım, 836 sayfa kaynak
Anlatımın sözdizimsel bağlantısında dil öbeklerden oluşur. Belirtme öbeği, kavramlar arası ilişki kurar.Kavram, nesnelerin, biçimlerin, olgu, durum ve devinimlerin dilde anlatım buluşudur.Değişik ses ve biçimlerle, değişik yollardan oluşan sözcük somut ve soyut kavramları karşılar. Söze dönüşen nesne dile özgü bir genelleme, bir soyutlamadır.
Ad soylu sözcükler doğrudan doğruya kendi aralarında ilişki kurarak belirtme öbeklerini oluştururlar.Belirtme öbekleri yargısız anlatımlardır.
Ad tamlaması
. Okul bahçesi / okulun bahçesi /okul bahçesinin duvarı
*
Önad tamlaması
. kırık sandalye / beş yüz / birkaç kişi / masmavi deniz
*
Adıl tamlaması
. benim evim / bizim yurdumuz / senin oyuncağın
*
Sayı öbeği
. yüz beş / on dört / yüz elli
*
Belirteç öbeği
. en büyük(eserim) / daha güçlü (atlar) / pek çok (sevmek)
*
Ad öbeği
. savaşa hazır/ içten pazarlıklı / evde eve / papatyadan beyaz
*
San öbeği
. İsmet Paşa / Türkay Öğretmen / Ali Yüzbaşı
*
İlgeç öbeği
. akşama dek /dev gibi /denize karşı / çocuk için
*
Bağlaç öbeği
. hak ve kuvvet / Oya ile Veli / O ya da ben / ya o ya ben
*
Ünlem öbeği
. hey Dirse Han / aziz İstanbul/ a budala / ey bülbül
*
İkileme öbeği
. sıra sıra / az çok / eş dost / şırıl şırıl
*
Eylem öbeği
. boyun eğmek /can atmak / yardım etmek
*
Dilin bu değişmez özelliği yanında ozanların, yazarların,
dilbilimcilerinin dile işlerlik kazandırmasını da dilin değişebilirlik
özelliği olarak adlandırabiliriz :
Ses değişmeleri:
edgü / eyyü / eyü / iyi ;
*
Anlam değişmeleri :
yavuz : kötü – yiğit;
*
ödül : güreşte kazanana verilen armağan (geçmişte),
her yarışmada kazanana verilen armağan ( bugün )
Sözcük değişmeleri :
bediz / bezek / süs .
Bu üç özellik dilin değişebilirlik özelliklerindendir.
Türkçe toplumsal gelişmeye koşut olarak kendini yeniliyor.Türkçeyi, toplumumuzun ulusal dili olarak doğru, anlaşılır biçimde kullandığımızda anlaşmamızın kolaylaşması, toplumsal barışımızın sağlanması gerçekleşecektir. Türkçe, toplumsal yaşamımız için bu denli önem taşımaktadır.