- Kategori
- Dünya
Türkiye-Rusya gerginliği, Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ni gündeme getirir mi?
TÜRKİYE, RUS SAVAŞ GEMİLERİNE BOĞAZLARI KAPATABİLİR Mİ?
Türkiye'nin, Rusya ile arasındaki siyasi ve askeri gerginlik nedeniyle, 1936 tarihli Montrö Boğazlar sözleşmesini devreye sokması için, ya "savaşan ülke" olması ya da "kendini pek yakın bir savaş tehlikesi karşısında sayması" gerekir...
x x x
Savaş nedir?
Savaş, genel olarak, "devletlerin diplomatik ilişkilerini keserek giriştikleri silahlı mücadele" olarak tanımlanır...Genelde, gerekçeli bir "savaş bildirimi-ilanı" ya da bir "ültimatom" ile başlar...
Bu nedenle, önce, güneyimizdeki siyasi ve askeri hareketliliğin bir "savaş" olup olmadığının bilinmesi ya da "Harp Hukuku" konusunda "bilirkişi" olabilecek bazı uluslararası kurum ve kuruluşlarının, bu konuda karar vermesi gerekir...
x x x
Güneyimizdeki askeri hareketliliğe baktığımızda gördüklerimiz şunlardır :
* 2012 yılında, ABD'nin Irak'tan çekilmesinden sonra, Suriye kuzeyinde bir "İslam Devleti" kurmak amacıyla hareketlenen ve tüm bölgeyi karıştıran bir IŞİD...
* IŞİD'in, Suriye'nin kuzeyine yönelik hareketi ile önce zarar gören ve hemen sonra, ABD'nin ve Kuzey Irak Peşmergelerinin yardımıyla toparlanan ve üç Kürt kantonunu birleştirerek Türkiye'nin hemen güney sınırında bir "Kürt koridoru" oluşturan ve Kürtlerin dışındaki halkı yerlerinden ve yurtlarından ederek göçe zorlayan PYD(PKK)...
* PYD(PKK)'yi, IŞİD'le savaşan bir güç sayarak onu, "terör örgütü" olarak görmeyen ABD...
* Kendi halkından 300-350 bin kişiyi katleden ve milyonlarcasının da Suriye dışına kaçmasına neden olan "acımasız" Esad...
* Esad rejimine karşı direnen ve Esad'ın iktidardan gitmesini isteyen "Suriyeli muhalifler"..."Özgür Suriye Ordusu"..."Türkmenler"....
* Bölgenin tek "terörist devlet" olan Suriye'nin çağrısı ile bölgeye --sözüm ona yardım için-- müdahil olan; ama IŞİD'le savaşmak yerine, kendisi için stratejik bir bölge olan Lazkiye'yi korumak için Türkmenlerle savaşan bir Rusya...
* Güneyindeki bu askeri çatışmalardan ve karmaşık siyasi ilişkilerden en fazla mağdur olan ve 2 milyonu aşkın mülteciyi bakmak zorunda kalan bir Türkiye...
* Ve bölgedeki tüm olup bitenleri, iki önceki bloğumda da belirttiğim gibi, bir "Amerikan futbolu izler" gibi izleyen ABD...
Yani, kimin eli kimin cebinde belli değil... Çıkarların ön plana çıktığı; ama "diplomatik ilişkilerin kesilmediği", bir "savaş ilanının yapılmadığı" ve bir "ültimatomun verilmediği" bir çatışma sürüp gidiyor bölgede...
1- Türkiye şu anda, savaşan bir ülke mi?
2- Devam eden bir savaşta taraf mı?
3- Kendini pek yakın bir savaş tehdidi içinde sayıyor mu?...
Belli değil....
x x x
MONTRÖ BOĞAZLAR SÖZLEŞMESİ'NİN İLGİLİ MADDELERİ...
29 maddelik bu sözleşmeyi okudum... Birbirine atıf yapan maddeleri, yine birbirleriyle ilişkilendirerek okunmaya kalkınca kafa biraz karışıyor. Bu nedenle, bu sözleşmeyi yukarıdaki 3 madde için özetledim :
1- Türkiye'nin "katıldığı bir savaş durumunda", savaş gemilerinin Boğazlardan geçişi tümüyle Türkiye'nin yetkisindedir... "Katılmadığı bir savaş durumunda", savaşan devletlerin savaş gemilerinin Boğazlardan geçişi yasaklanıyor...
2- Türkiye'nin, "taraf olduğu" bir savaşta ise, Türkiye, savaş halinde olmadığı devletlere ait ticaret gemilerine belirli koşullar altında serbest geçiş hakkı tanıyacaktır.
3- Türkiye, "savaş durumunda olmasa" bile, "kendisini pek yakın bir savaş tehdidi altında sayarsa", savaş gemilerinin Boğazlardan geçişi konusunda yetkili kılınıyor...
NOT : Ama yetmiyor...Bu gerekçe ile alınan önlemler, Milletler Cemiyeti'nin "üçte iki" çoğunluğunun uygun bulmaması halinde kaldırılıyordu...
Görüldüğü gibi ve bana göre de, Türkiye, ister "savaş durumunda olsun"; isterse savaşan devletlerden "birine taraf olsun "ve ister "kendini pek yakın bir savaş tehdidi içinde saysın" Boğazları savaş gemilerine kapatması pek kolay olmayacak..
Çünkü, 1936 yılından bu yana, köprülerin altından çok sular aktı...Önce Birleşmiş Milletler(1945) ve arkasından NATO(1949) kuruldu...
Rusya, Akdeniz'deki bir savaş gemisinden Ankara'ya doğru bir füze gönderse ancak o zaman Türkiye, Montrö Boğazlar Sözleşmesini devreye sokabilir; ama son kararı, bana göre NATO ya da Birleşmiş Milletler verir...
Bu bloğu, Rusya ile Türkiye arasındaki gerginlik nedeniyle, Boğazlar Sözleşmesi'ni Rusya'ya karşı bir koz olarak görenler olur diye diye yazdım...
İnterneti karıştırırken böyle bir şeyler okudum da...
cdenizkent
- Toplam blog
- : 979
- : 1425
- Kayıt tarihi
- : 11.12.07
İstanbul doğumluyum. İlk, orta ve lise öğrenimi İstanbul'da tamamladım. İstanbul Üniversitesi'nde..