- Kategori
- Dil Eğitimi
Uydur uydur söyle

Türk Dil Kurumu (TDK), medya çalışanları için “Yabancı Sözlere Karşılıklar Kılavuzu” hazırlamış.
TDK’nın kılavuzuna göre, first lady’ye “başbayan”, CD’ye “yoğun disk”, zapping’e “geçgeç”, basketbola “sepettopu” denilecekmiş.
Buna göre first lady “başbayan”, CD “yoğun disk”, terörist “yıldırıcı”, idealist “ülkücü” olacak.
TDK Başkanı Prof. Dr. Şükrü Haluk Akalın, medya çalışanları için bastırılan 50 bin kitabın dağıtımını Anadolu Ajansı Adana Bölge Müdürlüğü’nde başlatmış bile.
Türkçenin diğer dillerin yaşadığı sorunlardan fazlasını yaşadığını belirten Akalın;
“Yabancı kökenli sözcüklerin, özgün biçimleriyle yazılıp özgün biçimleriyle okunmaları ve Türkçe eklerin de İngilizce’deki özgün söylenişe göre getirilmesi pek çok soruna yol açıyor.
Gazeteciler, Türkçe sözcüklerle topluma örnek olmalı. Hazırladığımız bu kılavuzda Türkçe karşılığı olmasına karşın medyada en fazla kullanılan yabancı sözcüklere dikkat çekmek istedik. Medyanın duyarlılığıyla hedefimize ulaşacağız” demiş
Kılavuza göre, iletişim araçlarında sıkça kullanılan ve Türkçe karşılığı bulunan yabancı sözcüklerden bazıları şöyle:
terörist “yıldırıcı”,
idealist “ülkücü”,
Afiş “ası”,
ajanda “andaç”,
aktivite “etkinlik”,
aktüel “güncel”,
amblem “belirtke”,
ambulans “cankurtaran”,
amortisman “yıpranma payı”,
anarşi “kargaşa”,
arşiv “belgelik”,
atölye “işlik”,
türbülans “burgaç”,
badminton “tüytop”,
baypas “köprüleme“,
otizm “içeyöneliklik”,
ipotek “tutu”,
fuel oil “yağ yakıt”,
garanti “güvence”,
depozito “güvence akçesi”,
fitness “sağlıklı yaşam”,
finanse “akçalanmış”,
first lady “başbayan”,
CD “yoğun disk”,
basketbol “sepet topu”,
voleybol “uçan top”,
avans “öndelik”,
banknot “kâğıt para”,
asparagas “uydurma”,
aspiratör “emmeç”,
fabrika “üretimevi”,
zapping “geçgeç”,
etik “töre bilimi”
Bu kelimeleri okuyunca yorum yapmaya bile gerek duymadım. Çoğu kendi kendini yorumluyor. Biz zaten Türkçe’mizin Türk Milletine emanet olduğunu biliyorduk. Bu emanete ancak böyle sahip çıkılacağı kanaatindeyim. Görülen o ki işimiz TDK ya kaldıysa yandık demektir. Zapping pardon, geçgeç!? Al birini vur ötekine…