- Kategori
- Türkiye Ekonomisi
Yılbaşında yürürlüğe girecek İntibak Yasasından kimler yararlanıyor?
Büyük tantanalarla çıkartılan ve çıkartıldıktan bir yıl sonra yürürlüğe girmesi planlanan İntibak Yasası nihayet yılbaşından itibaren hayata geçiriliyor.
Önce bu yasaya niçin gerek duyulduğuna bakmakta fayda var.
Ülkemiz her alanda olduğu gibi, bir tarafı yaparken, öbür tarafı yıkmakta bir sakınca görmeyen yönetime sahip. İntibak yasasının niçin çıkartıldığını anlatınca hak vereceksiniz.
İntibak yasasının çıkartılma nedeni şu:
SSK emekli aylıkları, günümüze kadar 6 ayrı sisteme göre hesaplandığından, her bir sistem aylık bağlama kurallarında değişiklik meydana geldiği gibi ayrı emekli grupları da oluşturmuş bulunuyor.
SSK emeklileri yönünden, aylık hesaplama yöntemlerindeki değişikliklere göre emekliler genel olarak;
1/1/1982 öncesi emekliler,
1/1/1982-31/12/1987 arası emekliler,
1987/Süper Emekliler
1/1/1988-31/12/1999 arası emekliler,
2000-2008 arası emekliler,
2008 sonrası emekliler,
Olmak üzere 6 gruba ayrılıyor.
Emekli aylığı hesaplama yöntemlerinde yıllar içinde yapılan değişiklikler farklı tarihlerde bağlanan SSK emekli aylıklarının farklılaşmasına neden olmuş bulunuyor. Bu farklılıkları gidermek için İntibak Yasası çıkartıldı. Yalnız bu yasanın nasıl uygulanacağına dair kesin veriler elde yok. Bu yasadan yararlanacaklar genellikle kura(!) usulü belirlenmiş durumda.
Bildiğiniz gibi SSK emeklilerine büyümeden pay yoktu! SSK emekli aylıkları arasındaki farklılaşmaya neden olan gerekçeler ise şunlar; 2000 sonrası emeklilere 2008 yılına kadar büyümeden yüzde 100 pay verildiği halde, 2000 öncesi emeklilere büyümeden pay verilmiyordu. Ödenen prim miktarına ve çalışma günlerine bakılmaksızın, belli bir miktarın altında aylık bağlanmamasını sağlamak üzere getirilmiş olan “alt sınır aylık uygulaması” da emekli aylıklarında fark oluşturuyordu.
Sosyal devlet ilkesinden hareketle yüksek olarak belirlenmiş olan alt sınır aylık miktarı, yüksek prim ödediği ve uzun süre sistemde kaldığı halde 3600 gün prim ödeyen sigortalı ile 7600 gün prim ödeyen sigortalıya aynı aylığın bağlanması sonucunu doğurmuştur.
Bu itibarla işçi emeklilerinin yıllardır talep ettiği ve kamuoyunda da yoğun olarak tartışılan “İntibak düzenlemesi”ni içeren kanun, geçen mart ayında ayında kabul edildi!.
Getirilen intibak düzenlemesiyle, 2000 yılı öncesinde bağlanan aylık miktarlarına refah payının yansıtılması ve alt sınır uygulaması yapılmaksızın sigortalıların sistemde kaldıkları süreyle orantılı bir şekilde bu uygulamadan hak ettikleri gerçek kazançları ve gün sayıları üzerinden yararlandırılması amaçlanıyor.
Ocak 2013 maaşını hesaplaması şöyle olacak:
Mevcut aylığınızı 5.34 ile çarpıp 100’e bölün. Çıkanı maaşınıza ekleyip ocak maaşınızı bulun.
Gelelim intibak düzenlemesi çerçevesinde yapılacak hesaplamaya… 2000 yılı öncesinde bağlanmış olan aylıklar, gösterge tablosundan bağlanan aylıklar için yüzde 60; üst gösterge tablosundan bağlanan aylıklar ise yüzde 59.9 ile yüzde 50 arasında değişen aylık bağlama baz oranı dikkate alınacak. Ve bu oran 5000 günden sonraki her 240 gün için ve 50/55 yaştan sonraki her tam yaş için 1 puan artırılarak, 5000 günden eksik her 240 gün için 1 puan eksiltilerek 1999 yılı aralık ayı itibariyle alt sınır uygulanmaksızın yeniden hesaplanacak.
2000 yılı öncesi emekli olan 2.7 milyon kişiden 1.9 milyonunun diğer bir deyişle intibak kapsamında olanlardan yüzde 70’inin aylıklarında artış olacak. 800 bin kişi ise intibak farkı alamayacak
SSK emekli aylıklarında yapılan hesaplamalardaki minik ayrıntılara dikkat etmek gerek. İntibak düzenlemesi çerçevesinde hesaplanan aylıklar 2008 yılı ocak ayına kadar her yılın TÜFE’sinin (Tüketici Fiyatları Endeksi) tamamı ve “Gelişme Hızı”nın yüzde 75’i kullanılarak güncellenecek. 2008 yılı ekim ayına taşınan aylıklar 2013 yılı ocak ayına kadar aylık artışları ile taşınacak.
İntibak hesaplamaları sonucu meydana gelecek artışlar, prim ödeme gün sayısı ve ödenen primlerin miktarına göre değişkenlik gösterecek.
Yüksek prim ödemesi nedeniyle aylık hesabına esas gösterge rakamı yüksek olanlar ile daha uzun süre prim ödeyenlerin aylıklarında daha fazla artış olacak.
İntibak düzenlemesi ile alt sınır aylık uygulaması nedeniyle gün sayıları ve kazançları birbirinden farklı olan emeklilere aynı aylığın ödenmesine son verilerek, öncelikle 2000 yılından önce emekli olanlar kendi içinde intibak ettiriliyor.
Emeklilerin ödedikleri primlerin yüksekliğine göre belirlenen gösterge rakamları ile prim gün sayıları ve yaşlarına göre belirlenen aylık bağlama oranı memur maaş katsayısıyla çarpılarak emeklinin olması gereken aylık miktarı hesaplanacak ve bu aylığa alt sınır aylık uygulanmayacak.
2012 yılının ikinci altı aylık dönemi için açıklanacak olan Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) oranı da emeklinin intibak farkını belirliyor.
İntibaka göre hesaplanan aylığın, emekliye ödenmekte olan aylıktan az olması durumunda mevcut aylıklar ödenmeye devam edecek.
YAPILAN intibak değerlendirmesi sonucu bazı SSK emeklilerinin aldığı aylıklarda bir eksilme söz konusu oluyor. Örneğin 2013 yılı zammıyla ocak ayında alacağı ücret 933 lira olan emeklinin, intibak hesabı sonrası 859 lira alması gerekiyor.
Ancak, alınan kararla, düşmeler emekliye yansıtılmayacak ve mevcut aylığı almaya devam edecek.
Bir başka deyişle intibak yöntemi sonucunda yeni hesaplanan aylık ödenmekte olan aylıktan düşük ise mevcut aylığın ödenmesine devam edilecek olup, hiç kimsenin aylığında bir düşüş olmayacak.
2000 yılından önce malullük, yaşlılık ve ölüm bağlanan sigortalılar ile malüllük veya yaşlılık aylığı almakta iken 2000 yılından sonra vefat eden sigortalının hak sahiplerinin aylıkları intibak kapsamında yeniden hesaplanacak.
Özel sektöre ait işyerinde çalışmakta iken 31/12/1999 tarihinde, kamuya ait işyerinde çalışmakta iken 14/1/2000 tarihinde aylık bağlanması talebinde bulunan sigortalılar intibaktan yararlanacak. Belirtilen tarihlerde ölen sigortalıların hak sahipleri de intibak kapsamında olacak.
Aylıklarını 2000 sonrası kestirip çalışmaya başlayan ve daha sonraki bir tarihte aylıkları yeniden bağlanan emekliler intibakta kapsam dışı.
İlk emeklilik tarihi 2000 yılından önce olmasına rağmen, 2000 yılından sonra SSK’ya tâbi olarak yeniden çalışmaya başlayarak aylıklarını kestiren ve daha sonraki bir tarihte de aylıkları tekrardan bağlanan emekliler intibakta kapsam dışında kalıyor. İki gurup daha kapsam dışında! Geçirdiği iş kazası ya da meslek hastalığı nedeniyle SSK’dan sürekli iş göre-mezlik geliri alanlar ile SSK tarım emeklileri intibak kapsamı dışında yer alıyor.
Çok karışık değil mi?
Siz en iyisi belli merkezde hesaplanıp, elinize verilen veya hesabınıza yatırılanla idare edin. Maliye Bakanı uzaktan uzaktan emeklilerin aldığı maaşın yüksekliğinden bahsedip duruyor. Haklı çıkmak için de kendi ülkesinden örnekler veriyor!
- Toplam blog
- : 3842
- : 3093
- Kayıt tarihi
- : 23.03.08
Antalya'da 1956 yılında doğdum. Emekliyim, Üniversite mezunuyum. Evliyim, bir oğlum var Mimar. Gü..