Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

05 Ocak '10

 
Kategori
Haber
Okunma Sayısı
10874
 

5 Ocak! Adana'nın Kurtuluşu!

5 Ocak! Adana'nın Kurtuluşu!
 

Resim: Milliyet fotogaleri.


1915'te Avrupa Devletleri arasında başlayan 1. Dünya Savaşı kısa sürede tüm kıtalara yayılmış ve Osmanlı Devleti de bir şekilde bu savaşın içinde yer almak zorunda kalmıştır. Yıllarca süren savaşın sonunda ittifak devletlerinin yenilgisiyle, zaten çökme sürecinde bulunan Osmanlı Devleti de yenilmiş sayılmış ve bu savaştan toprak kaybederek çıkmıştır. Diğer yenilen ülkelerin aksine Osmanlı Devleti topraklarında savaş bitmemiş ve eskinin imparatorluğu, yerini parçalanmış ve işgal altında bir Osmanlı'ya bırakmıştır.

Galip devletlerden Fransa, Adana ve çevresini işgal planları kurmuştur. 1915'te yaşanan karmaşayı fırsata çevirerek Doğu Anadolu'da isyan çıkartan, bu isyan yüzünden çıkartılan Tehcir Kanunu sebebiyle Suriye'ye zorunlu göç eden Ermeniler'den 150.000'e yakını, 1918'de Adana ve Çukurova'yı işgal eden Fransız birliğinde yer alarak -Fransız eliyle- Adana ve çevresine yerleştirilmişlerdir. 1918, 1919 yıllarında Adana'da çok canlar yanmış, cinayetler ve toplu katliamlar yaşanmıştır.

Sadrazam İzzet Paşa'nın, grup komutanı Limon Van Sanders'e gönderdiği bildiride "elindeki tüm komuta ve koordinasyon yetkisini Suriye Cephesi Yıldırım Orduları Komutanı Mustafa Kemal'e devretmesi" gerektiği yazıyordu. Bu bildiri üzerine 31 Ekim 1918'te görevi devralmak için Adana'ya gelen Mustafa Kemal, Kurtuluş Savaşı'nın başlayacağı sinyalini o tarihte Adana'da vermiştir. Alman Komutan Limon Van Sanders'in "Yenildik... Bizim için her şey bitti" şeklindeki sözlerine; "Müttefikler için bitmiş olabilir ama bizi ilgilendiren savaş, kendi istiklalimizin savaşı, ancak şimdi başlıyor" sözleriyle karşılık veren Mustafa Kemal, gelecekten umutlu olduğunu ve kararlılığını bu konuşmayla göstermiştir. 11 gün Adana'da kalan ve gözlemlerini, fikir ve uyarılarını Genelkurmay Başkanlığı'na bildiren Mustafa Kemal, Kurtuluş Savaşı'nın ilk emrini de Adana'da vermiştir. Verilen emir ise: "İskenderun'a çıkartma yapmayı düşünen İngiliz ve Fransızlar'a ateşle karşılık verileceği"dir

Adanalılar, İstanbul Hükümeti'nin 23 Kasım 1918'de aldığı "Adana ve çevresinin boaşltılması"nı zorunlu kılan karara şiddetle karşı çıkmıştır. İşgalci güçler tarafından hunharca öldürülen, toplu katliamlara kurban giden binlerce Adanalı ve onlar gibi Kurtuluş mücadelesinde şehit düşen yüzbinlerce şehidimizi saygı ve rahmetle anıyoruz. Kurtuluş Savaşı şehit ve gazilerine şükran ve minnet borçluyuz.

Verilen kayıplar rağmen yılmayan Adanalılar düşmana baş kaldırmış, çok büyük mücadeleler sonucu 5 Ocak 1922 tarihinde Fransızlar ve yanlarında getirdikleri Ermeniler Çukurova'dan kovularak, Adana düşman işgalinden kurtulmuştur. O günden bu yana her 5 Ocak'ta Büyük Saat ile Ulu Cami arasına büyük bir bayrak çekilir ve her taraf bayraklarla donatılarak Adana'nın Kurtuluşu tüm Adana'da coşkuyla kutlanır.

Milli Mücadele başarıyla sonuçlanmış, ülke kurtulmuş, İstiklal Savaşı kazanılmış ve Mustafa Kemal Paşa 15 Mart 1923'te Adana'ya gelmiş ve şu sözleri sarf etmiştir: Bende bu vekayiin ilk hiss-i teşebbüsü bu memlekette, bu güzel Adana'da vücut bulmuştur. Atatürk'ün bu sözleri, Kurtuluş Savaşı'nın ilk tohumlarının Adana'da ortaya atıldığının en önemli kanıtıdır.

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Her sene 5 ocakta Adana Kız Liseliler olarak tam kadro kutlama merasimlerine katılırdık. Farklı bir heyecan içinde bir başka güzeldi Adana ve kurtuluş coşkusu...

Yurdagül Alkan 
 06.01.2013 20:05
Cevap :
Yıllar öncesine dönüp baktığımız zaman, özellikle eğitim açısından, öğrenci kültürü şimdikinden daha farklıymış. Örnek olarak milli değerlere verilen değer daha güçlüymüş. Milli bayramlar "tatil" fırsatı olarak görülmez, birlik ve beraberlik ortamı yaratılmasını sağlayan önemli bir gün sayılırmış. Ülkemizin ileri gelen liselerinden "Adana Kız Lisesi" öğrencisi olduğunuzdan dolayı bu değerlere verdiğiniz önemi ve özlemleri yorumunuzla dile getirdiğiniz için teşekkür ederim. Saygılarımla...  07.01.2013 17:50
 

güzel bir çalışma olmuş ama bazı şeyleri eklemek gereklidir diye düşünüyorum. adanalılar başkaldırmış ama o kadar askeri nasıl kovalamış bunu açıklamamışsınız. dağıtılan ordunun elindeki silahları teslim etmek yerine halka dağıtan, direnişcileri organize etmek için subaylarını sivil kıyafet ama askeri yetkilerle adanalıların arasına salan kim? yoksa sanıldığı gibi adanalılar kendi başlarına tekme tokatla silahlı ermenileri ve fransız ordusunu kovalamadılar. zaten mantığa da aykırıdır bu durum. bütün güney direnişini organize eden Atatürk, direnişin ilk meşalesini adanada yakmıştır.

ahmet zegerek 
 07.01.2012 16:46
Cevap :
Yorumunuzla yazıya katkıda bulunma isteğiniz beni memnun etti. Konumuz Adana'nın kurtuluşu ve 5 Ocak tarihine gelirken yaşananların genel görüntüsü ve o tarihte ülkenin genel durumuydu ve Türkiye Cumhuriyeti'nin Kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün 1923 öncesi ve sonrasında Adana ile ilgili önemli anıları ve katkıları genel olarak anlatılmıştır. Eklenmesi gerektiğini düşündüğünüz konuları ikinci bir yorumla ekleyebilirsiniz. Saygılarımla...  08.01.2012 16:04
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
 
Toplam blog
: 291
Toplam yorum
: 204
Toplam mesaj
: 64
Ort. okunma sayısı
: 981
Kayıt tarihi
: 02.05.07
 
 

"1988 Adana doğumluyum. İlköğretimi okul ikincisi olarak, liseyi yüksek bir diploma notuyla dışar..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster