Mlliyet Milliyet Blog Milliyet Blog
 
Facebook Connect
Blog Kategorileri
 

14 Aralık '19

 
Kategori
İş Yaşamı - Kariyer
Okunma Sayısı
377
 

Kaçak çalışan yabancılar

Dedim ya ben direksiyon özürlüyüm. Araba kullanamadığım için gideceğim her yere toplu taşıma araçlarını kullanırım. İstanbul trafiği malum olduğu üzere, başka araç kullanmak işkence oluyor. Kaybettiğiniz zaman da cabası…

Toplu taşıtlarda seyahat etmek aynı zamanda da gözlem zenginliği yaratıyor. Türkiye gerçeklerine birebir şahit olunabiliyor. İşte ben de ülkemizin işsizlik sorununu âdeta katmerleyen yabancı işçi çalıştırma konusunda bir sohbete dâhil oldum. Şöyle ki;
Yanına oturduğum genç bir erkek sık sık etrafına bakınıyor ve durak anonslarına dikkat kesiliyordu. Biraz da telaşlı bir hali vardı. Bir iki durak geçtikten sonra dayanamadım ve ineceği durağı sordum; söyledi… Durağa daha çok olduğunu, ben daha sonra ineceğimi ve ona yardımcı olacağımı söyledim. Çok sevindi…

İstanbul da mesafeler uzun. Gençle sohbete koyuluyoruz. Özbekistan’dan gelmiş. Soydaş olmanın ve aynı dili kullanmanın rahatlığından olsa gerek- bende ona biraz fazla sevecen davranmış olabilirim- sohbet koyulaştı. Avcılar da bir mobilya firmasında çalışıyormuş. Ailesi de İstanbul’daymış. Kardeşleri, akrabaları hepsi birer iş bulmuşlar ve çalışıyorlarmış. Oturma ve çalışma izninin olduğunu söyledi. Bütün ailesinin çalışmasına ister istemez biraz canım sıkılmıştı. Öyle ya, bizim gençlerimiz işsiz gezerken…

Kendimi tutamadım ve ne kadar ücret alıyorsun dedim. “Bin sekiz yüz lira” dedi. O zaman sigortasız çalışıyorsun dedim. Çünkü asgari ücretin altındasın. Bu tutara işçi çalıştırılması yasak...  Bu durumda senin çalışma iznin de yoktur. Biraz şaşırdı. “Sigortam var ama ülkemde var” dedi. “Burada sayılmıyor mu?” diye sordu. Sen bu durumda Türkiye’de sigortasız çalışıyorsun, bu durum senin çalışma izninin olmadığını gösteriyor diye tekrar ettim. Bu sefer, çalışma izni olmadığını itiraf etti. Nasıl alabileceğini sordu. Çalıştığınız firma müracaat etmeli, ya da sizin Türkiye de derneğiniz var sanırım,  onlardan da yardım isteyebilirsin dedim. Burada işin ilginç tarafı, farklı yerlerde çalışan akrabaları da ayda bin sekiz yüz lira ücret alıyorlarmış.

Bu olayın fotoğrafını şöyle çekebiliriz: Yabancı işçiler ağırlıklı olarak çalışma izni olmadan, sigortasız ve asgari ücretin altında çalışıyorlar. Hal böyle olunca da işverenler kendi vatandaşının maliyetine katlanmamak için yabancı işçi çalıştırmayı tercih ediyor. Türkiye’de beş milyona yakın yabancı olduğunu ki çoğu Suriyeli, bunların yaklaşık üç milyonunun çalışabilecek durumda olduğunu düşünecek olursak, (hepsi olmasa da) Türkiye, kaçak işçi çalıştırma cenneti olmuş gibi görünüyor. Bizim gençlerimiz de iş bulabilmek ümidiyle İŞKUR önünde uzun kuyruklar oluşturuyor.

Eskiden Sosyal Sigorta Kurumu’nun (SSK, günümüzde SGK) iş müfettişleri vardı. Bunlar her sabah işe çıkar, sessizce firmalara gelir, işçilerle konuşur, işe ne zaman girdiklerini ve maaşlarını not ederlerdi. Daha sonra personel bölümüne gelip aldıkları notları bordrolar ile karşılaştırırlardı. Sigortasız çalışan ya da maaşı düşük gösterilen bir işçi tespit edilirse, firma, geçmişe dönük olarak ağır pirim ve cezalarla karşı karşıya kalabilirdi. Mimlenmiş bir firma ise müfettişlerin âdeta uğrak yeri olurdu. Sigortanın iş müfettişleri, iş yerlerinin korkulu rüyasıydı. Ama bu sistem sanırım 10 ya da daha fazla süredir işletilmiyor. İş müfettişi diye bir unvan kaldı mı bilmiyorum…

İşyerlerindeki kaçak işçiler yetmezmiş gibi, siyahı, beyazı, melezi, köprü üstlerinde cüzdan, kemer, elektronik eşya vb. tezgâhlar da satış yapıyorlar. Onları, zabıtanın kovaladığına da şahit olmadık. Bizim gariban seyyarları acımasızca kovalayan zabıtalarımız, bu yabancıları görmezden geliyor olsa gerek…

Şimdi birileri ırkçılık yapıyorsun diyecek ama bunun ırkçılıkla bir ilgisi yok. Biz kendimizi doyuramazken yabancıları nasıl doyuralım?  Neden bu ülkenin çocukları işsiz gezsin? İstihdam patlaması sorunu var da bunu yabancı işçilerle mi gideriyoruz? Geçin bunları bir kalem… Bizim insanımız, gencimiz, üniversite mezunumuz işsiz ve aç geziyor…

**
Türkiye de denetim mekanizmaları çalıştırılmıyor. Şikâyet mekanizması da işlemiyor. Bu durum iş dünyasını da kapsıyor. Kaçak işçi çalıştırılması konusunda işveren memnun... Sonuçta işçilik maliyetleri düşüyor… Olan Türk ekonomisine ve gençlere oluyor. Kayıt dışı işlemler artıyor. Devletin vergi kaybının yanı sıra SGK’ da prim kaybına uğruyor.

Yabancı (kaçak) işçi sorununa bir çözüm bulunmalı. Ya bu insanlar ülkelerine geri gönderilmeli ya da kaçak çalışmalarına izin verilmemeli. Bunun için ciddi bir devlet politikası gerekiyor.  Aksi takdirde, yabancı istilasına uğrayan Türkiye de önlenemeyen işsizlik nedeniyle beyin göçü daha da artacak; tabi intiharlarda…
Yazık bu ülkeye!

Tülay Hergünlü
İstanbul, 14 Aralık 2019 

Önerilerine Ekle Beğendiğiniz blogları önerin, herkes okusun.

 
Tıklayın, siz de blog yazarı olun! Aklınızdan geçenleri paylaşın!
 
 

Sizin mali müşavir olduğunuzu biliyorum. Ancak ne var SSK ve iş müfettişleri hakkındaki bilgilerinizin kesinlikle doğru ve gerçekçi olmadığını belirtmek zorundayım. Ben uzun yıllar boyunca tekstil sektöründe planlama müdürü olarak çalıştığım için çalışan işçilerin % 90'dan fazlasının sigortasız çalıştırıldığını kesin ve net olarak biliyorum. Bırakın iş müfettişlerinin her sabah kontrola çıkmalarını işçilerin şikayet etmeleri durumunda bile göreve çıktıklarında da şirket sahibinin odasında çay içip şikayetleri örtbas ettiklerini biliyorum. İş müfettişleri hiçbir zaman şirketlerin korkulu rüyası olmamışlardır. Diğer taraftan şirketler için çalışan mali müşavirlerin de gerek vergi kaçırma, gerek sigortasız işçi çalıştırma hatta naylon fatura düzenleme, hayali ihracat konularında yol göstericilik yaptıklarına şahit olduğumu söyleyebilirim. Sorunlar aslında çok vahim ama asıl sorun gerek siyasette, gerek özel ve de kamu sektöründe "balığın baştan kokuyor" olmasıdır. Selamlar

Matilla 
 15.12.2019 13:08
Cevap :
Benim 42 yıllık iş hayatım var ve iş müfettişlerinin nasıl çalıştıklarını,işveren karşısındaki tutumlarını çok iyi bilirim.Bunu yazsam kitap olur ama konu bu değil. Konu, İş Müfettişlerinin o yıllarda belli düzeyde de olsa bir caydırıcılığının olduğuna vurgu yapmak, devletin kontrol mekanizmalarının çalıştırılmadığına dikkat çekmektir.Kontrollerin asgari düzeyde de olsa caydırıcılıkları vardır.Ben SSK müfettişlerinin özellikle de çok dürüst olanlarının iş yerlerine nasıl kök söktürdüklerine çoğu kez şahit olmuşumdur.Ayrıca o yıllarda Türkiye bu kadar da yabancı istilasına uğramamıştı.Şimdilerde yüzlerce kaçak işçi çalışıyor ve yetkililerin ruhu duymuyor ya da siyaseten işlerine geliyor.Olay budur.Yoksa benim bilgisiz(!)olmam ya da SMMM'lerin neler yaptığı değildir.Ayrıca tüm SMMM'lere ve müfettişlere genelleme yapamazsınız.Bu,dürüst insanlara ki kendimi de bu kategoriye alıyorum,haksızlık olur. Eleştirileriniz her zamanki gibi çok sığ ve suçlayıcı.Bu nedenle sizi sayfamdan atmıştım.:)  16.12.2019 14:18
 
Facebook hesabınızla yorum yapın, daha çabuk onaylansın!
 
Toplam blog
: 500
Toplam yorum
: 632
Toplam mesaj
: 80
Ort. okunma sayısı
: 1094
Kayıt tarihi
: 09.06.06
 
 

Ankara doğumluyum. İstanbul'da uzun yıllar özel sektörde çalıştım. Halen, kayıtlı-ruhsatlı malî m..

 
 
Yazarı paylaş
  • Tümünü göster