- Kategori
- Siyaset
2016 ABD Başkanlık seçimi, Trump ve Clinton

İkimiz bir fidanın güller açan dalıyız.
Televizyondaki Başkanlık tartışmaları 1960’ta Kennedy ve Nixon arasında başladı. Tartışmalar, ABD'li seçmenlerin karar vermesine yardımcı oluyor. ABD'nin Irak ve Afganistan savaşlarına karar veren Bush'dan sonraki son sekiz (8) yılı Obama ile geçti. Hillary Clinton veya Donald Trump'dan kazananı kırk beşinci (45.) ABD Başkanı olacak. Trump memnuniyetsizlikleri seslendiriyor ve yenilikler vaad ediyor. Clinton muhtemelen Obama'nın politikasını bazı değişiklerle devam ettirecek.
ABD halkının davranışı: Amerikan fakirleri oyunu kullanmak için kuyrukta bile fazla beklemek istemiyor. Herkes önce kendi yaşamım diyor ve seçimleri yaşamsal önemde görmüyor. Oy oranı %50'ler civarında. Oy kullanan seçmenlerin çoğu kadın ve Onların ilk kadın başkan olması için Hillary Clinton'a oy verecekleri düşünülüyor.
Tartışma konuları arasında ulusal güvenlik, terörizm, göç, ekonomi, sağlık sistemi, ticaret, istihdam ve ırkçılık yer almakta.
Donald Trump Amerika’yı yeniden güçlü, güvenli ve büyük yapacağım demekte. Amerikalı'nın kaybettiği otomobil, tekstil, enerji, ev ve iş makineleri üretimi işlerini yine ABD içinde yaptıracağını, işini kaybeden endüstri şehirlerini tekrar canlandıracağını ve istihdam sorununu çözeceğini söylüyor. ABD'de üretim işçisi son 70 yılda 4 milyona yakın azalmış durumda. Trump on (10) yıllık dönem içinde 25 milyon iş yaratmaya söz veriyor. Fiiliyatta ABD'nin ticari anlaşmaları, ucuz ithalatın sağladığı avantajlar var. Yeni iş alanları açmak yatırım gerektiriyor. Teknolojik yenilikçi yatırım ayrı, tekstil ve benzeri yatırımlar ayrı ve örneğin tekstil için değer mi? sorusu var. Ticari anlaşmaları tek taraflı bozmak iyi değil ve bozarsanız karşı tarafta tedbir alıyor, ihracatınız olumsuz etkileniyor.
Vergileri düşüreceğini ve vergi kalemlerini yediden (7), üçe (3) düşürerek yatırımları artıracağını söylüyor ve şu andaki ABD ekonomisini büyük, şişman bir balon olarak niteliyor. Yüzde otuz beş (%35) olan Kurumsal Vergi Oranını yüzde on beşe (%15) düşürmeye söz veriyor. Altyapı yatırımlarını artırmayı, ticari açıkları azaltmayı, ve katı endüstriyel standartları kaldırmayı öneriyor. Vergi indirimi zengin %1'e daha çok yarayacak. Vergi oranını azaltmadan önce dengeli bütçe için önce harcama kalemlerini azaltmak gerekli. Aksi halde bütçe açığı artacak.
Obama'nın sağlık reformunun başarısız olduğunu ve ABD için büyük bir mali yük oluşturduğunu belirtiyor. Ancak yirmi ( 20) milyon fakirin sağlık sigortasının iptali muhtemelen mümkün değil. İleride yeni kaynak bulmak, masraf azaltıcı tedbirler ve özel sektörün rekabetini teşvik gündemde olabilecek.
Trump, Afrika kökenlilerin ABD'de cehennemde yaşadığını söyledi. Polisin görevi "asayişi sağlamak ve hukukun üstünlüğüne uymaktır" diyor.
ABD'nin Suriye dış politikasını, İŞİD mücadelesini ve İran'la yapılan anlaşmayı başarısız buluyor. Suriye'de barışı sağlamak, vekalet savaşları yapan ülkelerle uzlaşmayı ve İŞİD'i yok etmek askeri gücün kullanılmasını ve Suriye barışı çeyrek trilyon dolardan fazla parayı gerektiriyor. İran ise tüm ambargo sınırlamalarının kaldırılmasını ıstiyor. Trump, dış politikada Amerikan menfaati esastır, Putin'le ilişkilerimi geliştireceğim söyleminde.
ABD'yi işsiz Meksikalılar ve fakir göçmenlerden koruyacağını söylüyor. Güneyde 3100km'lik (1000km'si yapılı) Meksika sınırının tamamına on (0) metre yüksekliğinde duvar çekmek ve parasını Meksika'dan almak söylemi var. Müslümanların ABD'ye girişini yasaklamak olmazsa sıkı kurallara bağlamaktan bahsediyor. Şu an ABD'de 11 milyon belgesiz, ABD vatandaşı olmayan göçmen var. Bu fikirleri Başkan olursa törpülenecek fikirler.Trump Başkan olursa Şubat 2016 sözüyle "Her şey, vaadler dahil, yeniden gözden geçirilecek".
Hillary'ye sataşıyor. Trump, Hillary'nin e-postalarında kişisel bir sunucu kullandığını ve ülke güvenliği yönünden suç işlediğini, 33 bin e-postasını sildiğini belirtiyor. Başkan olursa konuyla ilgili özel bir yargıcı görevlendireceğini ve Clinton'un muhtemelen hapse gireceğini söylüyor. Trump'ın hukukçulara ait bir yetkiyi alenen söylemesi ve yaptığı tehdit O'nun yetkinliği konusunda endişe oluşturuyor. FBI tarafından Hillary'nin e-postalarında dikkatsiz olduğu ancak suç unsuru görülmediği biliniyor. Hillary bu konuda evet hatalıyım ama e-postalar başkasının eline geçmedi diyor. Trump, Hillary'yi siyasi yaşamında yalancılıkla suçluyor ve sadece konuşup, bir şey yapmadığını belirtiyor. Dört (4) Amerikalının öldüğü Libya Bingazi olaylarında tedbir almadığını ifade ediyor. Wall Street şirketlerinden aldığı maddi desteklerle kampanyasını sürdürdüğünü belirtiyor.
Hillary Clinton: Şanssızlığı demokrat Obama'nın sekiz (8) yılından sonra yine demokrat olarak seçim kazanmak istemesi. Değişim sevenler için pek yeni bir şey söylemiyor. Geçmişte Irak savaşına destek vermesi olumsuz görülüyor. Hırslı, kazanma tutkusu yüksek. Normal seçmene çok akıllı ve bilgiç gözükmenin ters tepebileceği varsayımında bulunanlar ve anaç gözükebilse daha iyi olurdu diyenler var. Kazanırsa ABD'nin ilk kadın Başkanı olacak.
Başkanlık vaadleri: Asgari ücreti yükseltmek işçi saat ücretini 7.25 $'dan 12-15 $ bandına çıkarmak, aynı işte erkek kadın maaş farkını azaltmak, kişilerin mesleki hünerini eğitimle geliştirmek, ceza sisteminde reform yapmak, yıllık geliri 125bin doları aşmayan Amerikalı ailelerin çocuklarının kolej eğitim bedelini asgariye düşürmek.
Yılda beş (5) milyon $'dan daha fazla kazananlardan, yüzde dört (%4 ) daha fazla vergi almayı planlıyor. Orta sınıfın sağlık ve eğitim harcamalarındaki vergileri azaltacak. En zengin %1, vergi artışının %75'ini yüklenecektir diyor. Clinton, vergileri azaltırsanız askeri ihtiyaçları, eğitim, sağlık harcamalarını karşılayamazsınız diyor.
ABD'de yaşayan müslümanların değil, şiddet içeren cihatçı terörizmin düşmanı olduğunu belirtti. Latin, Anglo-saxon ve Afrika kökenli Amerikalılar, Amerika'nın zenginliğidir. Maalesef, ırk sıklıkla çok şeyi belirliyor diyerek ceza yasalarında reforma gideceğini belirtti. Ayrıca göçmen yasalarında reformu ve Amerikan vatandaşlığına geçiş kanunlarında Amerika'daki göçmenlerin lehine değişim sözü verdi.
Yeni teknolojilere, yenilenebilir enerjiye ve küçük sermayeli şirketlere yatırımla, on (10) milyon kişiye yeni istihdam yaratacağını ve işçi eğitimine önem vereceğini söyledi. Hava alanı, köprü, yol yapımında ve bakımında yatırımları artıracak.
Dış politikada ABD'nin İŞİD'le mücadelesini artırmasını, ABD askeri varlığının Afganistan'da sürmesini istiyor.
Clinton'da Trump'a yükleniyor. Trump'ın yıllardır vergi ödemediğini ve başkanlığa ehil olmadığını vurguluyor.Trump'ı vergi beyannamesini açıklamaması, geçmişte kadınlar, etnik ve dini gruplar üzerine yaptığı açıklamalar için sıkıştırıyor. Trump'ın emlak vergilendirme teşvikini iyi bildiği ve bunu kullandığı açık. Kadınlara düşkün ancak şikayetlerin hepsi ünlenmek isteyen kadınların ve geçmiş tarihli. Dini gruplara davranışını Başkan olunca çevresi ayarlar diye düşünülmekte.
Karşılaştırma: Trump, dinleyenlerin hoşuna gidecek sözleri söylüyor. Sorunları çözeceğini ve büyük, güçlü, güven içinde yaşayan bir Amerika sözünü veriyor. Amerika vaad edenlerin, hayal kuranların ülkesi. Kennedy aya gitmeyi, Reagan ışıl ışıl bir Amerika'yı, Bill Clinton acıyı farkeden, hisseden Başkanı, Obama umut ve değişimi vaad etmişti. Çok vaad, Başkan seçilmeyi sağlıyorsa amaca erişiliyor demektir. Vaad ayrı, yapmak ayrı.
Clinton yapamayacağı şeyler için söz vermek istemiyor. Halkı dinlemeyi, ihtiyacı anlamayı ön plana alıyor ve gerçekçi. Değişimi gerçekleştirmenin zorluğunu biliyor. Clinton'un konular üzerindeki görüşlerinin yer aldığı web sitesi kırk (40) sayfa, Trump'ın yedi (7) sayfa. Trump konumunu makro düzeyde belirliyor.
Sonuç: ABD Başkanı seçimi, adayların yeterliliği, verilen sözler, sözlerin gerçekleşme maliyeti üzerine kurulu. Amerikan halkı psikolojisini ve seçim sonucunu bugünden bilemiyoruz. Hillary Clinton büyük umutları gerçekleştirecek değil ama dinleyerek karar veren ve ihtiyaca yetebilecek ilk kadın Başkan olabilir. Yüksek oy oranıyla seçilen bir Başkan, Kongre'de ve sözlerini yerine getirmekte mutlaka daha etkin olabilecektir.