12 Ekim '06
- Kategori
- Dil Eğitimi
Her şeye ' şey ' diyoruz
Bugün o kadar çok kişiyle konuştum ve bir kez daha günlük konuşmalarda ne kadar az kelime kullandığımızı fark ettim (tabi bu kadar az kelimeyle bu kadar çok gevezeliği nasıl yaptığımız da ayrı bir tartışma konusu). Sonra karar verdim ki bu kadar az kelime kullanmamızın suçlularından biri de "şey" kelimesi. Ne kadar da çok kullanıyoruz. Aklınıza gelmeyen kelimeyi hiç düşünme zahmetine katlanmıyoruz bile. Onun yerine "şey" diyoruz ve anlatmamız gereken anlaşılıyor. Hatta bu kelime bir çekimli fiilse yine zor değil yapmamız gereken: "şey" kelimesini de çekimleyebiliyoruz (şey ettim, şey yaptım). Tabi daha sayamadığım kullanım alanı var bu kelimenin(başka kelimelerle kullanımları vs.); ama her türlü kullanımda çok büyük bir faydası yok.
Her neyse, aslında bu tehlikeli kelime bizim dilimize ait değil -ki eminim dilimize gelmeden önce düşünme gücümüz daha fazlaydı. Türkçe’de "şey" kelimesi yerine kullanılan (tabi farklı bir şekilde kullanılıyor) birkaç kelime var. "Nen" veya "nesne" bunlardan birkaçı. "Şey" kelimesi bildiğim kadarıyla Arapça kökenli bir kelime ve "eşya" kelimesinden türemiş. Türkçe’de ise nesne görevli olan bu kelime bir belgisiz zamirdir ve Türkçe’nin kelime haznesinde yer alan bütün sözcüklerin yerine gelebilir.
Her neyse, benim asıl merak ettiğim bu kelime dilimizde yokken nasıl yaşadığımız. Şaka bir tarafa acaba bu kelimeyi birden hafızalarımızdan silsek bu günkü koşullarda ne yapardık çok merak ediyorum. Herhalde kelime haznemiz büyük bir deprem yaşardı, konuşmalarımızın akıcılığı büyük ölçüde kaybolurdu, ikide bir takılırdık ve büyük ölçü de yeni tanımlara ihtiyaç duyardık. Anlayacağınız büyük bir iletişimsel karmaşa. Tabi kısa bir zaman diliminde faydası da belirirdi. Düşünce yeteneğimiz artardı başta. Konuşmalar daha bir düzey kazanır söylememiz gerekeni daha çok kavramlaştırır, daha düşünsel olarak algılardık.
Sonuç olarak benim asıl istediğim, "şey" kelimesini ortadan kaldırmak yerine onun daha yararlı kullanımlarına yönelmek. Ama Türkçe’nin kullanımında o kadar büyük yanlışlıklar yapılıyor, o kadar büyük eğitim hataları var ki nereden başlayacağımızı şaşırıyoruz. Belki bunu diğerlerinin yanında önemsemeyiz ama yanlışlarımızı düzeltmeye nereden başlasak kardır bence. Hem bütün toplumsal hatalar ancak bireylerden başlayarak düzeltilebilir. Yani her şeye "şey" demeyerek önce kendimizi düzeltmeliyiz.
- Toplam blog
- : 1
- : 2275
- Kayıt tarihi
- : 30.08.06
1986'da Kırıkkale'de doğmuşum. Ancak bir buçuk yaşımdayken terkettiğim bu şehire daha sonra gitmedim..