- Kategori
- Ekonomi - Finans
ABD krizine Türk Modeli ders/Fırat Ayhan

Temel İhtiyaç:Konut
ABD’ye TOKİ’den Konut Dersi
ABD’nin başarısızlığa uğradığı konut edindirme politikasına TOKİ modeli ders olacak.
ABD’ hükümetinin ev sahibi yapmak istediği düşük gelir gurubuna sağladığı Mortgage sisteminin bir çeşidi olan suprime türü kredilerindeki sorun, Dünyayı global krize dönüşmüştü.
Düşük gelirli vatandaşları konut sahibi yapan TOKİ (Toplu Konut İdaresi Başkanlığı)’nin, uyguladığı kredi uygulamalarında sorun yaşanılmaması IMF’nin dikkatini çekti. IMF heyeti TOKİ’yi ziyaret ederek sistem hakkında bilgi aldı. Finansmanlarda sorunlar yaşanılmadığını, geri iadelerinin de yaşanılmadığını öğrenen heyet, ABD’de krize neden olan bu tür sorunların, Türkiye’de yaşanılmadığı gerçeğini kabul etmekte zorlandılar. Bu modelin başka hangi ülkelerde uygulandığını, yani uygulanabilirliğini öğrenmeye çalıştılar.
TOKİ yapılan konutlarda maliyetin altında satış yapmamakta aynı zamanda değerinin de çok üzerinde bir fiyat politikası oluşturmamaktaydı. Kamu arazileri üzerinde yapılan bu sistemde müteahhit firmalar, artan girdi maliyetlerinden dolayı zor dorumda kalabilmektedir. Fakat TOKİ, bu sistemi prestij olarak görmekte bazı yerlerde yaşanan bu aksaklığı sübvanse etmektedir. Değerli hazine arazileri üzerinde yapılan konutlardaki fiyat politikaları nedeniyle oldukça iyi gelir elde etmekte, bu getiriyi de dar gelirli guruplar için yapılan konutlarda kullanmaktadır.
ABD hükümetinin dar gelirlilere konut edindirme politikasının, uygulamalarda adeta dar gelirlilere ‘kar yap sat’ mantığına yönlendirmesi sorunun asıl kaynağıydı.
ABD’de aracı kurumların ekspertiz değerleriyle fiyatlandırılan konutlar, bu kurumlarca tahvil çıkarılarak, menkul kıymetler piyasasında değerlerinin oldukça şişirilmesi sonucu değer sapması yaşamış, piyasa da konut arzı patlaması ve ödeme sorunu nedeniyle kriz başlamıştı.
Bush yönetiminin uyguladığı Suprime türü kredilerdeki başarısızlığı göz önüne alınca, Türkiye’de uygulanan bu başarılı(Şimdilik) uygulama için, dar gelirlileri konut edindirme sistemi hakkında ders almayı düşüneceğe benziyor.
TOKİ Başkanı IMF heyetine yardımcı olma teklifini de iletti.
ensonhaber.com/Ekonomi