- Kategori
- Tarih
Adım adım Kürdistan - 4
Kürdistan'ın kuruluşu, Sevr Belgesi ile onaylanmıştır ama; Lozan'da geçersiz kılınmıştır.
Güncel bir haber : Türkiye, ABD ve Irak arasında Bağdat'ta yapılan üçlü mekanizma toplantısında, PKK'nın tasviyesine yönelik somut tedbirler ve kararlar alınmış.("Milliyet.com.tr", 21-12-2009, güncelleme 11.16)
ABD'nin Irak'ı boşaltma öncesinde, bölgenin huzuru için, PKK'yı etkisiz hale getirme hatta tasviye isteği öteden beri belliydi. Bu beni şaşırtmadı. Ancak, PKK'nın tasviyesinin, uzun vadede Türkiye'yi nasıl bir siyasi süreç içine iteceği konusu biraz düşünülmelidir. Bu düşünceye yardımcı olsun diye sizlere 10 yıl öncesine ait benzer, ama amacı değişik bir toplantıdan söz etmek istiyorum.
ABD, 17 Eylül 1998'de Washington'da Celal Talabani ve Mesut Barzani'yi(Bu iki adam, o yıllarda ABD'nin bölgedeki memurları gibi çalışıyorlardı) bir araya getirerek Kuzey Irak'ta bir "Kürt Federasyonu" kurulmasını öngören bir antlaşmanın yapılmasını sağlamıştır...
Bu antlaşmanın şartlarını dizi yazımın ilerleyen bölümlerinde açıklayacağım...Biz şimdi kaldığımız yerden devam edelim.
KÜRDİSTAN'IN KURULULUŞU SEVR BELGESİNDE ONAYLANIYOR...
Birinci Dünya Savaşı öncesinde, içinde ve sonrasında yapılan gizli ve açık antlaşmalar ve düzenlenen bir seri konferanslar ile Türkiye, "Sevr sürecine" sokulmuştur. Osmanlı Hükümeti, ne yazık ki yanlış tutumu ile bu süreci hızlandırmış ve yüzyıllara dayanan koca bir imparatorluğun paylaşılmasını önleyememiştir.
10 Ağustos 1920... Paris yakınlarındaki Sevr kasabasının ünlü porselen fabrikasının çinili salonunda Sevr Antlaşması imzalanmıştır...
Bizler, 433 maddelik koskoca bir kitap olan Sevr Antlaşması'nın adını duymuş ama çoğumuz bu Antlaşma'nın metnini okumamışızdır. Can alıcı bazı noktaları dışında, Antlaşma'nın nelerden söz ettiğini de pek bilmeyiz.... Ben de, burada bu Antlaşma'nın konumuzla ilgili olan can alıcı üç maddesinin yalnızca kısa bir özetini yapacağım.(*)
Md-62 : ...Suriye, Irak ve Türkiye sınrlarının kuzeyinde, Kürtlerin sayıca üstün bulunduğu bölgelerin yerel özerkliği, İstanbul'da toplanan ve üç üyeli(İngiliz, Fransız, İtalyan) bir komisyon tarafından belirlenecek.
Md-63 : Türk Hükümeti, 62.maddede öngörülen kararları, kendisine bildirilmesinden sonra üç ay içinde kabul edecek ve yürürlüğe koyacak.
Md-64 : Antlaşma'nın imzalanmasından bir yıl sonra, bu bölgenin Kürt halkı, Milletler Cemiyeti'ne başvurarak, Kürtlerin çoğunluğunun Türkiye'den ayrı, bağımsız devlet kurmak istediğini ispat ederse ve Milletler Cemiyeti de bunu kabul ederse, Türkiye bu bölgedeki her türlü haklarından vazgeçecektir.
Not : Burada bir güncelleme yapmak zorundayım. Alman ve İtalyan başbakanları, 8 Kasım 1988 günü, - Hatırlayın lütfen, Suriye'den ayrılmaya zorlanan PKK lideri Abdullah Öcalan'ın İtalya'da bulunduğu sırada - Bonn'da buluşarak, "Kürt Sorunu Uluslararası Platforma Taşınmalıdır" şeklinde ortak bir beyanda bulunmuşlardı... Bu düşünce sizlere 90 yıl önce, benzer amaçla tertiplenen üçlü komisyonu hatırlatmıyor mu?
Sevr Antlaşması, Lozan'da geçersiz sayıldı; ama antlaşma, bazılarının söylediği gibi yırtılıp çöp sepetine atılmadı... Yalnızca derlendi, toparlandı ve rafa kaldırıldı... Aradan yıllar, onyıllar geçti... Fırat ve Dicle'nin üzerindeki köprülerin altından çok sular aktı... Sevr dosyası ucundan ıslandı, biraz yosunlanır gibi oldu ama yeşillenmedi...
80'li yıllara gelindiğinde, ucu hafifçe ıslanmış dosya raftan indirildi... Sayfaları açılıp yeniden okunmaya başlandı... Bu dosyanın neden yürürlüğe konamadığı üzerinde düşünülmeye başlandı... Uygulama yöntemleri, zaman ve mekan koşullarına uygun hale getirilmeye başlandı...
Bu yeni yöntem içine, kimsenin karşı koyamadığı "demokrasi ve insan hakları" gibi değerler de kondu... Bu değerler üzerine "barış" parfümü sıkılarak yöntemlerin daha kolay uygulanabileceği düşünüldü.
Şimdi biz, 80'li yıllardaki gelişmeler için bir kez daha gerilere dönelim... Bu geriye dönüşe de "DÜN" diyelim ve aklımızda kalanları hatırlamaya çalışalım...
Ama, bir sonraki blogda...
cdenizkent
_______________ :
(*) Maddelerin özeti, Türk tarih Kurumu'nun 1987 basımlı Nutuk'tan ve Cahit Karya'nın Sevr Dosyası adlı kitabından yapılmıştır.
- Toplam blog
- : 979
- : 1425
- Kayıt tarihi
- : 11.12.07
İstanbul doğumluyum. İlk, orta ve lise öğrenimi İstanbul'da tamamladım. İstanbul Üniversitesi'nde..