- Kategori
- Felsefe
Ağacın felsefesi

Tevfik el-Hâkîm (1898-1987), Mısırlı edebiyatçı. Modern Doğu Edebiyatı’nın son ustalarından… “Şeytanın Vaadi” ve “Trendeki Derviş” ondan okuduğum iki muhteşem eser.
Uzun süredir beni çalkalayan cevapsız sorularıma bir cevap buldum bugün “Trendeki Derviş” kitabında.
Tiyatro tarzında kaleme alınmış, “Trendeki Derviş”in 49. sahifesinde; Yaşamımda büyük izleri olan sayının yer aldığı o sayfada:
“Derviş: -Çağdaş felsefe senin özünde mevcut… Ağacın felsefesi de içinde mevcut.
Koca: -Ağacın felsefesi mi?
Derviş:-Evet.
Koca: -Neymiş ağacın felsefesi?
Derviş: -Meyvesini veriyor. Soru sormuyor. Koklayamayacağı çiçekler, yiyemeyeceği meyveler yetiştiriyor. Asla cevap alamayacağı sorularla çile çekmiyor.”
Ağacın felsefesi. Ağaç, sorumluluğunun bilincinde; ahlayıp puflamadan, yanılıp şaşamadan, kendi dışında bir şeyler cebren ona mâni olmadıkça, meyvesini veriyor.
Ağaç, cömert. Ağaç, sessiz…
Ağaç, soru sormuyor. “Nedenlerle, niçinlerle meşgul değil.
O, meyvesini veriyor. Ve asla cevap alamayacağı soruların ağırlığı altında çile çekmiyor…
O, meyvesini veriyor; yiyemeyeceği meyveler… O, çiçek açıyor; koklayamayacağı çiçekler… O, harikulade bir ahenk, muhteşem bir güzellik… Hiçbir zaman gururlanmıyor o… Ama o, ağaç. Ya ben? İnsan; cahil insan. Nedenlerin, niçinlerin arasında kaybolmuş kaygılı, huzursuz insan…
Ağaçta Tanrı’yı görüyorum. Cevapsız sorularımda şeytanımı.
16.05.2001
Süleyman Dönmez