- Kategori
- Hukuk
Anlaşmalı Boşanma Davası Açabilmek İçin Neden 1 Yıl Beklemek Gerekir?
Muvazalı(çıkar sağlamak üzere devleti ya da üçüncü kişileri kandırmaya yönelik yapılanlar) evlilikler hariç diğer tüm evlilikler şüphesiz ki bir ömür boyu beraber olabilmek umuduyla ve niyetiyle gerçekleştirilir. Ancak hayallerle hayatların kesişmesi bazen mümkün olmaz. Önce evliliği kurtarmak için yollar aranır. Tavizler verilir. Psikologlarla görüşmeler yapılır. Ama uyum bir türlü sağlanamıyorsa, sevgi ve saygıda sorunlar yaşanmaya başlanmışsa, geriye kalan tek yol olan boşanma gündeme gelir.
Boşanma, hukuki bir terimdir ve Türk Medeni Kanunu'nda hayat bulur. Yasa eşlerin boşanabilmeleri için sebep gerektiğini belirtir. Yani bizim hukukumuzda, "canım istiyor, canım istedi, bu kadarı yeter, bıktım" ya da en çok duyulan haliyle, "anlaşamıyoruz", şeklindeki söylemler ve düşünceler, duygular, boşanmak için yeterli değildir.
Özel boşanma nedenlerinde yasa, geri dönülemez bir sebep arar. Yazının konusu olmadığı için ayrıntısına girilmeyecektir ancak örneğin terk nedeniyle boşanma özel boşanma nedenlerine örnektir. Burada tarafların anlaşıp anlaşamamalarıı veya evlilik birliğinin devam edip etmeyeceği önem taşımaz. Önemli olan tarafların bir arada bulunmamaları ve bir tarafın evi terk etmesidir.
Konumuz kapsamında olan evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeniyle boşanmada(şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma), taraflar bir sebep ileri sürerek boşanabilirler. Hakim bu sebebin gerçek ve evliliğin sonlandırılmasını gerektirecek önemde bir sorun olduğuna karar verirse, kanaat getirirse, boşanmaya hükmeder. Dolayısıyla söz hakkı tamamen hakimdedir.
Anlaşmalı boşanma davasında ise yasa söz hakkını büyük ölçüde taraflara, eşlere verir. Eşlere, "eğer şu şu şartlarda anlaşırsanız, sizin boşanmayı istemeniz yeterli olur", der. Bunları kısaca sıralayacak olursa:
- Boşanma,
- Varsa çocuğun velayeti,
- Varsa çocuğun velayeti almayan tarafla görüşme düzeni,
- Maddi ve manevi tazminat,
- Nafaka
Taraflar bu hususlarda anlaşırlarsa ve hakim, açık bir adaletsizlik görmez ya da çocuğun haklarının ihlal edilmediğine kanaat getirirse, boşanma sebebini araştırmadan tarafları boşar.
Anlaşmalı boşanma avukatı Erdem Akçay'ın belirttiği üzere davanın süresi "...eğer şartlara uygun bir dava mevcut ise, 15-30 gün içerisinde taraflar boşanmış olurlar. Davanın kaç gün süreceği, mahkemenin yoğunluğu ve gerekli dilekçelerin zamanında hazır bulundurulmasına göre değişebilir.".
Yasa bu kolay ve hızlı yolun kullanılabilmesi için 1 yıllık bir süre şartı koymuştur (Seçer, Öz, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt:7 Sayı:2 Yıl 2016). Buna göre eşlerin anlaşmalı boşanma yolunu kullanabilmeleri için nikah tarihlerinin üzerinden en az 1 yıl geçmiş olmalıdır. Aksi halde dava çekişmeli boşanma davası olarak değerlendirilir.
Anlaşmalı boşanma davasında neden 1 yıllık süre koyulmuştur?
Yazıya başlarken muvazalı evlilikleri belirtmiştik. Muvazalı evliliklerin sayısını azaltabilmek için 1 yıllık süre işe yaramaktadır. Bununla birlikte eşlerin ani karar vererek boşanmalarını engelmemek, onlara düşünmesi süresi vermek de bir diğer sebeptir. Zira devlet, kamu yararını gözeterek evliliklerin devam etmeleri taraftarıdır.
1 yıllık süreye itiraz edenlerin en güçlü savı ise, evlenirken süre verilmezken neden boşanırken süre verildiğidir. Bir bakıma doğrudur. Kamunun aile kurumunu korumaya çalışması şüphesiz ki doğrudur ancak bunu, temyiz kudreti yerinde olan ve kendi kararlarını ortaya koyabilecek kişilere karşı zorla yapmaya çalışması, anlaşılması zor bir husustur.