- Kategori
- Bebek - Çocuk
Bağışıklık Sistemi
İmmün sistem deyince akla bağışıklık sistemi gelir ve onun çalışmasındaki en ufak bir aksamanın vücudumuzda ciddi sağlık sorunlarına yol açacağı daq malumunuz. Ve işte biz de bu kötü sonuçları engellemenin tek yolunun bir uzmana danışmak olduğunu düşünerek Uzm.Dr. Erdem Uzunoğlu’na sorduk
İmmün sistem ve işlevi nedir?
İmmün sistem bir arada çalışarak vücudu istilacılardan koruyan, organlar, dokular, hücreler ve bu hücrelerin ürettiği salgılardan oluşan bir “ağ”dır. İmmün sistem vücudu dış etkenlerden (virüsler, bakteriler, mantarlar) ve içte ortaya çıkan hastalıklardan (kanser) koruyarak çok önemli bir iş yapmaktadır. Ancak bazen immün sistemin kendisi, hastalık nedeni olabilmektedir. (aşağıda otoimmüniteyle ilgili açıklamayı yaptığım için burada ayrıntıya girmiyorum
İmmün sisteme dahil olan hücrelerin adları ve görevleri nelerdir?
İmmün sisteme dâhil olan hücrelere lökosit denir (akvuyar). (Burada büyük bir parantez açıp Türk dilinin esnekliği ve güzelliğini vurgulamak isterim: löko: Latince beyaz demektir. –sit uzantısı ise “hücre” anlamına gelir. Beyaz kan hücresi yani ak-yuvar. Kırmızı kan hücresi de kanın rengini verir ki eritro: kırmızı ve –sit: hücre, kelimelerinin birleşiminden oluşan eritrosit kelimesidir yani al-yuvar) Lökositler istilacı dış etkenleri arar, bulur ve tahrip eder. Lökositler vücutta çeşitli organ ve dokularda depolanmış halde beklemektedir. (Aynı savaş dışı zamanda askerlerin kışlada beklemesi gibi.) Mesela dalak, timus, lenf bezleri ve kemik iliği. İşte bu nedenle bu organlara “lenfoid dokular” denir. Lökositlerin bir kısmı da kan ve lenf damarları boyunca dolaşımda dönüp durular ve daima keşif halinde olup sorun yaratabilecek istilacıları arama halindedir.
Kaç çeşit lökosit vardır ve görevleri nelerdir?
Lenfositler ve fagositler olmak üzere kabaca iki çeşit lökosit vardır. Lökositler yabancı hücrelerin tanınması, daha önce karşılaşılan yabancı hücrelerin “hatırlanması” ve yok edilmesine yardım edilmesi görevini üstlenirler. Lenfositler kendi aralarında B ve T lenfositleri olmak üzere ikiye ayrılırlar. İlk olarak kemik iliğinde kök hücrelerden türeyen lenfositlerin farklılaşması sonucu B ve T lenfositleri oluşur. Timüse gidenler T lenfositi olur ve asker görevi üstlenerek doğrudan istilacılarla savaşır. Kemik iliğinde kalarak B lenfositine farklılaşanlar ise “askeri istihbarat” görevi üstlenir yani yabancı hücreleri tanır, onlara yapışır ve onların immün sistemin diğer hücreleri tarafından tanınmasını sağlar.
Fagositler ise birkaç çeşittir. Bunlardan en bilineni nötrofil hücreleridir ki ana görevleri “bakterileri, yabancı maddeleri doğrudan yemek”tir. Bundan dolayı bakteriyel enfeksiyonlar sırasında nötrofil sayısı artmaktadır. Kan sayımlarında artan nötrofil sayısı, bakteri enfeksiyonunun olumlu göstergesidir, yani bağışıklık sisteminin doğru düzgün çalıştığı anlamına gelir.
Aşılamada da esas olay vücuda zayıflatılmış veya öldürülmüş mikropları vererek immün sistemin bunları tanımasını sağlamak, daha sonra gerçek mikrop vücuda girdiğinde hemen bertaraf edilmesini sağlamaktır
İmmün sistem nasıl çalışır?
Vücutta bin antijen varlığı bağışıklık hücrelerince fark edildiğinde (zararlı bir mikrop veya aşıyla verilen virüs gibi) birçok hücre birlikte çalışmaya başlar. Mesela daha önce bu hücreyle vücut karşılaşmışsa “hafıza hücreleri” devreye girer ve B lenfositlerini uyarır. B lenfositleri de antikor üreterek mikrobun öldürülmesini kolaylaştırır. Antikorlar mikrobun üzerini kaplar, T lenfositleri de antikor kaplı mikropları “yer”. Antikorlar aynı zamanda mikropların ürettiği toksinleri de bertaraf etmeye yararlar.
Kaç tür bağışıklık vardır?
Doğumsal, edinsel ve pasif immünite olmak üzere üç tür bağışıklık vardır.
Doğumsal İmmünite nedir?
Mesela deri bariyeri doğal savunmamızdır. Tükürük ve gözyaşındaki bazı maddeler, kulak kirindeki doğal antibiyotikli yapışkan salgı, midenin asidi de doğal bağışıklığın parçalarıdır. Ayrıca bazı virüslere ve canlılara da insan “doğal olarak” bağışıktır. Mesela kedilerde kedi lösemizi yapan virüs insanda hiç etki göstermez; insan bu virüse doğal olarak bağışıktır. Aynı şekilde AIDS virüsü de ev hayvanlarına zararlı değildir.
Edinsel İmmünite nedir?
Yaşam boyu karşılaşılan mikroplarla hasta ola ola edinsel bağışıklığımız gelişmektedir. (Ana sınıfına başlayan çocuğun sık sık hasta olması ama zamanla hastalık sayı ve sıklığının azalmasını düşünün) Aynı şekilde aşılamayla da edinsel olarak hastalıklara bağışıklığımız gelişmektedir.
Pasif İmmünite nedir?
Başka yerden “ödünç” alınan immünitedir. Örneğin, Anne sütüyle geçen antikorlar anneden bebeğe geçen, “annenin” immünitesidir. Ayrıca yılan sokmasında kullanılan serumdaki antikorlar da başka kişilerin kanından elde edilen antikorlardır.
İmmün sistemin hastalıkları kaç çeşit ve neler dir?
İmmün sistemin başlıca 4 tür hastalığı vardır ve hastalıkları şunlardır:
1) İmmün yetmezlikler
2) Otoimmün hastalıklar
3) Alerjik hastalıklar
4) İmmün sistem hücrelerinden kaynaklanan kanserler
İmmün yetmezlikler nelerdir ve nasl oluşur?
İmmün sistemin değişik komponentlerinin bozukluğudur. Doğuştan olabildiği gibi AIDS veya kanser tedavisinde kemoterapi ilaçlarının etkisiyle sonradan da olabilir. Hücrelerde sayı eksikliği, hücrelerde işlev bozukluğu, antikor üretim eksikliği vs değişik hafif veya ağır çok sayıda immün yetmezlik tanımlanmıştır.
İmmünglobülin A Eksikliği nedir, ne sıklıkta görülür?
En sık rastlanan immün yetmezliktir. Toplumda her 700 kişiden birinde rastlanmaktadır. B lenfositlerinin ürettiği antikor çeşitlerinden biri olan A tipi immünglobulini değişik derecelerde eksikliği görülür. İmmünglobülinin eksiklik düzeyine göre hastalığın şiddeti de ağırlaşır. IgA ne kadar düşükse hastalıklar o kadar sık ve ağır olur. Bu bebeklerde 6. aydan itibaren sık sık ateşli enfeksiyon geçirme, sık bronşiolit geçirme hikayesi vardır.
Otoimmün hastalıklar nasıl seyreder, en sık hangileri görülür?
Otoimmün hastalıklar nasıl seyreder, en sık rastlanaları nelerdir?
Bu hastalık grubunda bağışıklık sistemi, değişik vücut dokularını “yabancı” olarak algılar ve vücut kendi kendine zarar verir. Neden ve nasıl olduğu bilinmeyen bu hastalık grubu hala tam olarak anlaşılmamıştır. Çocukluk çağında en sık rastlanan otoimmün hastalıklar lupus ve juvenil romatoid artrittir.
Alerji nedir, İmmün sistem bozuklukları alerjiye neden olur mu?
Çevredeki bazı maddelere bağışıklık sisteminin aşırı reaksiyonudur. Mesela ev tozu akarı her yerde olduğu halde sadece bazı kişilerde ev tozu alerjisi çıkmaktadır. Aynı şekilde inek sütü proteini alerjisi de bazı çocuklarda çok ağır bazılarında hafif olmakta, ama birçok kişide hiç görülmemektedir. Ev tozunun veya inek sütünün bazı kişilerde neden alerji yaptığı tam bir muammadır.
Hangi tür kanserler İmmün sistem kaynaklı kanserlerdir?
Lösemi ve lenfomalar İmmün sisteme bağlı kanserlerdir.
| Bu videolar da ilginizi çekebilir |
| Probiotik Nedir? |
| Çocuk Beslenmesinde Balın Yeri |
| Hamile Kadınlarda Enerji İhtiyacı |
| Çocuklarda Obeziteyi Önlemek İçin |
- Toplam blog
- : 374
- : 1291
- Kayıt tarihi
- : 04.08.11
09.05.1970 tarihinde İstanbul’da doğdum. İlköğrenimimi Göztepe Yeşilbahar İlkokulu’nda yaparak 19..