Batman, YGS’de İstanbul’u nasıl geçti?

YGS sonuçları cuma günü açıklandı.

ÖSYM Başkanı Prof. Dr. Ünal Yarımağan, sınavla ilgili sayısal veriler/ bilgiler verdi (*):

Sınavı geçerli sayılan 1 milyon 487 bin 493 adayın 1 milyon 403 bin 89'u (yüzde 94.33) 140-180 arası puan aldı; 140 puanın altında kalan aday sayısı ise şöyle: 84 bin 404 (yüzde 5.67 )

Puan türlerinin en az birinden 180 ve daha fazla puan alan aday sayısı 1 milyon 233 bin 580. Bu adaylar, LYS’ye girme hakkı kazandı.

En başarılı il, YALOVA; en başarısız il, ŞIRNAK oldu.

Yarımağan’ın, 2010 YGS ile ilgili verdiği sayısal veriler/ bilgiler içinden cımbızla çekilen bir “bilgi”, haber başlığı olarak öne çıkartıldı:

“YGS’de Batman, İstanbul’u geçti”

İl sıralamasına Batman, 43. sırada yer alan İstanbul’dan ön sırada bulunuyor.

Batman, gerçekten, İstanbul’dan başarılı mı?

*****

Sayısal veriler, bunların kullanımı söz konusu olunca, İsmet İnönü’nün “İstatistikler yalan söyler!” sözünü anımsamak gerekiyor.

Gerçekte, sayılar verileri, isteyen, istediği gibi yorumlar, kendince sonuçlar çıkarır. İlk bakışta “çarpıcı” gelen verilerin, üzerinde düşüldüğünde, çözümle/ karşılaştırma mantığıyla ele alındığında, ne ölçüde yanıltıcı, yönlendirici olduğu ortaya çıkar.

YGS sonuçlarıyla ilgili sayısal veriler/ bilgilerde de benzer durumu görürüz.

Sadece, “YGS’de Batman, İstanbul’u geçti” başlığından yola çıkarak, İstanbul’un sıralamadaki yerinin 43. olduğuna bakılırsa, Batman’ın İstanbul’dan başarılı olduğu sanılır.

Batman, gerçekten, İstanbul’dan başarılı mı?

Sorunun yanıtından önce, kimi başlıklara bakalım:

• Sınavı Geçerli Aday Sayısı:

YALOVA (3.998 aday)

BATMAN (12.858 aday)

İSTANBUL (222.629 aday)

ŞIRNAK ( 6.772 aday)

• 140 ve üstünde Puan Alan,Yüzdesi:

YALOVA ( Aday sayısı: 3.844, Yüzdesi: 96,15)

BATMAN ( Aday sayısı: 12.114, Yüzdesi: 94,21)

İSTANBUL ( Aday sayısı: 209.612, Yüzdesi: 94,15 )

ŞIRNAK ( Aday Sayısı: 6.005, Yüzdesi: 88,67)

• YGS Puanlarının Ortalaması:

YALOVA (242.590 puan)

BATMAN (231.720)

İSTANBUL ( 231.267)

ŞIRNAK ( 208.767)

*****

Sayısal veriler/ bilgiler verilirken sadece sıralamaya bakılınca, ister istemez, varılmak istenen sonuç, yanıltıcı/ aldatıcı oluyor. Çünkü YGS sonuçları, üniversiteye yerleştirmeyle ilgili değil; sadece belli bir puanın üstüne çıkma/ barajı geçmeyle ilgili. Barajı geçmenin, herhangi bir üniversiteye girmeyi getirmeyeceği ortada.

Bir de, üniversiteyi kazandı denenlerin içinde açıköğretimi kazanma da var. Çoğu aday için, böylesi yeri kazanma, o denli önemsenecek, başarı sayılacak bir durum değil.

Adayların, üstünde durdukları LYS puanlarıyla girilecek bölümler.

İstanbul’u geride bıraktığı söylenen illerin adaylarının, LYS sonuçları açıklandığında, gerilerde kalacakları ya da önemsiz sayılan yerlere girecekleri görülecektir.

Sadece il sıralamasına bakılarak, illeri başarılı/ başarısız diye adlandırmak doğru değil. Böyle değerlendirmeler, ancak, gazetelerde/ televizyonlarda “haber başılığı" olmadan öteye geçemez!

Biz, İsmet İnönü’den esinlenerek, “Kimi istatistiklerin yansıttığı, gerçek değildir; insanı aldatır.” diyelim.

(*) osym.gov.tr/Genel/BelgeGoster.aspx