- Kategori
- Ekonomi - Finans
BP'nin (British Petroleum) ekolojik dengeye bıraktığı kara lekenin ekonomik açıklaması olabilir mi ?
BP ve Cevre Felaketi
Sevgili Okurlar;
BP Şirketini hatırladınız mı?
Deepwater skandalı ile gündeme gelen bir büyük enerji devi.
Hepimiz biliyoruz. İngiliz kökenli Dünyanın en büyük şirketlerinden biri. Enerji sektöründe dünyanın 3. dünya ölçeğinde ise dünyanın 4. büyük firması.
İş adamı W. Knox D’Arcy 1901 yılında Iran Şahı ile anlaşma yaparak Iranda petrol aramak üzere yola çıkıyor. 1908 yılında petrol bulunuyor. 1909 yılında İngiliz – Pers Petrol Şirketi (APOC) kuruluyor. 1935 yılında Winston Churcill' in baskısı ile tekel haline geliyor ve adı İngiliz-Iran Petrol Şirketi (AIOC) oluyor. 1951 yılında İran’daki iç karışıklıkların sonucunda İran Hükümeti, şirketi tamamen devletleştiriyor. 1960 lara kadar suren mücadelelerden sonra 1954 yılında şirket British Petroleum oluyor. 1979 İslam Devriminden sonra Ayetullah Humeyni BP ile yeni sözleşme imzalayarak yönetimin yüzde 90 İngiliz yüzde 10 da İslam hükümetine ait olmak üzere yeni bir başlangıç yapıyor. 2000 li yıllarda süregelen birçok alım, birleşme sonrasında şirket bugünkü halini alıyor.
2009 yılı Mali Tablosuna göre 240 milyar Dolar satış ve faaliyet gelirleri var. 80 binden fazla çalışana sahip. 18.3 milyar varil kanıtlanmış rezerve sahip. 30 ülkede petrol araba-çıkarma yapıyor ve faaliyet gösteriyor. Firmanın hisse senetleri Londra Menkul Kıymetler Borsası (LSE) ile New York Menkul Kıymetler Borsasında (NYSE) işlem görüyor.
Dev bir firma, peki ne kadar masum?!
Konu uzun.
Petrol ekonomisi ve tarihsel gelişimi konusunda çok daha ilginç ve detaylı bilgi almak isteyenler İş Bankası Yayınlarından çıkan ve Daniel YERGIN’in yazdığı PETROL kitabını okuyabilirler. Para ve Güç Çatışmasının Epik Öyküsü olarak tanımlanan kitap Petrol dünyasının dünü, bugünü ve geleceğini analiz eden müthiş bir kaynak olarak hazırlanmış.
Okumanızı tavsiye derim.
Öfkemize hâkim olarak devam edelim.
Son büyük çevre felaketinden önce bu tür ciddi kazalar yaşanmış mı?
BP nin daha önceki sabıka kayıtlarına bakalım. Neler olmuş?
1965 yılında BP nin petrol kulesi, taşınırken devriliyor ve 13 kule çalışanı ölüyor. Bu BP nin ilk kazası olarak tarihe geçiyor.
1993-1995 yıllarında BP nin iştiraklerinden biri Kuzey Alaska Bölgesine tehlikeli madde boşaltmaktan 22 milyon Dolar cezaya çarptırılıyor. 15 milyon Dolar çevresel yönetim sistem geliştirme, 6.5 milyon dolar kamu cezası, 500 bin dolar da para ceza olmak üzere 22 milyon Dolar ceza ödüyor.
2005 yılında Texasta BP nin rafinerisi patlıyor. 15 çalışan ölüyor. 180 çalışan yaralanıyor. Hydrocarbondan oluşan büyük bir toz bulutu gökyüzüne saçılıyor ve çevre bölgelere yayılıyor. Soruşturmada maliyetleri azaltmak için gerekli cevre ve iş güvenliği talimatlarının uygulanmadığı tespit ediliyor. 50 milyon Dolar para ve 3 yıllık gözetim suresi ile cezalandırılıyor.
2006, 2007, 2009 da benzer kazalar yaşanıyor insanlar ölüyor ve doğal yaşam zarar görüyor.
Ancak sonuncusu tam bir felaket olarak tarihe geçiyor.
İnanılmaz boyutlarda tam bir yıkıma sebep oldu ve oluyor.
Çok büyük bir facia ve afet olarak hafızalarda yer alacak.
Etkileri uzun vadede çok daha kötü olacak.
Peki, ne oldu?
20 Nisan 2010 da DEEPWATER HORIZON adlı BP ye ait petrol platformu çöktü. 11 kişi öldü. Koca platform denizin dibini boyladı ve orada çürümeyi bekliyor. Meksika Körfezinden başlayan sızıntı Amerika Birleşik Devletleri kıyılarına ulaşmış durumda ve Birleşik Devletler soruna ne şekilde bir çare bulunabileceğini daha çözemedi. Çalışmalar halen devam ediyor. BP sızıntının olduğu noktaya önleme başlığı ve büyük tıkaçlar yerleştirmeyi başardı. Ancak sızıntının halen devam ettiği son günlerde kamuoyunda halen dillendiriliyor. Yaklaşık 2 aydan bir süre boyunca denize dökülen/akan/sızan petrol miktarı günde 35 bin ile 50 bin varil arasında değişiyor. Bu da günde 6 ila 8 milyon litre demek oluyor. Günde 6 milyon litre benzin denize akıyor! (1 varil = 42 Galon = 159 Litre)
Şimdi soruyorum;
Hangi büyük şirket, hangi ekonomik veri, hangi teknolojik gelişme, hangi satış, kar, hisse senedi değeri, firma değeri veya hangi finansal gösterge bize bu çevre felaketi açıklayabilir? Ekolojik dengeye indirilen bu ağır darbenin hesabını kim verecek? Binlerce deniz canlısının, kuş ve deniz kaplumbağalarının petrole bulanmış şekilde kıyıya vurarak ölmesinin ve haykırışlarının açıklaması ne olabilir? Üzerinde yaşadığımız doğayı bu denli sorumsuzca kirletmeye kimin ne hakkı var?
Dünyanın petrol ihtiyacının karşılanması BP, Shell, ExxonMobil vb gibi tekellerin elinde olduğu müddetçe hangi yaptırımlar/cezalara/uygulamalar bu dev firmaları dize getirebilir? Geçmiş sabıka kayıtlarını yukarıda yazdım. Benzer kazalar her seferinde daha büyük çevre felaketleri ve daha büyük para cezaları ile sonlanıyor.
Peki, gerçek değişiyor mu?
Hayir!
Ölenler ve hayatını kaybedenler yine masum deniz canlıları, büyük mavi okyanuslar, soyu tükenmeye yüz tutmuş nadir türler ve DOĞAMIZ oluyor.
Çağlayan ATES.
- Toplam blog
- : 31
- : 2620
- Kayıt tarihi
- : 06.05.10
İlk ve orta öğrenimimi yurtdışında yaptıktan sonra 1998 yılında IU İşletme Fakültesinden mezun ol..