- Kategori
- Çocuk Psikolojisi
Çatışma içindeki çocuk

Çocukların ruh sağlığının sağlam olmasını belirleyen önemli etmenlerden bir tanesi anne ve baba arasındaki iletişim tarzıdır. Ebeveynler arasındaki iletişim düzeyi bir birine karşı saygıyı kaybettiren bir düzey olduğu zaman, çocuk bu iletişim tarzı nedeniyle olumsuz duygular yaşayacaktır. Çatışma ortamında aktarılan duygular olumsuz ve yıkıcı duygulardır. Çocuk bu duygulara yoğun bir şekilde maruz bırakılırsa, çocukta görülebilecek problemli davranışlar artmaya başlayacaktır. Çatışma ortamındaki çocuklarda, ebeveynlerden öğrenilmiş iletişim tarzları oluşacaktır. Bu iletişim tarzı aynı zamanda çocuğun herhangi bir sorunla karşılaştığında, sorunu çözmek için yaşayarak öğrendiği iletişim tarzlarından biri olacak. Bir arkadaşıyla yaşayacağı herhangi bir problem karşısında göstereceği tepki düzeyi gördüğü davranışların yansıması olacaktır.
Aile içerisinde ebeveynlerin iletişim problemi yaşaması çocukta bazı davranış değişikliğine yol açabilir. Davranış değişikliğine yol açmasının altında yatan nedenler ebeveynler arası iletişim tarzından kaynaklanmaktadır. Çocuklar içerisinde bulunmaktan mutlu olduğu ve ihtiyaçlarının karşılandığı bir ortamda yaşarken, ebeveynler arasındaki olumsuz iletişim tarzı, çocuklar için bilindik bir ortamdan bilinmeyen bir ortama geçiş anlamı taşımaktadır. Çocuklar bildikleri, mutlu oldukları, ihtiyaçlarının karşılandığı ortamlarından yeni ve bilinmeyen bir ortama geçmek istemezler. İçinde olmaktan mutlu olduğu ailede olumlu davranışları görmek isterler. Bu davranışları görmek için elindeki bütün kozları oynarlar. Bu kozlar ebeveynlerin çocuklarında görmek istemedikleri davranışlardır. Çocuklar bu davranışı bildikleri için çatışma anlarında kimi zaman bilinçli kimi zaman bilinçsiz bir şekilde bu davranışları sergilerler. İstenmeyen bu davranışlar bilinen aile düzeninin korunması için gerçekleştirilen davranışlardır. Çocuklarda oluşan sorunlar ebeveynlerin kendi sorunlarından uzaklaşıp çocuklarının sorunlarına yönelmesi nedeniyle, çocuklar tarafından yarı bilinçli yarı bilinçsiz bir halde gerçekleştiriliyor. Çocuklar açısından bu davranışlar bilinen aile ortamına geri dönüşün formülü olarak düşünülmekte.
Ebeveynler arasındaki çatışmalara çocuklar maruz bırakılmamalıdır. Aile içerisinde problemlerin oluşması doğal bir gerçekliktir. Ancak problemleri çözme yöntemimiz, problemin içinden çıkılamayacak büyük bir problem olduğunu ya da çözüm üretilebilecek bir problem olduğu hakkında karşı tarafa bilgi verir. Doğru yöntemlerle problem aşılmaya çalışılırsa, çatışma içerisindeki çocuk bu çatışmadan en az zararı görerek, problem çözüme kavuşturulmuş olur. Ebeveynler problem çözme yöntemlerini doğru seçerlerse, yöntemlerin sonucunda oluşacak sonuçlarla ilerde çocuklarına yansıma ihtimali yüksek problemleri önlemiş olurlar ve çocuklarının psikolojik sağlamlıklarına destek sağlamış olurlar.
Aile içerisindeki problemlerin ele alınış biçimi aile ruh sağlığı açısından önemli. Bir problemle karşılaştığınız zaman o probleme hemen cevap vermek zorunda değilsiniz bırakın problemi anlatan kişi derdini ve isteklerini tam anlamıyla anlatsın. Karşınızdaki kişi derdini anlattıktan sonra ona hemen cevap vermeyin kendinize de bu problemi kavramak ve anlamak için zaman tanıyın. Vereceğiniz cevap karşınızdaki kişinin beklentisini taşımıyor olabilir. Ancak vereceğiniz cevabın söylenme tarzı, karışınızdakini öfkelendirecek veya inatlaşmaya götürecek bir tarzda olmamalı. Bu cevap bu problem karşısında sizin yaşayacağınız olumsuz duyguları ve sonuçları karşınızdaki kişiye anlatacağınız bir cevap olmalı. Problemlerin çözüm biçimini belirleyecek olan ebeveynlerdir. Ebeveynler eğer problemleri doğru bir şekilde ele almadıklarını ve doğru bir şekilde çözemediklerini düşünüyorlarsa, bu konuda kendilerine yardımcı olmaları amacıyla planlanmış ve yapılandırılmış profesyonel destek almaları önemlidir.
Unutulmamalıdır ki psikolojik sağlamlığı yakalamış çocuklar, problemlerin gürültülü ve öfkeli tartışıldığı bir ortamda yetişmezler. Problemleri çözme konusunda bulunduğu gelişim çağı da göz önünde bulundurularak, yaşına uygun sorumluluklar verip problemi çözme sürecine dahil edilip çözüm üretmesinin desteklendiği ortamlarda psikolojik sağlamlığı yakalamış çocuklar yetiştirilir.
Halil TAVLI
Psikolojik Danışman
tavlihalil@gmail.com