- Kategori
- Deneme
Cehaletin göstergeleri/ eğer bunlar sizde varsa cahilsiniz
Malum cehaletin tanımı değişti. Eskiden sadece okumamış bilgisiz insanlara cahil deniyordu. Şimdi artı bir şeyler bilse bile (okumuş olsa bile) bildiğini eksik(az) bilen, yanlış bilen, bildiğinin doğruluğunu yanlışlığını araştırmayan, yanlış olduğunu bile bile düşüncesinde ısrar eden kimselere de cahil deniliyor.
Bir şeyin nasıl yapılacağı konusunda illa da başka yerlerden fikir almanız gerekmez; kendi aklınız da size fikirler verir. Bilgi hayatın bilgi gerektiren yönleri için gereklidir. Düşünerek bulabileceğiniz şeyler için bilgi gerekmez. Hayatın bilgi gerektiren yönlerini bilmezseniz de cahil olmazsınız; sadece o işi bilmiyor olursunuz. Bir kişi hayatını sorunsuz sürdürebiliyorsa bilgisi olmasa (okumamış olsa) bile o kişi için cehaletten söz edilemez. Ha nedir, daha fazla bilse daha iyi yaşayacaktır.
Yapılmaması gereken bir şeyi yapan kişi eğer bunu bilerek yapmıyorsa bilgisi tahsili ne olursa olsun cehaletten söz edilir. Yalnız bu cahillik sadece o olay/durum için geçerlidir. Yani cahillik karakter değil davranıştır. Bu kişi için cahil bir insan denemez, bu konuda cahillik etti denir. Ancak bazı uç davranışlar cahillik etiketini kişiye yapıştırır.
Burada önemli olan kişinin davranışı değil yapılan şeydir. Cahillik olarak algılanan şeyler kişi bakımından doğru/yani onun tercihi/bilerek yaptığı şeyler de olabilir. Sonuca da bakılmaz çünkü her cahilce hareketimiz olumsuz sonuçlanmaz; cahillik cahilliktir. Ortalama insan mantığına göre mantıksız kabul edilen davranış (zira insanlar bilgiyle ilgili konularda yanlış yapabilirler ve bu şekilde cahil değil sadece o konuyu bilmiyor olurlar) cahilliktir.
Dikkat edilirse yanlış davranıştan değil mantıksızlıktan söz ediyoruz. Davranışınız yanlış olabilir, kötü olabilir ancak yaptığınız şeyin bir mantığı olmalıdır. Örneğin kiralık katilin yaptığı kötüdür ama cahillik değildir. Cahiller illa da kötülük yapar diye bir kural yok, iyi bir şey yaparken de cahilce davranabilirsiniz. Yanlışta ısrar etmek cehalet göstergesidir ama ona bilimin yanlış demesi lazım. Adam onun doğruluğuna inanmıştır ısrar eder. Hep aynı olumsuz sonucu alıyor olması da yanlışlık kriteridir.
Genel kabule göre yanlış olan bir şeyi yanlış kabul edemeyiz çünkü genel kabulde de sorun olabilir. Dediğimiz gibi yanlış davranışta iki kriter var. Bilimin yanlış demesi ya da hep aynı olumsuz sonuç alınması (Bir iki defa olumsuz sonuç alınması eylemin yanlış olduğunu göstermez)
Ayakkabısız (yalınayak) yürümek cahillik değildir, ayakkabı gerekmez derseniz cahil olursunuz; çünkü ayakkabının gerekliliği gerek bilim gerekse yarattığı olumsuz sonuçlarla ispatlanmıştır. Bir şeyi şöyle değil böyle yapmak bilim ve sonuç kriterlerine uyarsa cahillik olur. Bilim yanlış değil dedi, sonuç da olumsuz çıkmadı nasıl yaparsan yap. Dediğimiz gibi cahillik olarak nitelenen davranışımız tercihle, kabul ile karışmaktadır. “Bilim ve sonuç” ölçüsünü uygulayarak eylemin cahillik olup olmadığını bulacağız. Yapılmaması gereken bir şeyi yapmamak ya da yapılması gereken bir şeyi yapmamak, bir şeyi zamanında yapmamak da cahillik kategorisi içindedir.
Sizin kafanıza uymayan şey cahillik değildir, siz kimsiniz ki… Dinsel öğretilere uymayan davranışlar da cahillik değildir; din öyle diyor ama ben inanmıyorum ya da mesela inanıyorum ama uygulamıyorum. Keza kanunlara uymayan davranışlar da böyle. Kanunlara uymadığım zaman cahil olmam. Cahillik kişinin kendisinin ve başkalarının zarar göreceği ya da yarar görmeyeceği davranıştır. Cahillik bir eylemdir, sözle cehalet olmaz, kişi şöyle konuştu diye cahil olmaz, konuşmayı bilmiyor olur. Ancak sözle anlattığı eyleme bakılır, eylem cahillikse söz dikkate alınır. Burada kişinin konuşma şekli değil anlattığı konudur cahilliği yaratan. Tercih ve kabul bilinçli harekettir, cahillikten bu yönüyle ayrılır ama tercih ve kabulümüz bilim ve sonuç kriterine göre cahillikse biz onu bilerek yapsak bile cahilliktir. Bir de insanlara cahil diyenlerin kendileri de cahil olabilir.
- Toplam blog
- : 6332
- : 653
- Kayıt tarihi
- : 21.09.08
Sadece sayfalarda kalan yazılar şaheser olsalar bile önemsiz ve anlamsızdır. İnsanlara ulaşan ve ..