- Kategori
- Edebiyat
Cevdet Kudret Solok
Pek çok kişiden oluşmuş
Benim tesadüfen karşılaştığım sizin belki de ilk defa adını duyduğunuz Cevdet Kudretin (böyle tanınır) edebiyat tarihindeki yeri, öncelikle edebiyat araştırmaları ile değerlendirilebilir. Üç ciltlik Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman geleneksel seyirlik oyunlarımız üzerine incelemeler, onların metinleri: (Karagöz Oyunları) Türk ve Batı edebiyatından örnek metinler: dil ile ilgili denemeler, eleştiriler. Söylence niteliği kazanmış (A.Nisari imzalı) lise kitaplarını okutanlar bile bu kitaplardaki kıvrak dilin arkasında bir ozan ya da öykücü olduğunu düşünmemiştir.
Cevdet Kudret, Ozan ve Öykücü-romancı kişiliğini, çalışmalarını paraya çevirme acelesi ile arkaya itmek zorunda kalmış yazarlardandır. Bir yazısında sanat yapıtından para kazanmanın kim bilir ne kadar güzel olacağını, ne yazık ki bu güzelliği yaşamak için sanat yapıtına zaman ayıramadığını yarı hüzün yarı alayla belirtir. Bir mizah öykücüsü ve romanlarından Havada Bulut Yok’un yayıncısı da olan Aziz Nesin Cevdet Kudretin eleştirmenliğinin gölgesinde kalan roman, öykü, şiir yazarlığı konusunu şöyle irdeliyor:
Çoğu insan bitek kişidir. Kimi insanlar ise birkaç kişidir. Yine kimi insanlar da pek çok kişidir. Cevdet Kudret Dünyada ve Türkiye’de sayılan pek az olan o pek çok kişili insanlardan biridir. Bir kişi olarak gördüğümüz Cevdet Kudret pek çok kişi olarak yaşamış ve eserleri ile yaşamaktadır. Cevdet Kudret Kişileri şöyle sayalım: Şair Cevdet Kudret, Oyun yazarı Cevdet Kudret, Öykücü Cevdet Kudret, Romancı Cevdet Kudret, İnceleme ve Araştırmacı Cevdet Kudret, Dilci Cevdet Kudret, Deneme Yazarı Cevdet Kudret, Yazın Tarihçisi Cevdet Kudret, Eleştirmen Cevdet Kudret, Öğretmen Cevdet Kudret, az önce örneği verilen gülmece yazarı Cevdet Kudretin bilinmeyen bir yanı daha var: Avukat Cevdet Kudrettir.
Yedi Meşale edebiyat topluluğunun kurucuları arasında yer alan Türk edebiyatçı ve edebiyat tarihçisi, Cevdet Kudret; Şiirlerini ‘Birinci Perde’, ‘İkinci Perde’, ‘Üçüncü Perde’ adları altında derlediyse de hiçbir zaman kitap halinde bastırmadı. Tersine Akan Nehir, Rüya İçinde Rüya, Kurtlar adlı oyunları Darulbedayide sahnelendi. ‘Danyal ve Sara’ adlı oyunu Varlık Dergisinde, ‘Yaşayan Ölüler’ adlı oyunu Ağaç Dergisi’nde yayınlandı.
Süleyman’ın Dünyası adı altında toplanan üç romanında (Benimde okuduğum), Sınıf Arkadaşları, Havada Bulut Yok, Karınca’yı Tanırsınız’la Türk toplumunun iki Dünya Savaşı arasındaki 30 yıllık toplumsal kesitini yansıttı. Yazdığı öykülerini Sokak adlı kitapta bir araya getirdi.
İki ciltlik Türk ve Batı Edebiyatı’ndan Seçme Parçalar, iki ciltlik Örneklerle Edebiyat Bilgileri, üç ciltlik Türk Edebiyatı’nda Hikâye ve Roman incelemesi; üç ciltlik Karagöz, iki ciltlik Ortaoyunu derleme ve incelemeleri önemli çalışmalarıdır. 15. Yüzyıl ortalarına kadar getirdiği Örnekli Türk Edebiyatı Tarihi kitabı, ölümü nedeniyle yarım kaldı. Dilleri Var Bizim Dile Benzemez, Bir Bakıma, Benim Oğlum Bina Okur, Kalemin Ucu adlı deneme kitaplarında edebiyat ve Türk diliyle ilgili çeşitli konular üzerine düşüncelerini dile getirdiği yazılarını topladı.
Cevdet Kudret’e Ortaoyunu kitabı için Türk Dil Kurumu Bilim Ödülü, Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman kitabı için Sedat Simavi Vakfı Edebiyat Ödülü verildi. Ayrıca, Dil Derneği Türk Dili Onur Ödülü ile Edebiyatçılar Derneği Onur Ödülü’ne layık görüldü.
Aziz Nesin’inde ifade ettiği gibi pek çok kişiden oluşmuş, pek popüler olduğunu düşünmediğim, çok önemli bir düşün ve yazın adamını tanıtan bu yazıyı paylaşmaktan onur duyuyorum.
Nizamettin BİBER
Uzman İnşaat Mühendisi
- Toplam blog
- : 887
- : 2743
- Kayıt tarihi
- : 06.06.12
Yeni dünya düzensizliğinde insan olmaya çalışan ve okuyarak ne kadar cahil olduğunu gören, olayla..