- Kategori
- Çocuk Sağlığı
Çocuklarda idrar yolu Enfeksiyonu

Çocuklarda yineleyen idrar yolu enfeksiyonunun nedeni mutlaka araştırılmalıdır.Çocukluk çağında ateşli hastalıkların önemli nedenlerinden biri olan idrar yolu enfeksiyonu (İYE), üzerinde ciddiyetle du
Çocukluk çağında ateşli hastalıkların önemli nedenlerinden biri olan idrar yolu enfeksiyonu (İYE), üzerinde ciddiyetle durulması gereken bir konudur. Tanısı uygun şekilde konulmamış ya da yetersiz tedavi uygulanmış çocuklarda ileride geri dönüşü olmayan sorunlarla karşılaşılabilir. Bu nedenle, özellikle ilk 1 yaş içerisinde en az iki kez kanıtlanmış İYE geçiren çocukların, olası üriner sistem (böbrek ve idrar yolları) anormallikleri açısından mutlaka araştırılmaları gerekir.
İYE, idrarda bakteri bulunmasıdır. Bebeklik çağında İYE bazı nedenlerden ötürü daha kolay oluşabilir. Erkek çocuklarda sünnet derisinin uzun ya da ucunun dar olması enfeksiyon için bir kaynak olabilir. Kız çocuklarda ise, anatomik yapı nedeniyle dışkının idrar yoluna bulaşması daha kolaydır. Kimi kız çocuklarda, labium olarak adlandırılan iç dudakların yapışık olması idrarın birikmesine ve enfeksiyona yol açabilir.
İYEnun çocukluk çağındaki başlıca bulguları; ateş, huzursuzluk, iştahsızlık ve kusmadır. Benzer bulgular pek çok ateşli hastalıkta da görülebileceğinden, bu yakınmalarla gelen hastalara idrar incelemesinin de yapılması, olası bir İYE atlanmaması açısından gereklidir. İleri yaşlarda ise idrar yaparken ağrı ve yanma, mesane bölgesinde dolgunluk ve ağrı hissi, yan taraflarda (lomber bölge, böğür bölgesi) ağrı ile idrarda renk değişikliği ve koku gibi yakınmalar da yukarıdaki bulgulara eşlik edebilir.
İYEnun tanısında başlıca iki yöntem vardır: 1) idrar tetkiki, 2) idrar kültürü. İdrar tetkikinde lökosit (iltihap-yangı hücresi) ve bakteri görülmesi, İYE olduğunun bir işaretidir, ancak tanı için tek başına yeterli değildir. İdrar tetkikinde lökosit saptanan hastalardan mutlaka idrar kültürünün alınarak İYEnun kanıtlanması gerekir.
İdrar kültürü, steril koşullarda alınan idrarın özel besi yerlerine ekilerek içinde bakteri olup olmadığının, eğer varsa türünün ne ve sayısının ne kadar olduğunun saptanmasıdır. İdrar kültürü için örnek alınması sırasında, sterilite kurallarına özen gösterilmesi gereklidir. İdrar kültüründe bakterinin cinsi ve sayısı saptanır. Anlamlı bir üreme için bakteri sayısı 100.000 koloni olmalıdır. Eğer üreme saptanırsa, bu kez bakterinin hangi antibiyotiğe karşı duyarlı ya da dirençli olduğunun araştırılması amacıyla antibiyotik duyarlık testi yapılmalıdır. Saptanan bakteriye uygun antibiyotik verilmezse, enfeksiyon tam olarak tedavi edilemez.
Eğer bir çocuk sık sık İYE geçiriyorsa, olası bir idrar yolları anormalliği anormallik açısından araştırılmalıdır. Bu amaçla sırasıyla şu incelemeler yapılr: 1) ultrasonografi ile böbrek, idrar yolları ve mesanenin şekli, büyüklüğü ve yapısı incelenir; 2) işeme (voiding) sistoüretrografisi ile mesaneden böbreğe doğru idrar kaçışının olup olmadığı (vezikoüreteral reflü- böbrek reflüsü) araştırılır; 3) böbrek sintigrafisi ile de böbreklerin işlevleri (kanlanma, idrar oluşturma ve idrarı boşaltma) ile böbrek çıkımında bir darlık olup olmadığı (üretero-pelvik darlık) belirlenir. Eğer bir anormallik saptanırsa, diğer görüntüleme yöntemleri da kullanılarak ayrıntılı incelemeler yapılmalıdır.
Sağlıklı günler dileklerimle.
Prof. Dr. İrfan Serdar ARDA
Çocuk Cerrahisi Uzmanı
https://www.facebook.com/ArdaCocukCerrahisiSayfasi
https://twitter.com/drserdararda
https://tr.linkedin.com/in/isarda