Derik Kale (Adıyaman'ın diğer bir arkeolojik ören yeri)

Adıyaman ören yerleri genel olarak, Commagene medeniyeti kalıntıları olarak (Nemrut Dağı) bilinse de bu “dünya mirası” kültür ve arkeolojik “Dünyanın 8.Harikası” ören yeri çevresinde ve diğer Adıyaman İl hudutları içinde sayısız denecek ören yeri var ve potansiyel alanlar da kazı beklemektedir.

Önemli arkeolojik ören yerlerinden biri de Derik Kalesi’dir. Milli Park sahasına oldukça yakın bulunan Derik Kalesi’ne Milli Parkın önemli kaynak değerlerinden Cendere Köprüsü ‘ünden (yanında yapılan yeni köprüden) geçilerek gidilmektedir. Bu yoldan Adıyaman’ın Sincik İlçesine gidilmektedir. Doğru aynı yolu takiben 10 Km. kadar gidince batıya doğru sırt yolundan sapılarak gidilmektedir.

İlçe yolundan 3 Km. kadar ancak gidince bir tepenin batı tarafında düz bir boğazda bulunmaktadır. Çevresinden geçilen tepe üstünde ki ören yeri de “Temenos” kapı kitabe ve kemer taşları tepe üstünden çevre çalıların arasından yamaç şevlerine doğru yuvarlanmış durumdadır. Bu tepe çevresinde öyle anlaşılıyor ki yuvarlanmış arkeolojik parçalar objeler çok bulunmaktadır.

Derik Kale ören yeri merkezinde ise önemli ve hala duvarları kısmen ayakta duran, temelleri sağlam tapınak kalıntısı bütün muhteşemliği ile ilgi beklemektedir. Bir metreden kalın çaplı sütun parçaları hala makara gibi peş peşe devrildiği gibi durmaktadır. Yivli sütunlarla yapılmış olan bu Roma Tapınağı bütün inşaat parçaları ile dağılmamışken acilen toparlanıp envanterinin çıkartılması gerekmektedir.

Kazı ve restorasyon çalışmaları ile kolayca ayağa kalkacak olan tapınak kültür varlıklarına önemli bir kazanımla turizmin potansiyelini artıracaktır. Bu, ana tapınak öreni yakınında bir kaç daha temel kalıntıları ve “medusa” kabartma figürleri bulunan arkeolojik parçalar bulunmaktadır.

1400-1700 m. Rakındaki bu ören yeri içinde ve civarında birkaç köy evi bulunmakta ve bu sit alanı tarımsal olarak kullanılmaktadır. Belki de bu ören yerinin bu kadar derli toplu olması bir bakıma bu vatandaşların koruyucu tutumlarından kaynaklanmaktadır.

Sincik yolu üstündeki “Datgeli” köyüne yakın olan bu ören yerine ulaşmak aslında çok kolaydır. M.S. birinci yüzyıl içinde yapıldığı sanılan tapınak yüzyıllarca kullanıldığı ancak son yüzyıllar içinde depremle yıkıldığı ören görüntüsünden anlaşılmaktadır. Kommagene zamanında inşa edilen Temenos ile birlikte kazı restorasyon yapılması gerekmektedir.

Adıyaman İli ören yerleri gün yüzüne çıkarılıp gezi ve tur organizasyonları zenginleştirilip gelen turistin ören yerlerini ziyareti bir kaç gün uzatılmalı ki konaklamak gereği hasıl olarak İl ekonomisi Turizm den gerekli payını alsın ve bu sektör gelişsin. Aksi halde ziyaret yeri azaltıldıkça konaklama ve ulaşım çevre iller üzerinden olacaktır.

Nariçi .22.12.2007