- Kategori
- Ekonomi - Finans
Evinizde yaşarken Tasarruf (2)
Selma ve Sarman SS'ler kışa hazır
Evinizde Yaşarken Tasarruf (2); Ev Isıtılmasında Dikkat Edilecek Hususlar
Konunun özü:Tipik bir evin enerji masrafları dikkate alındığında %44 ısıtma ve yazın serinletme, %33 aydınlatma ve elektronik aletler, %14 sıcak su, %9 buzdolabı varsayılabilir. Bu masraf yıldan yıla artan bir yük olmakta ve karşılanmasında maddi güçlük çekilmektedir. Evin ısı kayıpları incelendiğinde havalandırma, mutfak, şömine bacaları %30, duvarlar %25, pencereler %25, çatı %10 ve zemin kayıpları %10 sayılabilir.
Bu kayıpların izolasyon ve ısı kaçaklarını önleyici tedbirlerle azaltılması mümkündür.
Binanın çatı, duvar ve pencere yalıtımının tam olması halinde; çatı yalıtımında % 20 sonuçta %2 (%20x%10=%2), dış duvar yalıtımında % 15 sonuçta %3.75 (%25x%15=%3.75), pencere kapı yalıtımında % 15 sonuçta %3.75 (%25x%15=%3.75),havaladırma mutfak şömine kaçak önlemleriyle % 10 oranında sonuçta %3 (%30x%10=%3) enerji tasarrufu ve toplamda %12.5 tasarruf sağlanabilir. Enerji bedeli yönünden ise yaklaşık %6 tasarruf (%44x%12.5=%5.9) ve sağlanan konfor sözkonusudur. Bazı yazarlar tasarruf miktarının daha çok olabileceğini belirtmektedir. Buradan ısıl yalıtımın şart olduğu sonucuna varabiliriz.
Eviniz ısı yalıtımlı olsun. Kışın sıcaklığın sıfırın altına düştüğü yerlerde soğuğun etkisinden korunmak ve sağlıklı kalmak için evlerin ısıtılması gereklidir. Evde konforlu yaşam için evin ısı yalıtımlı olması, yakıt paralarının açık havaya gitmemesi, evin ısıtılmasının makul, karşılanabilir bir masraf karşılığında sağlanması, kışı olan her yerde önemlidir.
Isı yalıtımı kışın soğumaya, yazın ise aşırı ısınmaya karşı görev yapar. Isı yalıtımı; korunmalı bir ortam oluşturarak kışın ısınma, yazın serinleme maliyetini azaltır. Apartman dairesinde yaşıyorsanız ve dışında ısı yalıtımı yoksa, dairenin dış duvarları için içeriden ısı yalıtımı yapılabilir ve yeterince etkin olur. Eve eşya girmeden bu işin yapılması faydalıdır. Ankara ve İstanbul'da beş (5) cm kalınlıkta yapılan ısı yalıtımı iyi sonuç vermektedir.
Eviniz makul sıcaklıkta olsun. Oda sıcaklığını en sıcak konumda değil konforlu olacak düzeyde tutun. Kışın evinizde mevsime uygun kazak giyerek, çoraplı oturun. Gündüz 20°C, gece 18°C iyidir. Sıkı giyinip, bu sıcaklıktan daha azını seçen kişiler veya maliyetine katlanıp daha yüksek sıcaklık seçenler olabilir. İnsanın 19-22°C bölgesinde rahatlık hissettiği belirtilmektedir.
Termometre sıcaklığından fedakarlık tasarruf sağlar. Günde 8 saat süreyle, örneğin gece uyku saatlerinde, termostat sıcaklığını 1°C düşürürseniz ısınma faturasının %1 azalabileceği belirtilmektedir. Kışın üç bin (3000) TL doğal gaz harcanan dubleks bir evde bazı temel hususlara dikkat ederek sağlanabilecek tasarruf önemsenmelidir. Örneğin programlı bir termostatla sıcaklığın gece ve gündüz için (işe gidildiğinde ev boş kalıyorsa) ayarı otomatik yapılarak anlamlı bir tasarruf yapılabilir.
Güneşin ısı enerjisinden faydalanın. İstanbul, Ankara veya soğuk iklimli bir şehirde yaşıyorsanız eviniz mümkünse güney veya batı cephesi tarafında bulunsun. Evinizin uzun süre güneş görebilmesi özellikle soğuk şehirlerde evin 3-4°C daha fazla sıcak olmasına yol açar. Gündüzleri güneş ışığının ısı enerjisinden istifade için güneş alan güney ve batı cephesindeki pencerelerinizin kalın perdelerini açın, güneş kaybolunca ısıyı muhafaza etmek için perdeleri tekrar çekin.Yazın serinletmek amacıyla kullanılan tavan vantilatörlerinden kışın da yararlanın. Kışın ısınan hava yukarı çıkacağından tavan vantilatörü sadece sıcak havayı aşağı verecek şekilde dönüş yönü değiştirilmeli ve düşük devirde tutulmalıdır. Genellikle, vantilatörün altından bakıldığında saat yönü dönüş havayı yukarı çeker, saat ters yönü dönüş havayı aşağı iter.
Yaşadığınız alanları ısıtın. Yaşadığınız oturma odası, yatak odası ve ilgili koridor gibi alanları kışın ısıtın. Sadece yaşadığınız alanı ılık tutan ısıtıcılar kullanarak, diğer alanları ısıtmadan yaşayabilirsiniz. Bazı kişiler yaşanılan oda sayısını azaltmaktadır. Dikkat edilecek nokta evin su ve kalorifer borularının donmaya karşı korunmasıdır.
Giyiminizi kışa hazırlayın. Evinizde kazak giyin ve ayaklarınızı sıcak tutmak için yün çorabınız olsun. Ev yerine kendinizi sıcak tutmaya çalışın. Yatarken belirli bir süre için elektrikli battaniye kullanın. Çalışan bir elektrikli battaniyeyi 40TL’ye bulabilirsiniz. Kışın yatağınızın üstüne ilave bir battaniye koyarak üşümenizi azaltabilirsiniz. Zemine bir halı serebilir, Japonya'daysanız zeminde ısınan halı kullanabilirsiniz.
Kendinizi sıcak tutun. Yaşanılan ortam yerine, kişiyi doğrudan ısıtma fikrinin özellikle elektrik kWh’ının (kWh bedeli yaklaşık 0.41$) ve yaşamın pahalı olduğu Japonya’da uygulandığı bilinmektedir. Isıtma yastıkları, USB ısıtmalı terlikler bunlara örnektir.
Kullanılmayan alanlar kapalı kalabilir. Evde kısa süre kullanılan veya kullanılmayan alanların kapısını kapalı tutun. Örneğin duş, tuvalet yerleri, kiler ve benzeri alanların kapısı kapalı ve sıcaklığı biraz düşük tutulabilir. Kullanılmayan oda, antre ve benzeri yerlerin radyatörleri kısılmalıdır. Kullanılmayan depo kapıları ve kullanılan dış kapılar uzun süre açık tutulup ısı kaybına neden olmamalıdır.
Mutfak ısısını heba etmeyin. Mutfak ocağı genellikle yoğun kullanılır. Kirli havayı dışarı çıkaran davlumbaz filtresini iki-üç ayda bir kontrol edin, kirlenmişse temizleyin veya yenileyin. Kirli filtreler emiş amaçlı motorun hava emişini engeller, elektrik faturasını artırır. Kışın fırının işi bittiğinde kapağını açın, fırının ısısı mutfağın sıcaklığını artırsın. Davlumbaz vantilatörünü kokuyu atmak için yeterli süre kadar kullanın ve aşırı kullanıp, sıcak havayı boşuna dışarıya atmayın.
Yaşanmayan evi donmaya karşı koruyun. Konuttan uzun süreli ayrılmalarda sıcaklık ayarı düşürülmelidir. Örneğin bir günden fazla ayrılmalarda, sıcaklık derecesi 16°C a düşürülebilir. Isıtma sistemini kapatmak donmaya, boruların patlamasına ve sonuçta ev zeminlerinin harap olmasına ve büyük maliyetlere sebep olabilir. Bu yüzden %100 kapama değil, düşük sıcaklıkta ısıtma tercih edilmelidir. Donma tehlikesi yoksa sistemi kapayın.
Dış ortamdan gelecek soğuk havayı önleyin. Dışarıdan soğuk gelecek yerleri kapayın. Pencerelerde ısı kaçağını önleyen şerit bantları kullanın. Pencereleri sıkı kapatın. Pencerelerin ve dışarıya açılan kapıların ısı yalıtımı tasarruf sağlar. Dışarı bakılması gerekmeyen pencereler içerden hava kabarcıklı naylon/folyolarla kaplanarak ısı kaybı asgariye düşürülebilir.
Isı kaçaklarına sebep olan delikler ve boşluklar, su dolu kovanın altındaki delikler toplamda nasıl çok su kaybına sebep oluyorsa, aynen toplamda büyük ısı kaybına sebep olabilir. Kışın, soğuk havaya karşı tampon görevini yapmak üzere pencereleri tamamen kapatan kalın perdelerinizi kullanın. Pencere camlarında ısıl kaybın sınırlı olması için çift cam sistemi kullanılmalıdır. Müstakil evlerde ısı nakil borularının mastikle kaplanarak veya izolasyon maddeleri ile ısıl yönden yalıtımının sağlanması yolda oluşacak ısı kaybını azaltır. Kuru havada soğuk daha çok hissedilir. Bu nedenle kışın odalar, su dolu tas ve benzeri kabı radyatör üstüne koyarak, havası nemlendirilebilir. Sabah güneş ışığı içeri giren kapı, hava sızdıran kapıdır. Bant şeritle kapatın.
Radyatörlere özen gösterin. Radyatörlerin üzeri ve önünü estetik sebeplerle kapatmayın. Perde, mobilya ve benzeri eşyaları, radyatörlerin ısıyı kolayca yayacağı şekilde, yerleştirin. Radyatörler; temiz tutulmalı, aydınlatma lambalarının en geç altı ayda bir silinmesi gibi, üzerleri silinerek tozsuz olmalıdır. Yılda bir defa havası alınabilir ve suyu değiştirilerek su içindeki artıklar atılarak kalorifer suyunun akışkanlığı korunabilir. Özellikle dış ortama bakan duvarlarda monteli radyatörlerin arkasındaki duvara folyolu ısı izolasyon levhaları/ısı yansıtıcıları konulmalı ve ısının duvar yerine odada yayılması sağlanmalıdır. Radyatörlerin üstüne pencereleri temizlemek amacıyla temizlikçi kadın çıkmasın. Ağırlıkla yüklenme, bağlantı noktalarından su sızmasına sebep olabilir.
Kombi önemlidir. Kombi ile ısınan evlerde kombi sıcak su ve kalorifer suyu sıcaklığını maksimumlarda tutup kombiyi zorlamayın. Kombiye en yakın radyatörler kısık açılmalı, en uzaktaki radyatörler tam açılarak sıcak su akışında devir dengesi sağlanmaya çalışılmalıdır. Bu husus çok yakındaki radyatörlerin kısa yol, kısa devre oluşturmaması içindir. Bir başka çözüm radyatör önünde sıcaklık ayarlı termostat kullanmaktır. Kombiler sık sık açma kapama işlemine tabi tutulmamalı, sürekli çalıştırılırken sıcaklık gerekmedikçe; düşük sıcaklıkta çalıştırılmalıdır. Odalarda sıcaklığı kontrol eden radyatör termostatları kullanılabilir. Kalabalık ailelerin sıcak su ihtiyacı kombi seçiminde, su kazanı gereği, dikkate alınmalıdır. Merkezi ısıtılan apartman dairelerinde ücretlendirmenin kalorimetrik saatle yapılması adildir ve israfı önler.
Kışın oda havalandırması, tamamen açılan pencerelerle kısa süre için yapılmalıdır. Pencereyi azıcık açmak ve uzun süre beklemek odanın eşyalarının soğumasına sebep olur. Evin ısıtılmasında doğalgaz sobası kullanılırsa filtreleri ayda bir kez temizlenmeli ya da değiştirilmelidir.
Bacalar ısıl kaçak delikleridir. Şöminenizi kullanmadığınız zaman baca yolunu kontrol koluyla kapayın. Şömine cam kapağını kapalı duruma getirin ve bacadan olan ısı kaybını azaltın. Varsa kullanılmayan örneğin barbekü bacası, mutfak bacası gibi diğer bacalar kapatılmalıdır. Bunlar kapanmazlarsa çatıdaki delik gibi ısı kaçağına sebep olurlar.
Bina çevresinde yeşil bitki örtüsü tüm mevsimlerde yararlı olabilir. Mümkünse evin etrafı mutlaka yeşillendirilmelidir. Soğuk iklimde yaşayanlar, evin kuzey tarafı ve yakınında kışın da yaprağını dökmeyen, tampon ılık alan oluşturan, bitkilere yer verebilir. Çok sıcak yerlerde yaşayanlar yazın gecenin serinleyen havasından istifade etmek için pencereleri açıp, sabah olunca kapayarak, güneş ısı girişine karşı pancurları kapayarak veya kalın perdelerle tedbir alabilir. Evin güney cephesinde, güneş etkisini ve klima yükünü azaltan, sonbahar veya kışın yapraklarını döken, ağaçlar bulundurulabilir.
Herhangi bir odayı gaz veya elektrikle ısıtma tercihinde kalırsanız, daha güvenli olabileceği için ışıma yoluyla veya ortamdaki havayı ısıtan ısıtıcıları tercih edebilirsiniz. Gazlı ısıtıcılar oksijeni azaltır ve riskli olabilir. Elektrikli ve gazlı ısıtıcılar yakınında küçükler bulunmamalı, dokunmamalıdır.
Ucuza ısınmak için teknolojik gelişmelerin teşviki gerekli. Daha uzun süre, 30-40 yıl, yenilenebilir enerji kaynaklarına tamamen geçemeyeceğimiz ve fosil yakıtlarla ısınmaya devam edeceğimiz anlaşılmakta. Bu yüzden yapıların ısı kaybının azaltılmasına, daha az enerjiyle yeterli sıcaklığın sağlanmasına çalışılarak yeni teknolojiler geliştirilmektedir.
Geleneksel ısınmaya son: Evi kalorifer ya da başka bir geleneksel yöntemle ısıtma yerine özellikle İsveç , Norveç ve Japonya’da kullanılan "Isı pompası" katkısından istifade ederek hem ısıtmak hem de mevsimine göre serinletmek daha ekonomik olabilmektedir. Isı pompası ısı enerjisinin üretildiği veya bulunduğu yerden eve taşınmasını sağlıyor. Kışın toprak havadan daha sıcaktır. Yazın toprak daha serindir. Toprağa gömülü bir depoda bulunan su devir daim yaptırılarak yazın ev/bina içinden ısı enerjisi alarak serinletme, kışın ise artı sıcaklıkta bulunan bu su yeteri kadar ısıtılıp kazanlardan radyatörlere sevk edilerek ısıtma amaçlı kullanılabilmektedir. İhtiyacı karşılayacak veya karşılanmasına katkıda bulunacak uygun fiyat, tip ve kapasitedeki ısı pompası seçimi doğru yapılmalıdır.
Pasif Ev Konsepti: ABD ve Almanya’da uygulanmakta ve tabii olarak ısıtma, soğutma, havalandırma yapabilmeyi amaçlamakta ve güneş ışığından ve enerjisinden yararlanmayı hedeflemektedir. Örneğin izinsiz hava girişini engelleyen yapı, çok az sayıda doğu ve batı tarafında, çoğunluğu ise güneydoğu yönüne bakan pencereler, güneşten istifadeyi amaçlayan odalar, tüm yapı dışına etkin ısı yalıtımı uygulanması pasif ev konsepti kapsamındadır.
Sonuç: Tasarruf başlangıçta harcamayı gerektirebilir. Yukarıda bahsedilen tedbirler emek ve para gerektirebilir. Ancak uygulanmalarıyla sağlanan kazanç yapılan harcamaları fazlasıyla karşılıyor. Ülkemizde ilk yatırımı biraz fazla olsa bile elli yıldan fazla yaşanacak evlerimizin mühendislik esaslarına göre inşası, öncelikle aydınlatma, ısıtma ve konforlu yaşamayı az enerji tüketerek sağlaması ekonomimize, ev teknolojimizin gelişmesine ve enerji kaynaklarının uzun ömürlü olmasına faydalı olabilecektir. Bu tür arge desteklenebiliri ve seri ev yapımı teşvik edilebilir.
Savaş yılları hayatımın en güç dönemiydi. Moskova’da açlık vardı ve evlerin içindeki sular donuyordu. Isınmak mümkün değildi. Mstislav Rostropovich.
- Toplam blog
- : 182
- : 1556
- Kayıt tarihi
- : 14.10.12
Elektronik Y.Mühendisiyim. Teknik alan dışında Tasarruf ve tutumlu yaşam, Kişisel Finans Yönetimi..