- Kategori
- Spor
Fenerbahçe - Ülker içime sinmedi
Gelişmiş ülkelerde spor tesisi denince akla önce birinci futbol ligi maçlarının oynanacağı stadyum değil semtlerde bulunan yüzme havuzları, tenis sahaları, futbol alanları vs. gelir.
Bizde ise spor, toplum sağlığını arttırıcı ve bireyleri spora teşvik edici politikalarla değil, daha çok seyir, eğlence, bunun getirdiği ilgi ve reklam olanaklarıyla ele alınır. Bu nedenle tesislerimiz kabaca üst düzey müsabakaların oynayacağı stadyumlardan ibarettir.
Televizyonun işin içine girmesi sonucu seyirci sayısının stadyum ve spor salonlarındakilerle kısıtlı kalmaması ve sağlanan reklam olanakları, futboldan başlayarak profesyonelliği yaygınlaştırdı.
Sektöre giren paralar ve büyüyen bütçeler, spor yapılarak para kazanılabilmesi olanağını doğurdu.
Türkiye’de spor, bir avuç gladyatör ve onların ne yapacağını her hafta ilgi ile bekleyen milyonlarca taraftardan ibaret. Buna kısaca “seyir sporu” diyelim ve ekleyelim; spor değil gösteridir bu.
Gladyatör terimini rast gele kullanmadım. Eskiden beri gladyatörlerin savaştırılan köleler olduğunu bilirdik. Fakat Efes ve Knidos harabelerindeki bulguları görünce daha sonraları anladım ki başarılı gladyatörler toplumda muteber kişiler ve hatta kahramanlar haline dönüşüyormuş. Antik kentlerde yöneticilerden sonraki en lüks konutlar onlara ait olması da bunun kanıtı. Öyleyse “gladyatör” terimi çok da yanlış değil.
Pardon, bir de izleyicilerle sporcuların arasına firmalarının ve ürünlerinin adını nasıl yerleştireceklerini araştıran reklam yapmak isteyen firmalar var. Bunlara da “reklamcı” diyelim.
İnkar etmeyelim ki reklamcıların seyir sporuna katkısı büyük. Onların ödediği paralar sayesinde gladyatörlerin paraları ödenip, daha iyi gladyatörler alınabiliyor. Ben pek semt sahası yaptıklarını görmedim. Belki "bak bunu da yaptım" diye göz boyamak için istisnaları vardır, çok iddialı konuşmayayım.
Kulüpler bu işten çok şikayetçi değil. Çünkü reklamcıların ödediği paralar onların elinden geçiyor. Tek sorun büyük bütçeler olunca başarıya endeksli yaşamanın stresinin daha büyük olması.
Reklamcılar işi çığrından çıkarmaya çok meyilli. Onlara kalsa, beş dakikada bir oyun durup, gladyatörler bir kameraya bakıp “bi biskrem ver-semm!” diye sırıtsa hiç fena olmaz.
Reklamcılar önceleri spor alanlarına pano şeklinde reklam vermekle işe başladı. TV yayını olmadığı yıllarda bir bankanın derbi maçlarını filme alıp özetini sinemalarda gösterterek reklam yaptığını hatırlıyorum. Takım formasının üstüne reklam da yine o dönemlerin sonunda başlamıştı. Hiç hoşuma gitmemekle birlikte reklamcıların kabul edebileceğim son cüreti benim için bu olabilirdi. Barcelona kulübü bu konuda hala direniyor ve ben de onların bu direnişini sempati ve takdirle karşılıyorum. Doğrusunu söylemek gerekirse bu direnişin çok da uzun süreceğini sanmıyorum.
Aynı yıllarda reklamcılar üç büyüklerin futbol dışında rekabet ettikleri branşlarda kulüpler kurdular ; gazetelerde adları geçsin, puan cetvellerinde takımının durumuna bakan seyirci reklamcının adını görsün, reklam olsun diye. Spor kulüpleri amatör branşlara çok kısıtlı bütçe ayırdığından reklamcıların kulüpleri bir süre sonra dereceler ve şampiyonluklar almaya başladılar.
Daha sonra bu işin çivisi çıktı. TV yayınları işin içine girince hem spor alanlarındaki sabit reklamlar arasındaki boşlukların yerini sanal reklamlar doldurdu, hem de ekranın orasından burasından zırt pırt gaz tüpleri, otomobiller, terlikler falan geçmeye başladı. Maç saati gelip maç başladığı halde reklamların yayını bitmedi diye naklen yayına geçilemeyip izlenemeyen golleri, maçta top taca çıkar çıkmaz araya sokuşturulan reklamları da hatırlıyoruz.
Futbol dışı branşlarda faaliyet gösteren reklamcı kulüpleri, ne yaparlarsa yapsınlar maçlarına fabrikalarındaki çalışanlardan başka seyircinin gelmiyeceğini anlayınca (o da mesaiden kaytarmak için olsa gerek) kulüpleri satın almaya başladılar. Evet, artık buna sponsorluk falan değil, satın almak denir, kulüp isimlerini satanlar da bu deyimin hiç kusuruna bakmasınlar.
Semt ve şehir kulüplerinden başladılar. Cola Turca Beşiktaş, Cafe Crown Galatasaray derken son kale de düştü : Ülker Fenerbahçe.
Fenerbahçe yönetiminin yüzüncü yılda taraftarına verdiği ilk müjde bu oldu. Keşke taraftara da sorsaydılar.
Keşke “orta sıralarda ama şanla şerefle Fenerbahçe olarak mı kalalım, yoksa başa güreşmek adına adımıza ortak mı alalım” diye basit bir kamuoyu araştırması yaptırsalardı.
Şimdi üç büyüklerin yöneticileri tabloya şöyle bir baksınlar ve gurur duysunlar. Üçünün de isimleri aynı grubun reklamcılarına teslim olmuş durumda. Reklamcı için hangisi şampiyon olursa olsun fark etmez, reklamını yapacak. Bunun adı reklamcılara tam teslimiyettir.
Reklamcıların sınırı yok. Onların reklamlarını yapmak için Fenerbahçe, Galatasaray ve Beşiktaş isimlerine ihtiyacı vardı, elde ettiler. Üç büyükleri palyaçoya çevirdiler ve verdikleri paraların diyetlerini daha nasıl talep edecekler Allah bilir.
Darısı Futbol takımlarımızın başına.
- Toplam blog
- : 130
- : 2132
- Kayıt tarihi
- : 28.06.06
İnsanın kendini anlatması zor, gereksiz de! Yaptığı işlere bakmak yeter, ne gerek var fazla i..