- Kategori
- Siyaset
Fırat'ın doğusunda, neler oldu; Neler oluyor; Neler olacak?- 5
Resim internetten alınmıştır...Kaynak; "Odatv.com"...İsteyenler açıp okuybilir..
KÜRDİSTAN'IN KURULUŞU, 10 Ağustos 1920, "SEVR BELGES'İNDE" ONAYLANIYOR...
Birinci Dünya Savaşı öncesinde, içinde ve sonrasında yapılan gizli ve açık antlaşmalar ve düzenlemeler bir seri antlaşmalar ile Türkiye, "Sevr sürecine" sokulmuştur...
Gücünü yitirmiş Osmanlı Hükümeti, ne yazık ki, yüzyıllara dayanan koca bir imparatorluğun paylaşılmasını önleyememiştir...
10 Ağustos 1920'de, Paris yakınındaki Sevr kasabasının ünlü porselen fabrikasının çinili salonunda Sevr Antlaşması imzalanmıştır.
NOT - 1: .Ben, emperyalist ülkelerin, adeta tek taraflı(!?), kendi aralarında imzaladıkları bu sözleşmeyi, antlaşma değil "belge" olarak kabul ediyorum...
Bizler, 433 maddelik koskoca bir kitap olan Sevr Belgesi'nin adını duymuşuzdur ama çoğumuz bu belgenin metninin tamamını okumamışızdır...Bu belgenin can alıcı bazı noktaları dışında, belgenin nelerden söz ettiğini de pek bilmeyiz. Bu nedenle ben de, burada konumuzla ilgili olan yalnızca can alıcı dört maddesinin(1) kısa bir özetini yapacağım...
Fırat'ın doğusunda kurulacak yönetim şekillerini konu alan, 10 Ağustos 1920'de, İtilaf Devletleri ve Osmanlı Devleti arasında imzalanan "Sevr Belgesi"nin özeti kısaca şöyleydi:
Md - 62 : ...Fırat'ın doğusunda, ilerde saptanacak Ermenistan'ın güneyinde, Suriye ve Irak'ta Kürtlerin sayıca üstün bulunduğu bölgelerin yerel özerkliği, Antlaşma'nın yürürlüğe konmasından altı aya içinde, İstanbul'da toplanan İngiliz, Fransız ve İtalyan hükümetlerinden her birinin atadığı üç üyeli bir komisyon hazırlayacaktır.
Md - 63 : Türk Hükümeti, 62. maddede öngörülen komisyonlardan birinin ya da ötekinin kararlarını, kendisine bildirildiğinden başlayarak üç ay içinde kabul etmeyi ve yürürlüğe koymayı şimdiden yükümlenir.
Md - 64 : Bu Antlaşma'nın yürürlüğe konulmasından bir yıl sonra, 62. maddede belirtilen bölgelerdeki Kürtler, bu bölgedeki nüfusun çoğunluğunun Türkiye'den bağımsız olmak istediklerini kanıtlayarak Milletler Cemiyeti Konseyi'ne başvururlarsa, Konsey bu nüfusun bu bağımsızlığa yetenekli olduğu görüşüne varırsa; bu bağımsızlığı onlara tanımayı Türklere salık verirse, Türkiye bu tavsiyelere uymayı ve bölgeler üzerindeki bütün haklarından ve sıfatlarından vazgeçmeyi şimdiden kabul eder.
NOT - 2 : Burada bir güncelleme yapmak istiyorum...Alman ve İtalyan başbakanları, 8 kasım 1988 günü --hatırlayın lütfen, Suriye'den ayrılmaya zorlanan PKK lideri Abdullah Öcalan'ın İtalya'da bulunduğu sırada-- Bonn'da buluşarak, "Kürt Sorunu Uluslararası Platforma taşınmalıdır" şekline ortak bir beyanda bulunmuşlardır...Bu düşünce, sizlere 95 yıl önce benzer amaçla toplanan bu komisyonu hatırlatmıyor mu?
Md - 139 : "Türkiye, başka bir devletin egemenliği veya himayesi altında bulunan Müslümanlar üzerindeki bütün hak ve yetkilerinden vazgeçer"(2).
NOT - 3 : Bu maddenin amacı da, Osmanlı Devleti'nin İslam toplumu üzerindeki "Halifelik" yetkisinden kaynaklanan otoritesini kırmaya yönelikti... Nitekim, 3 Mart 1924 yılında da, Türkiye Devleti, Halifeliği kaldırdı...
x x x
Sevr Belgesi, Lozan'da geçersiz sayıldı; ama bazılarının söylediği gibi yırtılıp çöp sepetine atılmadı... Yalnızca derlendi, toparlandı ve rafa kaldırıldı... Aradan yıllar, on yıllar geçti... Fırat ve Dicle'nin üzerindeki köprüler altında çok sular aktı...Sevr dosyası ucundan ıslandı, biraz yosunlanır gibi oldu ama yeşillenmedi...
80'li yıllara gelindiğinde, ucu ıslanmış dosya raftan indirildi...Sayfaları açılıp yeniden okunmaya başlandı...Uygulama yöntemleri, zaman ve zemin koşullarına uygun hale getirilmeye başlandı...Bir örneğini, yukarıda "NOT - 2" verdim.
Bu yeni yöntemler içine, kimsenin karşı koyamadığı "demokrasi ve insan hakları" gibi değerler kondu...Bu değerler üzerine "barış" parfümü sıkılarak yöntemin daha kolay uygulanabileceği düşünüldü...
Bloğumun başına koyduğum resim de, bunun kanıtıdır...
cdenizkent
--------------------- :
(1) Maddelerin özeti, Türk Tarih Kurumunun 1987 basımlı Nutuk'tan ve Cahit Kayra'nın Sevr Dosyası adlı kitabından yapılmıştır.
(2) Ömer Kürkçüoğlu, Türk-İngiliz İlişkileri(1919-1926), Ankara: Ankara Üniversitesi SBF Yayını, 1978, s.76
- Toplam blog
- : 979
- : 1425
- Kayıt tarihi
- : 11.12.07
İstanbul doğumluyum. İlk, orta ve lise öğrenimi İstanbul'da tamamladım. İstanbul Üniversitesi'nde..