- Kategori
- Beslenme
FODMAP Diyeti

Yemeklerden sonra gaz, şişkinlik, karın ağrısı, zaman zaman tuvalete çıkamama gibi sorunlar mı yaşamaya başladınız? Bu sorunlar bazı besinlerin bileşenlerine vücudunuzun gösterdiği anormal tepki ya da İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS)’nun belirtileri olabilir. IBS farkında olduğunuzdan çok daha yaygın bir hastalıktır. Her 10 yetişkinden birinde görülür. Doğru gastroenterolojik değerlendirmeyle doğru tanıya uygun diyet tedavisi oldukça önemlidir. Son dönemlerde yapılmış çalışmalar bu sorunları yaşıyorsanız FODMAP diyetinin tam size göre olduğunu gösteriyor.
FODMAP diyeti adını kısa zincirli karbonhidratlardan alır. Bazı insanlarda bu besinler değişime uğramadan bağırsaktan geçerler ve bağırsağın uç kısmına ulaştıklarında buradaki bakteriler tarafından fermente edilerek enerji kaynağı olarak kullanılırlar. Aslında bu fermentasyon diyet lifiyle beslenen bağırsak dostu bakteriler için oldukça yararlı bir olaydır. Ancak yararlı bakteriler fermentasyon sırasında metan gazı üretirken FODMAP içeren besinleri fermente eden bakteriler hidrojen gazı ürettikleri için gaz, şişkinlik, karın ağrısı, kabızlık ya da ishal gibi birçok sindirim sorununa neden olur. DÜŞÜK FODMAP DİYETİ bu sorunların önlenmesinde gözle görülür etkiler yaratır.
YÜKSEK FODMAP İçeriğine Sahip Yaygın Kullanılan Besinlerden Bazıları
Meyveler: Elma, kayısı, böğürtlen, kiraz, hurma, incir, armut, şeftali, karpuz, avokado, nektarin
Süt ve süt ürünleri: Süt (inek, keçi, koyun), dondurma, yoğurt, krema, yumuşak ve taze peynirler (ricotta gibi), whey protein takviyeleri
Sebzeler: Enginar, kuşkonmaz, brokoli, pancar, brüksel lahanası, lahana, karnabahar, sarımsak, rezene, mantar, bamya, bezelye, soğan
Kuru baklagiller: Kuru fasulye, nohut, mercimek, soya fasulyesi
Buğday İçeren Ürünler: Ekmek, makarna, kahvaltılık gevrekler, kraker, bisküvi
Tatlandırıcılar: Sorbitol, mannitol, ksilitol, fruktoz, yüksek fruktozlu mısır şurubu
Yüksek FODMAP içeriğine sahip bu besinlerin çoğunu günlük hayatımızda sıkça tüketiriz. Bu nedenle amacımız bu besinleri diyetten tamamen çıkarmak değil kullanımlarını en aza indirmektir.
DÜŞÜK FODMAP Diyetinde Tüketilebilen Besinler
Et grubu: Yağsız kırmızı etler, hindi, tavuk, balık, kabuklu deniz ürünleri, yumurta
Süt ve süt ürünleri: Laktoz içermeyen süt ürünleri, çedar, parmesan, mozarella gibi peynirler
Meyveler: muz, yaban mersini, greyfurt, üzüm, kivi, limon, mandalina, kavun, portakal, ahududu, çilek
Sebzeler: Kereviz, biber çeşitler, marul, domates, salatalık, patlıcan, yeşil fasulye, patates, turp, ıspanak, taze soğan, kabak, patates, taze nane, roka, ebegümeci, semizotu
Yağlı tohumlar: Fındık, badem, kaju
Gördüğünüz gibi DÜŞÜK FODMAP diyetinde yiyebileceğiniz çok çeşitli sağlıklı besin vardır. Ancak bu listelerde yer almayan kişiye özgü tüketmemesi gereken besinler de olabilir.
Nasıl Uygulanır
Genellikle ilk birkaç hafta boyunca yüksek FODMAP içeriğine sahip besinlerin diyetten tamamen çıkarılması önerilir. Yaşadığınız sindirim sorunlarının nedeni bu besinler ise bu süreçte hayat kalitenizi yükseltecek bir rahatlama yaşarsınız. Birkaç hafta sonra bu besinleri teker teker diyetinize eklemeye başlayabilirsiniz. Bu sayede belli bir gıda ürünü tekrar aynı sindirim sorunlarını yaşamanıza neden olursa bunu tespit edebilirsiniz ve o besini beslenmenizden tamamen çıkarabilirsiniz. Ancak bu diyetin uygulanıp uygulanmaması gerektiği bir uzman tarafından karar verilmeli ve bu adımlar mutlaka onun eşliğinde takip edilmelidir. Aksi takdirde ihtiyacınız olmadan bu diyeti uygularsanız beslenmenizden bağırsaklarınızdaki yararlı bakterileri besleyen birçok besini çıkarmış olursunuz.
Diyetisyen Tuba Aytekin