- Kategori
- Emlak
Gayrimenkul sektöründe etik?!

Bir önceki yazımda belirtmiştim, bu yazımın konusunu. Teoriden ziyade pratikte neler oluyor, ona ağırlık vereceğim.
Mesela, insanlar neden emlakçılardan hoşlanmazlar?
Neden önyargılıdırlar?
Bir doktora güvendikleri kadar neden emlakçılara güvenmezler?
Ne gibi zararlara uğrayabilirler?
Bu yargılarında haklılar mı?
………
Kiralık ofis talebinin yoğun olduğu günlerde, sahibinden kiralık olan bir ofis katı görünce, mal sahibi ile görüşme talebinde bulundum. Hem ofisi görmek hem de tanışmak için buluştuk.
Tavırlarından benden pek hoşlanmadığını sezdim; ama daha 3 cümle bile kurmamıştık ki?!
Ofis hakkında bilgi verdikten sonra laf dönüp dolaşıp emlakçılara geldi. Bana emlakçılara karşı neden ön yargılı olduğuna dair açıklamalarda bulundu ve anlattığı tecrübelerinde haksız olmasa da kendisine herkesi aynı kefeye koymaması gerektiğini, ben de kendi açıklamalarımla anlattım.
“Bazı emlakçılar, sırf kendi tabelalarını asabilmek için buranın ederinden fazla fiyat teklif ettiler; ama rayicini az çok bilmediğim için kabul etmedim, onlara neden güveneyimki?” diye sordu, benden savunma beklerken aksine ona destek verdim.
“Haklısınız” dedim, “bununla kalsa iyi, bazıları yüksek fiyatlar verip tabelalarını asarlarken bir de sizin dairenizden müşteri toplayıp diğer dairelerini kiralarlar/satarlar” dedim ve şaşırdı.
Bunun gibi birçok olumsuz örneği anlattım kendisine emlakçıların yaptığı ve kendisine kurumsal ofislerle çalışma tavsiyesinde bulunup kendi çalışma prensiplerimi anlattım.
İnşaat mühendisi olan mal sahibi, sohbetimizin sonuna doğru en azından tüm emlakçıların aynı olmadığı konusunda bir fikre vardı ve bana da güvendiğini söyledi; ama keşke bana güvenebilmesi için kendisiyle uzun bir ikna turuna çıkmamış olsaydık.
Yine bir müşterim evini satma talebiyle bana geldiğinde evinin değerini belirlemek için çalışmalar yaptıktan sonra çıkardığım fiyatı beğenmedi. Kendisinin dairesine 280.000 YTL’lik bir değer belirledim çalışmalarım sonucunda. Müşterim, bir başka emlak ofisinin 300.000 YTL değer belirlediğini söyledi. Emlak ofisinin ismini verince de anladım ki yine aynı tezgah!
Müşterime, kendi apartmanındaki evlerin rayicinin aslında 250.000-260.000 YTL değerinde olduğunu, kendi evinin özel dekorasyonlu olduğu için daha fazla edebileceğini; ama en üst kat olması ve piyasanın durgunluğu dezavantajlarıyla 280.000 YTL edebileceğini söyledim; fakat kendisi 300.000 YTL’de ısrar ediyordu. Kendisine istesem diğer emlakçılar gibi benim de 300.000-320.000 YTL fiyat verebileceğimi; ama bunun hem kendisine hem de bana zarar vereceğini anlatmaya çalıştım; çünkü bu fiyatla satışa çıkılması halinde hem ben tabelamı astığım evi uzun süre satamayarak kötü olacaktım hem de müşterimin evi uzun süre satılmayacak ve maddi-manevi zarara uğrayacaktı.
Anlattıklarım kendisine mantıklı geliyor olsa gerek benimle çalışmak istiyor; ama 300.000 YTL değer belirleyen emlakçı nedeniyle benden de aynı fiyatı istiyor. Bense kendisine defalarca anlattığım gibi şunları söylüyordum: “Hanımefendi, ben dairenizi istesem diğerleri gibi bu fiyata alır tabelamı asarım. O tabeladan arayanlar da evinizin fiyatını yüksek bulunca diğer dairelerime yönlendiririm ve diğer dairelerimi satarım. Sizin evinizde duran tabelamla müşteri toplarım, hatta benzer özelliklerde olan diğer portföyümdeki evlerin fiyatlarını yüksek bulan müşterilerime de sizin evinizi kötü örnek olarak göstererek satarım ve sizin evinizin de adı olumsuz olarak nam salar, hiç satılmaz.
Aslında bu evi portföyüme katmaktan, bu eve tabelamı asmaktan bana hiçbir zarar gelmez, bilakis muhakkak işime yarar, müşteri getirir; ama bu fiyattan bu evi portföyüme katarsam size zarar veririm ve sizi kandırmış olurum, çünkü biliyorum ki bu evin rayici bu değil. Madem özellikle benimle çalışmak istiyorsunuz, o zaman en azından satış fiyatı olarak 295.000 YTL belirleyelim; çünkü bu sokaktaki eski binaların hiçbiri 3’lü bir rakamdan satılmadı!!! Ayrıca size gelen tüm tekliflere açık olun, esneklik gösterin; çünkü teklifler benim dediğim rakamlarda olacaktır, siz de 295.000 YTL’lik fiyatı pazarlığa açık fiyat olarak kabul edin, elinize geçecek rakam olarak değil!”
Bu diyalogları kurmamıza rağmen müşterim hâlâ ısrarla evinin değerini 300.000 YTL olarak kabul ediyordu, kendisine bu fiyatı neye göre belirlediğini sorduğumda tabiki mantıklı bir cevap veremiyordu, çünkü herhangi bir analize dayanan rakam değildi bu, sadece daireyi portföyüne katmak isteyen bir emlakçının müşteriyi bağlamak için attığı fiyatlardandı.
Çünkü aynı apartmanda içi sıfırlanmış bir daire uzun zamandır 270.000 YTL’den satılamıyordu! Bu dairenin iç durumu sıfırlanmış daireden de güzeldi; ama yine de o daire 270.000 YTL’ye bile alıcı bulamazken, bu daireyi 300.000 YTL’ye kim alırdı?
Zaten müşterime son olarak “Ben size düşüncelerimi söyledim, bu şartlar dışında çalışamam, siz kararınızı veriniz; fakat söylediğiniz rakamda ısrar ederseniz kendi evinizi satamayacağınız gibi, diğer dairenin satışına da büyük yardım etmiş olursunuz! Çünkü o daire sahibi sizin darienizi örnek gösterip kendi dairesinin ne kadar uygun fiyatlarda olduğunu göstererek evini satacaktır” dedim ve sözleşme yapmadan kalktım.
Ofise uğrayıp işimden dolayı hemen dışarı çıktıktan sonra öğrendim ki, hanımefendi benden hemen sonra ofise gelmiş ve “Özgür Bey’in söylediklerini düşündüm, onun istediği gibi sözleşme imzalayacağım” demiş.
Sözleşmemizi imzalayalı 1 ay olmasına rağmen daireye henüz servis vermek imkanı olmadı, daire hakkında bilgi almak isteyen 1-2 kişi de rakamı duyduktan sonra bir daha aramadı!
Eğer müşterimin ilk gittiği emlakçı, dürüst olup rayicini doğru açıklasaydı, bunların hiçbiri yaşanmayacaktı; ama emlakçının portföy alma uğruna söylediği yalanı, müşteri kendi çıkarları doğrultusunda doğal olarak gerçek kabul etti.
Şimdi ben dürüstçe çalışmak isterken ve insanlara gerçek bilgileri aktararak mesleğimizin namusunu kurtarmaya, en azından önyargıları yıkabilmek adına uğraşırken diğer emlakçıların yaptıklarıyla nasıl başa çıkacağım? Onlar bunu niye yapar onu da anlamak mümkün değil, insan bindiği dalı hiç keser mi?
Yazımı daha da uzatıp sıkıcı olmaması adına burada noktalarken, ileride yine bu konuya değineceğimi belirtmek isterim.
Herkesin dürüstlükle işini yapması ve gayrimenkul danışmanı olabilmesi dileğiyle..