- Kategori
- Bebek - Çocuk
Göz Tembelliği
Gözler en önemli organlarımızdan biridir şüphesiz. Dünyaya açılan pencerelerimizdir gözler ve onlarsız bir yaşam kişiyi odukça zora sokar. Bu nedenle gözlerimizi mümkün olduğunca iyi korumamız gerekir. Gözün önemli hastalıklarından biri olan ambliyopi hakkında, Doç. Dr. Hakan Özdemir’in değerli bilgilerinden yararlanmanız için kendisine sorduk.
Görme gelişimi ne zaman başlar, en kritik dönemi hangi dönemdir ve kaç yaşa kadar devam eder?
Görmenin gelişimi bebeklik çağında başlar. Bu dönem içinde en kritik dönem ilk 6 ay olmakla birlikte görme gelişimi ilkokulun ilk yılları (7-8 yaş) boyunca devam eder.
Ambliyopi nedir ve istatistiklere göre toplumdaki sıklık oranı % kaçtır?
Yunanca “donuk göz” anlamına gelen “ambliyopi” çocukluğun erken döneminde beklenen sağlıklı görme gelişiminin sağlanamaması durumudur. İki göz arasındaki numara farkı veya ışığın ağ tabakaya (retinaya) düşmesini engelleyen herhangi bir neden gözün sağlıklı görme gelişimine engel olur. Bir göz iyi görürken, diğeri aynı kalitede göremez. Bu durumda az gören göze ambliyopik göz (tembel göz) adı verilir. Ambliyopi genelde tek gözde görülür. Toplumda sıklığı %2-3’dür.
Çocukların göz muayenesi kaç yaşa kadar yapılmalı?
Tüm çocuklar 2 ya da 3 yaşına kadar göz muayenesinden geçmelidirler. Eğer ailede göz tembelliği durumu olan bir kişi varsa bu çocuklar mümkünse daha erken yaşlarda söz konusu muayeneden detaylı olarak geçmelidirler.
Erken tedavininin önemi nedir ve sağlıklı gözün korunamaması halinde ne gibi sonuçlar ortaya çıkar?
Erken başlanan tedavi ile görme daha iyi seviyelere çıkarılır ve iki göz arasındaki fark azaltılır. Dokuz yaşlarında görme kendi gelişimini tamamlayacağı için bu zamandan sonra yapılacak tüm tedavi girişimleri görmeyi çok fazla değiştirmeyecektir. Ambliyopi hastalarının hayatı boyunca sağlıklı olan gözü (tembel olmayan göz) iyi korumaları çok önemlidir. Bu göz hastalanır veya travmaya maruz kalırsa görme büyük riske girer.
Ambliyopi nasıl fark edilir, fark edilmesi için ne yapılmalıdır?
Ambliyopiyi fark etmek çok kolay değildir. Çocuk bir gözünün güçlü diğerinin ise zayıf olduğunu farkında olmayabilir. Aile de çocuğun gözünde şaşılık ya da bariz bir anormallik yoksa bozukluğu anlayamaz. Bu nedenle çocukluk çağında rutin göz muayenesi son derece önemlidir.
Ambliyopinin sepepleri ve risk faktörleri nelerdir?
Gözün normal gelişimini ve görev yapmasını etkileyen her hangi bir durum ambliyopiye sebep olur. Ancak ambliyopinin en önemli üç nedeni vardır. Bunlardan birincisi şaşılık; ikincisi miyopi, hipermetropi ve astigmatizm gibi gözün kırma kusurları; üçüncüsü ise katarakt yani göz içi lensinin şeffaflığının bozulmasıdır. Pek çok vakada ambliyopi olguları kalıtsal da olabilir.
Ambliyopinin tanı konulmasında nasıl bir yol izlenir ve düşük görme başka göz hastalıklarının da habercisi olabilir mi?
Ambliyopi her iki gözün test edilmesiyle ve iki göz arasında görme farkının bulunmasıyla teşhis edilir. Küçük çocuklarda görmeyi değerlendirmek zor olduğundan, doktor çocuğun bir gözü kapalıyken diğer gözüyle nesneleri nasıl takip ettiğini değerlendirir. Göz doktoru bebeğin bir gözü kapalıyken nesnelere verdiği tepkileri ölçen farklı testler kullanır. Eğer bebeğin test edilen (kapatılmamış olan) gözünde bir zayıflık varsa bebek rahatsız olur; kapalı ve sağlam olduğu düşünülen gözün aralığından bakmaya ve kapayıp açmaya çalışır. Bebek eğer bunu başaramazsa rahatsız olacağı için çoğu zaman ağlar. Bu aşamada amaç sağlam güzü korumaya çalışmak olması yanında görmede azalmaya neden olan hastalığı da araştırmaktır. Bu katarakt, iltihaplanma, tümör veya herhangi bir göziçi hastalığı olabilir. Düşük görme her zaman ambliyopi demek değildir.
Ambliyopinin tedavi yöntemleri nelerdir, nasıl yapılmalı ve bu aşamada ailelere düşen görevler nelerdir?
Tedavide yapılması gereken numaralı gözlüklerle çocuktaki odaklanma hatasını yani kırma kusurunu (eğer mevcut ise) düzeltmektir. Çoğunlukla gözlük tek başına yeterli olmaz; beraberinde kapama tedavisi uygulanır. Burada amaç çocuğun ambliyopik gözünü mutlaka kullanmasını ve fiksasyona zorlamasını sağlatmaktır. Bu farklı yollarla sağlanabilir. En yaygın ambliyopi tedavisi çocuğun güçlü olan gözünü belli saat periyodlarında kapatarak diğerini kullanmaya teşvik edilmesidir. Kapama süresi ve kapama tedavisinin uzunluğu doktor tarafından belirlenir ve bazen bu tedavi yıllarca sürebilir. Ambliyopi ayrıca özel göz damlaları damlatarak veya gözlük uygulayarak sağlam gözde bulanık görme oluşturularak tedavi edilebilir. Bu durum çocuğu tembel olan gözünü kullanmaya zorlar. Tembel olan gözün görmesi geri kazanıldığı durumda bile tedavinin kalıcılığı için sağlam gözün kapatılması bir süre sürdürülür. Şaşılık bulunan gözlerde ameliyattan önce ambliyopi tedavisi yapılır. Katarakt ve benzeri bir durum varsa nedene göre önce ameliyat uygulanır. Ancak ambliyopi, nedenin ortadan kaldırılmasıyla tedavi edilemez. Cerrahi müdaheleden sonra yine gözü kapatmak ve zayıf olan gözü normal görme için mutlaka kuvvetlendirmek gerekir. Tedavi edilemediği takdirde pek çok sorun ortaya çıkar. Ambliyopi olan gözde ciddi görme azlığı oluşur. Derinlik algısı (üç boyutlu algılama) zayıflar. Tedavinin başlandığı andaki çocuğun yaşı ve ambliyopinin şiddeti tedavi başarısını belirler. Çocuklar gözlerinin kapatılmasında hoşlanmazlar, bu yüzden ebeveynler durumu gözetmeli ve ilgi göstermelidir.
| Bu videolarımız da ilginizi çekebilir |
| Şaşılık Nedir? |
| Şaşılığın Normal Olduğu Durumlar |
| Şaşılıktan Nasıl Şüphelenilir? |
| Şaşılıkta Tanı Yöntemleri |
- Toplam blog
- : 374
- : 1291
- Kayıt tarihi
- : 04.08.11
09.05.1970 tarihinde İstanbul’da doğdum. İlköğrenimimi Göztepe Yeşilbahar İlkokulu’nda yaparak 19..