- Kategori
- Tarım / Hayvancılık
Hatay ilinde tarımsal rakamlara farklı bir bakış
Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) değişik yıllarda genel tarım sayımları yapmaktadır. En son genel tarım sayımı 2001 yılında yapılmıştır. Bu makalede bu kapsamlı çalışmayı derinliğine inceleyerek Hatay iline ait sonuçlar çıkartılmış ve yorumlanmaya çalışılmıştır.
Tarımsal işletmelerin verimli bir biçimde işletilmesini ve korunmasını sağlayan önlemlerin alınması ve özellikle tarımsal işletmelerin verimsizliğe neden olacak biçimde parçalanma ve küçülmelerinin önlenmesi, tarımsal üretimi artıracak ve tarım sektöründe yaratacağı gelişme ile de ülke kalkınması üzerinde önemli etkiler yaratacaktır. Hatay’da tarımsal üretim yapılan işletmelerin sayısına baktığımızda yaklaşık 44 bin civarında olduğunu görürüz (yaklaşık 1, 4 milyon dekar). Bu da ortalama işletme büyüklüğünün yaklaşık olarak 32 dekar olduğunu gösterir. Avrupa ülkelerinde bu oranın ortalama 175 dekar olduğu düşünülürse işletme sayısının büyük oranda azaltılması gerektiği ortaya çıkar. Bu işletmelerin arazi varlığına bakacak olursak; yaklaşık %69’u 5–49 dekar arasında, %14’ü 50–499 dekar arasında, %0, 3’ü ise 500 dekarın üzerinde arazi varlığına sahiptir. %17 civarında işletme ise 5 dekardan daha küçük arazi varlığına sahip veya hiç arazisi yoktur. İlginç olan ise Hatay’da 1000–2500 dekar arasında araziye sahip işletme olmadığıdır. 2500 – 4999 dekar arasında araziye sahip işletme sayısı ise sadece 17’dir. Görüldüğü gibi Hatay’da işletme büyüklükleri bir hayli küçüktür. Bu işletmelerin %95’den fazlası sahipleri tarafından kendi işletmesi olarak veya kendi işletmesinin yanında başkalarından kiraladığı işletmeler olarak kullanılmaktadır. Hatay ilinde tarım arazilerinin çok büyük çoğunluğunun sahipleri tarafından işletildiği görülmektedir. Önemli bir tespit ise işletmelerin tamamını göz önüne alarak her bir işletmenin ortalama olarak 2 parça araziden oluştuğu, her bir parça arazinin de ortalama olarak 16 dekar olduğudur. Ancak daha ayrıntılı bakıldığında işletmelerin yaklaşık %51’inin tek bir parça olduğu, %24’ünün iki parçadan oluştuğu ve %11’inin ise üç parçadan oluştuğu görülmektedir. Hatay ilinde işletmelerin sayısının çok olması bir yana bırakılırsa her bir işletmenin çok parçalı arazilerden oluşma sorununun oldukça az olduğu olgusu ortaya çıkmaktadır.
Tarım arazilerinin yaklaşık %53’ünde sulama yapılmaktadır. Sulama yapılan tarım arazilerinin yaklaşık %88’inde salma sulama yapılmakta, geriye kalan %12’sinde ise yağmurlama ve damla sulama yapılmaktadır. Salma sulama şeklinde yapılan sulamanın hala çok fazla olduğu görülmektedir. Bu da beraberinde fazla su kullanımı sorununu getirmekte ve hem üretim maliyetini artırmakta hem de toprakta tuzlanma ve taban suyu yükselmesine neden olmaktadır. Bu sulamaların yaklaşık %6’sı baraj ve göllerden, %36’sı akarsu ve kaynaklardan, %57’si ise yeraltı kuyularından yapılmaktadır. Toplam tarım arazilerinin yaklaşık %71’inde tarla bitkileri, %5’inde sebze ve çiçek bahçe bitkileri, %21’inde meyve ve uzun ömürlü bitkiler, %0, 1’inde ise kavaklık-söğütlük bulunmaktadır. Toplam tarım arazilerinin yaklaşık %2’si ise tarıma elverişli olduğu halde kullanılmayan arazilerden oluşmaktadır. Tarla bitkisi ekili alanların yaklaşık %59’u sulanmaktadır. Sulanamayan arazilere su götürülebilmesi yönünde daha çok yol alınması gerektiği görülmektedir. Sebze ve çiçek bahçe bitkileri kaplı arazilerin hemen tamamı sulanmaktadır. Meyve bahçelerinin ise yaklaşık olarak %28’si sulanmaktadır. Bu sulamaların tamamına yakınının yağmurlama ve damla sulama olduğu düşünülürse sebze ve meyve üretim alanlarının artması ile yağmurlama ve damla sulama alanlarının da artacağı söylenebilir.
Her yıl tarım arazilerinin yaklaşık %1’i kadar arazi istenmeyen bir durum olmasına rağmen çeşitli nedenler dolayısıyla nadasa bırakılmaktadır. Ancak bu rakam Türkiye’de nadasa bırakılan tarım arazilerinin yaklaşık olarak %0, 4’ü civarındadır.
1991–2001 yılları arasında Hatay’da yaklaşık olarak 51 bin dekar tarım arazisi başka kullanım alanına geçmiş, bunun çok büyük bölümü de yapılaşma ve turizm alanı haline gelmiş olması dolayısıyla tarım dışına çıkmıştır.
Hatay ilinde Türkiye üretiminin maydanozda %40’ı, göbekli marulda %25’i, mandalinada %20’si, portakalda %17’si, kütlü pamukta %10’u, taze soğanda %9’u, narda %8’i, erikte%7’si, zeytinde ise %5’i kadar üretim yapıldığı görülmektedir.- Toplam blog
- : 28
- : 2362
- Kayıt tarihi
- : 27.05.08
Yıl 1960. Adana. Çığlık çığlığa geldim bu dünyaya, niyeyse? İlk, orta lise ve Çukurova Üniversitesi...