- Kategori
- İthalat / İhracat
İhracatımız Aralık ayında da düştü.
Bugün sizlere Küresel Ekonomik Kriz ve bunun Türkiye Ekonomisine yansımaları üzerine bir yazı yazmak istiyordum. Ancak eski bir araştırmacı olarak konuyu size kısa bir çalışma ile sunmak yerine, üzerinde biraz daha çalışıp daha detaylı bir çalışmayı sizlerle paylaşmayı uygun gördüm.
Bugün biraz Türkiye’nin ihracat rakamları üstünde yazmak istiyorum, bu nedenle. Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) en son açıkladığı verilere göre Aralık ayı ihracatı geçen yılın aynı ayına göre %25 azalarak 7, 11 milyar dolara geriledi. Şu an elimizde Aralık ayına ait Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri olmadığı için tam bir kıyaslama yapmamız mümkün olmasa da, geçtiğimiz iki aya ait TÜİK verilerine TİM’in açıkladığı Aralık ayı verisini de eklediğimizde, Ekim, Kasım ve Aralık ayında üç ay üstüste ihracatta düşüş olduğunu görmekteyiz. 1998’den beri, yani son 10 yıldır ilk kez üç ay üstüste ihracatta gerileme yaşandığı için önemli bir veri bence. Bu nedenle bugünkü yazımda ihracatçıların sorunlarına değinmenin uygun olacağını düşündüm.
İhracatçılar uzun zamandır dövizdeki durgunluk nedeniyle zor durumdaydılar. En büyük beklentileri ise döviz kurlarındaki artıştı. Son birkaç aydır döviz kurlarında kriz nedeniyle gerçekleşen yükseliş de ihracatçıların yüzünü güldüremedi. Çünkü döviz kurları yükselmiş olsa da bu kez küresel kriz nedeniyle oluşan talep daralması ihracat artışını engelledi. Hatta yukarıda belirttiğim gibi son üç aylık ihracat verilerine baktığımızda geçen yılın aynı dönemine göre gerileme yaşandığını görüyoruz.
Son aylarda ayrıca döviz kurlarında yaşanan oynaklık da ihracatçıyı zor durumda bırakan bir gelişme. İhracatçı anlaşmasını satış öncesi yaptığı için satacağı ürünle ilgili bir fiyat vermek, yani gelecekteki döviz kuru üzerinde tahmin yapmak zorunda. Döviz kuru sürekli bir yükseliş ya da düşüş trendi içerisinde olsa ihracatçı bunu göz önünde bulundurarak fiyat verebilecek. Ancak oynak bir kur ihracatçı için büyük risk demek. Kurun düşük kalacağını düşünerek fiyat verdiğinde, satış günü geldiğinde rekabet gücü düşecek, kurun yükseleceğini düşünerek fiyat verdiğinde ise zarar edebilecektir. Yani belirsizlik ihracatçı için oldukça maliyetli olmaktadır.
İhracatçıyı zor durumda bırakan bir başka etken ise son bir yıldır maliyetlerinde gerçekleşen artış olmuştur. Son bir yıldır özellikle doğalgaz ve elektrik fiyatlarındaki artış tüm reel sektör gibi ihracatçıları da olumsuz etkilemiş, bu maliyetleri satış fiyatlarına yansıtması durumunda ise rekabet gücünü yitirmek zorunda kalmıştır.
İhracatçı bir taraftan son yıllarda içinde bulunduğu zor durumdan kurtulmaya çalışırken, bir taraftan da reel sektörün düşük döviz kuru nedeniyle yurt dışından finansman sağladığını görüyoruz. Son zamanlarda gerek döviz kurlarındaki artış, gerekse küresel anlamda yaşanan likidite sıkışıklığı nedeniyle artması beklenen borçlanma maliyetleri de reel sektörde sorunlara yol açacaktır.
İşin içinde olanlar zaten yukarıda yazdıklarımı benden daha iyi biliyorlardır. Ben bu konuya uzak olanlara acizane kısa bir bilgi vermek istedim. Bu konuya elbetteki sadece ihracatçıların sorunu gözüyle bakmamak gerek. Çünkü bu iş, küçük kartoplarından çığ etkisine dönüşebilir. Özellikle son yıllarda iç piyasadaki daralma nedeniyle ihracata yönelen reel sektör işletmeleri, bu konuda sıkıntı yaşamaya başlayınca, bu durum yanlarında çalıştırdıkları emekçilere de yansıyacaktır. Sadece kar düşüşü bile sektör yöneticilerini maaliyetleri azaltmak için çalışan sayısını düşürmek zorunda bırakabilecektir. Görüldüğü gibi ekonomideki her sorun, sonunda dönüp dolaşıp en alttaki emekçinin zor duruma düşmesine neden olmaktadır. Dileğim, bu zor dönemi mümkün olan en sorunsuz şekilde atlatabilmemiz. Bu nedenle, umudum ihracattaki düşüşün önümüzdeki aylarda da sürmemesi. 2009’un Türkiye’ye yeni fırsatlar sunacağı bir yıl olması dileğiyle….
- Toplam blog
- : 18
- : 980
- Kayıt tarihi
- : 21.12.08
İstanbul doğumluyum. Borsa Aracı Kurumlarının Araştırma Bölümlerinde yıllarca sorumlu pozisyonunda ç..