- Kategori
- Deneme
İkame Yaşamlar
Yaşamda mutluluğun sırrı galiba, insanın doğru seçenekleri çoğaltabilme becerisinde. Yani yaşam tercihlerinin ikame edilebilir olmasında.
Peki bir insanın mutluluğu için sahip olması gereken tüm değerler, gerçekten ikame edilebilir özellikte midir ?
İktisat derslerinden aklımda kalan bir sözcük; "İkame". Daha önce duymuş muydum, hatırlamıyorum. Rasyonel davranış, maksimum fayda bu sözcükle birlikte hatırladıklarım.
İktisat biliminde, kişilerin, değişmeyen geliriyle maksimum fayda sağlayabilmek için rasyonel davranacakları ve bir malın fiyatı belli bir düzeyin üzerinde artınca, o malın yerine, onun yerine koyabileceği başka bir mala yönelmesini anlatır. Yani bir ürünün sağladığı faydayı benzer özellikler taşıyan bir başkasının sağlamasıdır.
Portakal bulamıyorsan ya da daha pahalıysa onun yerine daha ucuz olan mandalinayı almak ya da protein ihtiyacını daha pahalı olan kırmızı et yerine beyaz etle karşılamak gibi.
Daha çok iktisat biliminde kullanılmasına rağmen, genel olarak bence "bir şeyi bulamıyorsanız, onun yerine başka bir şeyle yetinin" der bu kavram.
Ve "rasyonel insan" ihtiyaç duyduğu her konuda, zorunluluklar karşısında "ikame değerler" yaratabilmelidir, yaşamdan "maksimum faydayı" elde edebilmek için.
Bu bir zorunluluktur aynı zamanda. Çünkü ihtiyacımız olan ve bizim istediğimiz, tercih ettiğimiz, olursa yaşamımızın daha iyi, daha güzel olacağına inandığımız maddi manevi tüm değerlere sahip olmamız mümkün değildir. Bu ihtiyaçlarımızı, bazen zorunlu olarak, isteğimiz dışında, bazen de tercihlerimizi kullanarak başka değerlerle ikame etmeye çalışırız.
Hayatımızda, ailemiz ( annemiz, babamız, kardeşlerimiz, çocuklarımız), arkadaşlarımız, yaşam biçimimiz, gittiğimiz okullar, mesleğimiz, eşimiz veya sevgilimiz, içinde bulunduğumuz ekonomik, sosyal, kültürel ve hatta politik ortamın ne kadarı kendi gerçek istek ve ihtiyaçlarımızla uyumlu ?
Ne kadarının ( zorunlu olarak veya değil) ikame değerlerini yaratıp yaşamımıza katmışız?
Gerçek bir aileye sahip olabildik mi ? Yoksa onların yerine farklı bir sosyal sahiplenme grubu mu oluşturduk?
Gerçekten dostlarımız, arkadaşlarımız var mı? Ya da bunun eksikliğini neyle kapatıyoruz ?
İstediğimiz okullara mı gittik ?
İstediğimizin dışında benzer bir mesleği mi seçtik?
Eşimiz veya sevgilimiz aşık olduğumuz ve gerçekten birlikte olmak istediğimiz kişi mi?
Ekonomik durumumuz, sosyal ve kültürel konumumuz gerçek isteklerimiz dışında ikame tercihler yapmamızda ne kadar etkili?
Ve hatta yaşadığımız ortama, politik tercihlerimizi gerçek anlamda yansıtabiliyor muyuz? Yoksa onun da ikamesini bulmak bizim için bir zorunluluk mu ?
Bu soruları herkes kendi yaşamına ve gerçek ihtiyaçlarına göre çoğaltabilir.
İşte, mutluluğumuz için ya da yaşamdaki dengeyi bulabilmemizde, bu sorulara vereceğimiz cevap ve bu ikame değerlerin oranı çok önemlidir.
Zaman zaman kendime sorduğum, kendimize sormamız gereken bir soru. Bu soru niçin önemli?
Çünkü, ne kadar benzer olursa olsun hiçbir şey aslının yerine geçemez.
Ve bazı değerler de vardır ki asla başka bir şeyle ikame edilemez. "Sevgi" gibi, "aşk" gibi.
Bu nedenle istek ve ihtiyaçlarımızın, bizim arzuladığımız ve bize en büyük yaşamsal faydayı sağlayacak değerlerle karşılanması oranının, ikame değerlerin oranına göre daha yüksek olması, yaşam kalitemizde önemli ve olumlu farklılıklar anlamına gelir.
Diğer önemli olan konu ise; ihtiyaçlarımızı, hangi değerlerle ikame etmeye çalıştığımızdır.
Belki doğru seçimlerle asıl istek ve ihtiyaçlarımıza yakın değerleri hayatımıza katabilir ve yaşam tatmini sağlayabiliriz. Bunun için gerekli ruhsal ve zihinsel yeterliliğe sahipsek eğer. Ya da yeterli, donanımlı sosyal desteğe sahipsek.
Ya sahip değilsek?
İşte o zaman kayıp bir hayatın kahramanı olduğumuzun, farkına bile varamayız.
Tijen Taşlı- İzmir
- Toplam blog
- : 156
- : 2800
- Kayıt tarihi
- : 03.04.07
SÖZ UÇAR, YAZI KALIR. 9 Eylül Ünv. İşletme mezunu, 9 Eylül Ünv.Sosyal Bil. Ens.Sağlık Kurumla..