- Kategori
- Siyaset
İktidar, kırmızı halı ve demo’krata
Demo'kratanın kırmızı halısı!
Demirel’in şu meşhur sözü belki de demokratik açılımlar için daima en gözde ifade biçimi olarak kalacak: “Demokrasilerde çareler tükenmez.” Hepimiz işin karıştığını hissettiğimiz zamanlarda bir çıkar yol bulmak için zikretmişizdir bu sözü. Demokrasi her anlamda çözümler üreten bir sistem. Hani her eve lazım derler ya, onun gibi birşey. Çok fonksiyonel olduğu için bir çok şekline rastlamak mümkün. Literatürdeki tanımlarının biraz dışına çıkarsak, günlük yaşamda karşılaştığımız demokratik uygulamaların modifiye edildiğini söyleyebiliriz.
En basit haliyle herkesin katılımını destekleyen, adil bir rejim demokrasi; herkes görüşünü bildirir, iktidar alınan kararı uygular. Herkesin istediğini yapmak mümkün olamaz, o nedenle iktidar aldığı kararlarda tüm katılımcıların haklarını korumakla görevlidir. Kararların alınmasındaki prensipler ile günümüz temel siyasi rejimleri belirlenirken, uygulamada görülen farklılaşmaların ister sosyal olsun ister liberal, her rejimde rastlanabilecek bazı ortak noktaları olduğu görülebilir. Bu tür farklılaştırmalar ile modifikasyona uğrayan demokratik uygulamalara ise, Demo’krata diyelim.
Örneğin bazı durumlarda demokratik seçimle gelen bir iktidar despot bir tutum izleyebilir. Herbert Marcuse bu durumu teorik olarak şöyle ifade etmiş: “Liberal ve demokratik görünen yönetim kendisini, büyük ölçüde, görünmeyen despotizme barınaklık ederek, uygarlığı yok ederek ayakta kalır.” Burada liberal bir demokrasinin bile iktidarda kalmak için despot bir yönetim çabası sergileyebileceği ifade edilmiştir.
Bazen de demokrasi bir başka elden yönetim gibidir. Her iktidar gücünü kudretlice kullanır, kendi sınırları içinde kral gibidir. O sınırlar içindeki herkes bir üsttekinin merhametine sığınmadan yol alamaz olur. Bu tür demokrasilerde, fikirleriniz, haklarınız en üstteki iktidarın iki dudağı arasındadır. Demogoji ve yalakalığa kırmızı halılar serilir. Sonuçta halkın el ovuşturduğu, merhamet dilediği bir düzen, gizlice işler.
Evet, her kafadan bir ses çıkıyorsa demokrasi aynı zamanda polemiğe açık bir yönetim aracı. Diktanın kendini yaşatmak için araç olarak kullandığı türünde olsun, diğer türlerinde olsun demokrasi göreceliliğini koruyor. Kimilerinde yöneten ile yönetilen kendini eşit görmüyor. İktidar yönetmek istemese de halk yönetilmek, ona verilen iktidarın gücünü kararlılığında ve kendi istikballerinde görmek istiyor, yukarıdakine tüm yetkilerini devrediyor. Bu tip durumlar için Oscar Wilde diyor ki: “Herkes fikrini söyler, kararı ben veririm. Burada demokrasi var.”
Çevrenize bakın, farklı şekillerde modifikasyona uğramış pek çok örnek bulabilirsiniz. Örneğin bir kurum düşünün, yönetimi demokratik bir seçimle belirleniyor. Fakat ne hikmet ise birinci seçilen aday o kurumda iktidara sahip olamıyor. Hemen ondan sonra oy alan kişi, rakiplerinden biri o makamı alıyor, koltuk el değiştiriyor. Evet bir demokrasi ihlali var denilebilir, dikkatli baktığınızda ise o adayı seçmeyip diğerini göreve getiren kişi de halkın oylarıyla seçilmiş, yetkilendirilmiş. Kanun koyucu ona bu yetkiyi vermiş, o da kullanmış. İç içe demokrasi işleyişi ile bir üst alttakinin belirleyicisi olmuş.
Demokrasinin bilinen tüm türlerinde; sosyal, liberal, çağdaş, ortak görülen bazı durumları “modifiye” demokrasi olarak yani Demo’krata olarak adlandırdık. Bir toplulukta demokrasinin işleyişi Nasreddin hocanın göle maya çalması gibi: tutarsa demokrasi, tutmazsa demo’krata oluyor. Oy verdikten, görüş bildirdikten sonra topluluğun tüm üyelerine tek söz kalıyor: “Ya tutarsa”...
Bu yazımı Demokrasi ve Saydamlık Enstitüsü’nün bir üyesi olarak yazıyorum. Yeni oluşan bu toplulukta yer almak gerçekten onur verici. Bu yazıyı ilk toplantıda bana ilham veren tüm üyelerimize adıyor, ilerleyen süreçte bu köşede DSE’nin gerçekleştirileceği faaliyetlerden bahsetmeyi diliyorum.
Sevgiyle kalınız.
Gazete adresi: http://www.manisahabergazetesi.com.tr/v2/koseyazisi-84-Iktidar-Kirmizi-Hali-ve-Demokrata.html
- Toplam blog
- : 149
- : 652
- Kayıt tarihi
- : 07.04.10
Sazsız söze ezgiler diziyoruz, birer birer. "Kim" olduğumuzun belli olmadığı bu dünyada K..