- Kategori
- Ekonomi - Finans
İspanya ekonomisi kurtulabilecek mi? Dr.Ali Topçubaşı
İrlanda, Portekiz, Yunanistan derken, beklendiği gibi İspanya'dan da yardım çığlığı geldi. 2001 yılından itibaren konut fiyatlarının yüzde 40 a yakın değer kaybetmesi ile zora girmeye başlayan, ancak bunu kabul etmeyen İspanya hükümeti, sonunda havlu atarak zorda olduğunu açıkladı. Uluslararası derecelendirme kuruluşu fitch in Ülkenin kredi notunu A dan 3 basamak düşürerek BBB ye getirmesi ve görünümünü negatife çevirmesi, yapının sürdürülemez olduğunu teyid etmiş oldu. Avrupa Birliği liderleri de daha fazla çöküşü engellemek için, 100 milyar Euro luk yardım paketini devreye sokmak zorunda kaldılar. Ancak, daha evvel İrlanda, Portekiz ve Yunanistan a verilen 400 milyar Euro luk yardıma rağmen, bilhassa Yunanistan ın çöküşünün durdurulamadığı dikkate alınırsa, AB nin yapısal sorunlarının çok ağır olduğu anlaşılmaktadır.
İspanya da ekonomik çöküşe, kendilerinin belirlediği maastric kriterlerinin çok uzağında olması nedeni ile yönelmiştir. Bütçe açıklarının milli gelire oranı nın azami yüzde 3 olması gerektiği halde, yüzde 6 ya ulaşırken, kamu borçlarının milli gelirlerine oranı yüzde 100 ü aşmıştır. 1.4 trilyon dolar olan milli gelirlerine karşın, yalnızca mortgage olarak inşaat yatırımları için bankaların kulandırdıkları kredi hacmi 1 trilyon euro ya ulaşmıştır. Konut fiyat larındaki ani yüzde 40 lara varan düşmeninde etkisi ile, bankaların acil likidite ihtiyacı doğmuştur. Ekonomide büyümenin olmamasının yanısıra, 2012 yılında yüzde 2 yi aşan oranda daralacağının anlaşılması, bankacılık başta olmak üzere tüm sektörleri çok olumsuz etkilemiştir.
AB nin 4. büyük ekonomisi nin hızla girdaba sürüklenmesi, yalnızca topluluğu değil, dünya ekonomisinide çok olumsuz etkileyeceği açıktır. Bu ülkede bankacı lık sektöründeki sorunların su yüzüne çıkması, bu ülkenin kağıtlarını kullanan diğer ülkeleride aşağıya çekeceği aşikardr. İspanya nın 2011 yılı başında , Avrupa birliği merkez bankası nezdinde borcu yok gibi idi. Ancak, şimdi nerede ise 300 milyar euro ya yaklaşan borcu bulunmaktadır. İtalya nın Avrupa merkez bankası na borcu nun 280 milyar euro ya ulaşması, Yunanistan ın 97 milyar euro, Portekiz in 75 milyar , İrlanda nın 128 milyar euro ya ulaşması, bu yapının daha fazla sürdülemeyeceğini göstermektedir. Konumuz olan İspanya da işsizliğin yüzde 25 lere ve gençlerde ise bu oranın yüzde 50 leri aşması, sosyal patlama nında ayak seslerini vermektedir.
Dünya ekonomisi nin şu anda itici gücü kabul edilen Çin ekonomisindeki yavaşlamayıda ihmal etmemiz gerekmektedir. Şu anda yaklaşan kriz ABD nin 2008 yılında mortgage dolayısı ile dünya yı krize sürükleyen yapının değiştirilmediği için, tekrar nüksettiğini ve tedbir alınmadığı taktirde, 1930 lara benzer bir krizin benzerinin yaklaştığını haber vermektedir. Ülkemizde yaklaşan krize, yüzde 10 a yaklaşan cari açık ile yakalandığı taktirde, çok olumsuz etkileneceği açıktır.