- Kategori
- İstanbul
İstanbul'u Sevmek
İstanbul'un simgesi
İstanbul için deniz ile iç içe tek payitaht deniliyor. Mayıs NTV Tarih dergisinin ekinde 8500 yıllık tarihi ile dünyanın en eski şehri İstanbul anlatılmış. Necdet Sakaoğlu çok güzel özetlemiş. Bir İstanbullu olarak bu güzel özetten sizlere alıntılar yapmak istiyorum. Eminim ki bilmediğiniz yeni öğreneceğiniz bilgiler olacak.
Akdeniz havzasının iki büyük şehri vardır, biri Roma diğeri İstanbul. Deniz ile iç içe olması bu özelikte başka bir merkezin olmaması İstanbul için önemlidir.
İstanbul’un efsanevi kurucusu için kaynaklar Megaralı Bizas’ı gösteriyor. Tarih kesin olmamakla birlikte M.Ö. 658 olarak söyleniyor. Daha önceki yıllar hakkında pek bilgi yok. Ama yeni Yenikapı dolaylarında yapılan çalışmalarda daha eski yıllar hakkında bilgiler toplanmaya başladığını belirtelim. Örneğin, M.Ö. 6500 yıllarında temelsiz küçük moloz taşlarla sıkıştırılmış ahşap dikeçlerle ayakta duran, duvarları kil ile sıvanan oval veya dörtgen evlerde oturanlar varmış.
Bizas dan yaklaşık bin yıl sonra Roma imparatoru I.Konstantinus geliyor. Konstantinus Roma’daki pagan soylularıyla anlaşamayıp tahta çıktıktan 4 yıl sonra 328 yılında Bizantion’a taşınmış ve Romanın başkenti yapmış. Şehrin hazırlanması iki yıl sürmüş 11 Mayıs 330 da Bizantion, Konstantinopolis (Nova Roma, Sekondu Roma diyenlerde olmuş ) olarak resmileşmiş ve bu isim 20. yüzyıla kadar devam etmiş.
Konstantinopolis 65 yıl sonra Roma imparatorluğunun ikiye ayrılması ile Doğu Roma İmparatorluğunun başkenti olmak zorunda kalmış.
Sayın okurlar 330 yılından 1453 yılına kadar birçok imparatorlar gelip geçmiş. II Theodosius İstanbul’a en fazla emek verenlerin başında yer almış. Ayasofya, Iustinianos döneminde yaptırılmış. Yaklaşık 1100 yıllık tarihi bizler pek bilmeyiz. Ayaklanmalar, depremler, yangınlar, hastalıklar ve savaşlar. En önemlisi Ortodoks Katolik savaşları. Bunun yanında birçok tarihi eser. Surlar, kiliseler, hamamlar, su kemerleri vb.
Konstaninopolis in en görkemli çağı 7. yüzyıl olmuş.
Fatih Sultan Mehmet’in 1453 de şehri ele geçirmesiyle bir dönem bitiyor, bir dönem başlıyor. Fatih İstanbul aldığında ( sonraki yıllarda diğer padişahlar da )ne kadar büyük bir mirası aldığını iyi biliyordu. Onun için ilk iş olarak hırpalanmış birçok binayı onarmış. Fatih döneminin önemli özeliklerinden biri de Sur içindeki arsa, ev, dükkan vb taşınmazların Sultan’a bağlanması ve halka sadece kiralama izni verilmesi olmuş. Bizanslıların durgun bayat su dolu sarnıçlarını sevmeyen Müslüman İstanbullular musluktan akan taze suyu tercih etmişler. Çarşamba Günleri Divan-ı Hümayun’un gündemi İstanbul olmuş, İstanbul’un sorunları tartışılmış.
Şehri denilen İstanbullular, Eyüplülere köylü, Galatalılara Frenk, Üsküdarlılara kasabalı, daha uzak semtlere de kenar derlermiş.
İstanbulluların, padişahla aynı şehirde yaşamak ve onun hemşehrisi sayılmak gibi ayrıcalıkları varmış, askerlikten, yol vergisinden muafmışlar.
Palamuta köylü balığı diyen, istavriti kedisine yediren İstanbullunun müşkülpesentliği meşhurmuş.
İstanbul’u anlamak, İstanbul’u sevmeyle başlar. Birçok Avrupalı gezgin İstanbul’a gelmiş, hayran kalmış. Kimi resmetmiş, kimi yazmış, bugün birçok bilgiyi onlar sayesinde öğreniyoruz. Bu şehir eski tarihi ve yaşayanlarıyla bir zümreye mal olabilecek bir yer değil.
Yazar Necdet Sakaoğlu, son olarak İstanbul’un tarihi kimliğinin yok edilişinin nasıl önüne geçileceğini sorguluyor. Diyor ki, 1950 li yıllara kadar korunan tarihi kimliğin bugün bir megapol içerisinde kaybolmuş, isminin bile korunamayıp bir ilçesine devrolmasına izin vermişiz. Sevenlerin mücadelesini bekliyoruz.
Kuru kuruya sevgi ile bu işler yürüyemeyeceği açık. 8500 yıllık tarihe saygı göstermeliyiz. Okuyup öğrenmeli ve gelecek kuşaklara bu tarihi mirası en iyi şekilde aktarmalıyız.
- Toplam blog
- : 487
- : 1730
- Kayıt tarihi
- : 01.04.07
1965 İstanbul doğumluyum. İTÜ Elektrik mühendisliğinden mezun oldum. Özel sektörde Kalite Bölümünde..
