- Kategori
- Gelenekler
Kaynana - dünürler atışması
Kavgalarla paylaşılamayan ortamlarda, herkes kendi açısından haklı olsa da; konuları şakaya vurarak - atışarak-mani'leşerek- anlatmak, Karadeniz halkının yöresel bir özelliği olsa gerek...
Ezilmisliğin ya da başarısızlığın dayanılmaz ağırlığını içinde hisseden Anadolu insanının; yaşadığı ortamın şartlarına uyum sağlayabilmek için; bir çok ciddi - toplumsal diyebilecegimiz - konuları "mani" söyleyerek, ya da karşılıklı 'atışarak', ya da 'ağıt' yakarak dile getirmesi, geleneksel örf ve âdetlerimizden olduğunu hepimiz biliriz...
Asağıda, bir Karadeniz düğünü için kaleme aldığım, erkek annesi ile, kız annesinin (dünür adayları), 'atışması' nı okuyacaksınız. Bu atışmalarda , başlangıçta sözler abartılarak süslense de, (kaba ve hoşgörüsüz söylense de), sonunda, birlik ve beraberlik mesajları vermesi, her atışmanın en önemli özelliğidir:
Kulağımın dibinde
Vızıldayan sinek mi?
Yoksa karşımda duran
Süt sağımlık inek mi?
***
Çaylıkların dibinde
Çakala bak Çakala.
Hadi çoban köpeğim
Bağıranı yakala...
***
Karayemiş dibinde
Karayemiş toplayan
Sakın çıkma karşıma
Gece vaktı hortlayan...
***
Karşıdaki ormanı
Birer birer sayarım,
Çok konuşma oradan
Yoktur benim ayarım...
***
Ayarını bozarım
Mezarını kazarım,
Ben düğün sahibiyin
Ne deseler de varım.
***
Varma soğuk sulara
Batar da çıkamazsın,
Düğün başı olsan da
Beni korkutamazsın...
****
Bana ders verene bak
Etekleri zil çalar,
Yediğin yemeklerin
Boğazına mı kaçar?
***
Huu! komşular yetişin
Atışma var atışma,
Düğün başı delirmiş
Kaşıma var kaşıma...
***
Başını kaşıtırım
Dağlardan aşıtırım,
Daha kafam kızarsa
Feleğin şaşırtırım...
***
Hoşt! oradan havlama
Yüreğimi dağlama,
Kırk senelik motorsun
Hiç boşuna yağlama...
***
Tarlada birinciyim
Toprak dayanmaz bana,
Alt - üst ederim seni
Hiç damarıma basma...
***
Bu kaba kuvvetinle
Sen modern olamazsın,
Kızımızı yorarsan
Vallahi alamazsın...
***
Çok geç kaldı vapurun
Limana varamadı
Oğlum aldı kızını
Yalvarman yaramadı
***
Oğluna yakışır mı?
Benim gül gibi kızım,
Çok konuşma kaynana
Daha almadım hızım...
***
Denizdeki takanın
Sesine bak sesine,
Kızınız kurban olsun
Oğlumun nefesine...
***
Atma kaynana atma
Seni herkes tanıyor,
Kızım seçti, ne deyim?
Benim içim yanıyor...
***
Ben modern bir hanımım
Bakmam senin sözüne,
Şehirde yetişmişim
Nazar değmez gözüme...
***
Kadına bak kadına
Un serpmiş ip üstüne,
Aslını inkâr eder
Bakılır mı yüzüne?
***
Sen onu kızına sor
Yüreğim ateşten kor,
Ah! oğlum yaktın beni
Gel de ananı bir gör!
***
Karaları bağlama
Sahtecikten ağlama,
Verdim gitti kızımı
Güvendiğim oğlana...
***
Dağları aştık geldik
Kızına yanık geldik,
Düğünümüz şen olsun
Her şeye razı geldik...
Alaettin Morgül / 14.01.2012