Metal yorgunluğu

Makine ve malzemeler gibi insanlar ve sosyal kurumlar için de geçerli bir olgu;

Ve işte bu yazının konusu, “Metal Yorgunluğu”…

1954’te bir İngiliz jeti “çatlamış” ve tanım:

“Metalin gerilim ve yük basıncı altında elastikiyetini kaybetmesi, mukavemet eşiğinin düşmesi sonucu ani çatlaklar ya da kırılmalar meydana gelmesi” diye,

Fizikten başlamış, Fikre girmiş;

Sosyal hayat için de metal yorulmasına ilk değinenlerden biri Sayın Ülsever. (1)

İnsanlar arasında gündelik ilişkilerde “bıkkınlık”, bunun bir prototipi…

Ama asıl organizasyonlar için metal yorulması çok daha ciddi bir olgu olsa gerek.

Açık sistem olarak işlemesi beklenen bu yapılarda, basıncın süre ile çarpılması sonucunda, o yapıların bileşeni olan insanlar dağılmaktadır.

Bu dağılma, kesin bir kopmaya, keskin bir çatlamaya karşılık gelmeden de tahribat yaratmaktadır…

Ne ki, bazen gerçekler karşısında makineler daha şanslıdır (!), çünkü:

1970’lerden bu yana, özellikle çelik köprüler, uçak kanatları, arazi araçları için daha bir özen göstermek gerektiğinin bilincindeyiz.

Üretim tasarımı ve kontrol süreci bu duruma göre yeniden yapılandırılmıştır.

Aynı olgunun (metal yorgunluğu) sosyal türevini kabullenmekse; organizasyonu, onun bileşenleri yenilemek veya değiştirmek demek…

İşin içine insan faktörü girince, bu pek kolay olmuyor.

İnsan hele ki, yönetim erkini elinde tutan yapının paydaşıysa; demirden dirençli, betondan katı, konumlanabiliyor.

Ne ki, doğanın yasasını ne fiziki ne fikri olaylarda değiştirmek mümkün…

Bu yazıya karar verip çalışmaya başladığımda Sayın Başbakan’ın “Bizde Metal Yorgunluğu Yok” demecinden haberdar değildim. (2)

Fakat toplumda artan bir gerilim ve bir basınç sarmalı var…

Demokrasilerde 10 yıl hem de tek başına iktidar dönemi kaçınılmaz olarak yorulmayı da beraberinde getirir; getirmiştir de…

Çünkü demokrasi bir denetim ve denge sistemidir, sınıfların değişen öncelikleri, Dünya’nın gelişen dinamikleri, muhalefetin de iktidar olmasını çağıran koşulları kendiliğinden doğurur.

Fabrikaların basınca dayanamadığı, yüksek faizle ısınan ekonominin tarımı çatlattığı, demokratik haklar açısından gerilimlerin bulunduğu bir toplumdaysa, değişim esas olmalıdır.

Metal yorgunluğunu doğal olarak kabul etmek, demokrasinin de olağanlaşmasına katkıdır.

_____________________________________________

(1)”İnsanlarda metal yorgunluğu” Cüneyt Ülsever, Hürriyet, 28 Eylül 2008.

http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/10002964.asp?m=1

(2): Erdoğan: “Üstümüzde metal yorgunluğu yok”. Memurlar.net. 5 Kasım 2012.

http://www.memurlar.net/haber/302542/