Öğrencemiz Türkçe 10

ANLATIMIN DİLDEN DİLE DEĞİŞMESİ

Her dilin anlatımda oluşturduğu “sözcük dizgesi” ayrılıklar gösterir. Bu ayrılık, dillerin sözdizimsel yapılarından kaynaklanmaktadır. Her kişi düşüncelerini tümceler aracılığıyla anadilin sözdizimine uyarak dile getirir.

“İnsanın birden çok anadili olamayacağı' * için kendi dilinin anlatım gücünü, çevresinden edindikleriyle yetinmediğinden, okullarda geliştirir. Özellikle ilköğretim önemlidir. Çünkü anadili öğretiminde ilk aşamadır. Çocuğa görelik ilkesi dikkate alınarak anadili öğretimi yapılmalıdır.

Her dilde anlatım değişiktir. Çünkü sözdizimleri ayrıdır. Fransızca, İngilizce, “Ben okula gidiyorum.” diyebilmek için,“Ben gidiyorum okula.” dememiz gerekir. Bu bakımdan dili iyi tanıyabilmek o dilin yapısal özelliklerini bilmekten geçer.

Türkçe'nin yapısal özelliklerinden temel öğelerin sonda bulunması gerektiği, önemsenen öğenin yükleme yaklaştırıldığı, yüklemin çatısal özelliğinin anlatımı etkileyeceği, anadilimizin bilinmesi gereken sözdizimsel kurallarından bazılarıdır. Bu kurallar, anadilimizin değişmezlik ekseninde yer almaktadır. Dilin değişebilirlik ekseninde ozanların, yazarların, dilbilimcilerin dili işleyip geliştirdiklerini görüyoruz, biliyoruz.



*Doğan Aksan, Anadili, Türk Dili, Haziran 1975, s.431

Sanat Yaprağı, Mart 2014