- Kategori
- Psikoloji
öğrenilmiş çaresizlik sendromu
Psikoloji de öğrenilmiş çaresizlik sendromu (learned helplessness syndrome)diye bir terim var.
Aslında biraz karışık gibi.
Olay şu, bizim tarafımızdan kontrol edilebilen, ya da kontrol edilemeyenfFiziki, sosyal ve psikolojik faktörlerin, rahatsız edici olsa da, bizim tarafımızdan isteğimizle kabüllenişi de denilenibilir bu sendroma(1). Bunun için bizim ya da canlının rahatsız eden işlemin sonucu değiştirmeyeceğini görmemiz gerekiyor(1).
Türkçede bunu nasıl anlatabiliriz?
“Sürekli olarak olumsuz tepki alma sonucu ortaya çıkan başarısızlığı kökten kabullenme durumu” diyebiliriz.
Aslında yeni değil, ilk defa 1967 yılında hayvan çalışmalarında gösterilmiş(2), daha sonra insan çalışmaları yapılmış(2).
Bir hayvan, kendine yapılan tehlikeli hareketlere bir şekilde cevap verir. BU hareketler kontrolü dışında ise, bir şey yapamıyorsa, rahatsız edici olsa bile hayvan bu hareketi kabüllenir(3).
Biraz zor bir sendrom gibi duruyor.
Rahatsız edici dıştan yapılan bir hareketi insan nasıl kabüllenir. Bizim toplumumuzda, Gelin kaynana ilişkileri geliyor. Kaynana devamlı gelini taciz ederse, kaç gelin bu tacizi kabüllenebilir ki?
Ya da evlilik de eşler devamlı birbirlerine rahatsızlık veriyorlarsa, bu sendrom olayı kabüllenerek, kaç kişide gelişir.
Türkçede bu sendromu uygulayan bir kimse karşıdakine ne der?
Sen kendini ne sandın? Sen kimsin ki bu işi yapacaksın, başaracaksın?
“Yenilen güreşçi güreşe doymaz” bu sendromu anlatır mı?
Böyle bir sendrom var.
Kaynaklar
1. Greer JG, Wethered CE. Learned helplessness and the elementary student: Implications for counselors. Elem Sch Guid Couns. 1987;22(2):157–64.
2. Peterson C. Learned helplessness: Fundamental issues in theory and research. J Soc Clin Psychol. 1985;3(2):248–54.
3. Batsching S, Wolf R, Heisenberg M. Inescapable Stress Changes Walking Behavior in Flies - Learned Helplessness Revisited. PLoS One. 2016;11(11):e0167066.
.