- Kategori
- Eğitim
Osmanlı Dönemi'nde eğitim sistemi - 1 : Geleneksel eğitim kurumları ve okullaşma...
Osmanlı İmparatorluğu'nun, Avrupa tarzı ilk darülfününü; İstanbul Üniversitedi..
"İLİM, ALEM-İ AKIL VE İZAN İÇİN IŞIK SAÇAN TEK PARLAK GÜNEŞTİR"(Fuat Paşa)
Genel...
Eğitim, tarih boyunca, insanların üzerinde en çok durdukları konulardan biri olmuştur. Ancak, İlk ve Ortaçağ'ın başlarında, eğitim toplumsallıktan uzaktı. O zamanların devletleri, genelde dine dayalı yönetime sahip olduklarından, eğitim de dine dayanıyordu. Dinsel bilgiler bile --halka sunulduğu kadarıyla-- eğitimin esasını teşkil ediyordu.
Bu nedenle, akla ve deneye dayanan bilgilerin elde edilmesi çok zordu. Ancak, Batı'da başlayan ve insan aklının doğmalardan kurtarılmasını sağlayan Rönesans ve Reform hareketleri ve arkasından gelen Aydınlanma Dönemi, eğitimin de akılcı temellere dayanmasının yollarını açtı...
Eğitim yöntemleri geliştirildi; gözlem, deney ve düşünme yolu ile ilk bilgilere ulaşma bir sistem haline getirildi...Devletler, eğitimin önemini kavradılar ve eğitim işlerini üzerlerine aldılar...Okul sistemleri kuruldu. İlköğretim zorunluluğu kuralı Batılı devletlere yerleşti...18. yüzyıl sonlarında Batı'da, hem bütün bireylerin eğitimden geçmesi hem de üst düzeydeki bilimsel kurum ve kuruluşların iyice gelişmesi sağlandı.
Bu dönemde, Osmanlı insanının gelişmişlik derecesi ile eğitim düzeyi uyumluydu. Ancak bu uyumluluk ölçüsü, çağdaş --o yıllar için Batı-- toplumların çok gerisindeydi. Aradan bir yüzyıllık bir süre geçtikten sonra, bazı Osmanlı yönetici ve aydınlarının iyi niyetli çabaları ile 19.yüzyılda eğitimin önemi kavranmış, eğitim alanında Batı benzeri iyileştirmeler görülmüş ve yeni açılan eğitim kurumları ile eğitimin devlet gözetimine alınmasına çalışılmıştır...
Ancak, dinsellik ve gelenekselliğin etkin olduğu Osmanlı halkının toplumsal yapısı, yenilikleri kolaylıkla kabul etmemiş ve hatta direnmiştir...Bu nedenle de, yeni ve eski eğitim anlayışı ve kurumlarının bir arada yaşadığı ikili bir yapı Cumhuriyet dönemine kadar sürmüştür.
x x x
Bu başlangıç yazısı ile, "Osmanlı Eğitim Sistemi, eğitim kurumları ve okullaşmasını" konu alan bir dosya açtım...
AMACIM : Yukarıda da belirttiğim gibi, 19. yüzyıla kadar kendine özgü bir nitelik gösteren Osmanlı geleneksel eğitim sistemi ile 19.yüzyıl sonrasında eğitim alanında görülen yenileşmelere değinmek ve buna paralel olarak, 19.yüzyil öncesi ve sonrası dönemde, Osmanlı'nın bilimsel görünümünü ortaya koymaktır.
Çok sayıda kaynak araştırması yaparak iyi niyetle hazırladığım bu blog dizisinin, konuyla ilgilenen arkadaşlarıma yararlı olacağını düşünmekteyim.
Umarım emeğimin boşa gitmez...
cdenizkent
13-Nisan-2015
- Toplam blog
- : 979
- : 1425
- Kayıt tarihi
- : 11.12.07
İstanbul doğumluyum. İlk, orta ve lise öğrenimi İstanbul'da tamamladım. İstanbul Üniversitesi'nde..