- Kategori
- Sinema
Perdenin Arkasındaki Karagöz
Gösteri sanatlarında, gölge oyunu denince aklımıza gelen iki figür vardır, Bu karakterler Bursa'da yaşadığı rivayet edilen Karagöz ve Hacivat'tır.
Bilinen hikayeye göre Karagöz ve Hacivat Bursa'da cami inşaat işçisi olarak çalıştıkları ve şakalaşmaları yüzünden cami inşaatını yavaşlattıkları dolayısı ile dönemin Osmanlı padişahı Sultan Orhan ikisini idam ettirmeleri ile bu karakterler gölge oyunu karakterine dönüşür.
Bu hikayenin doğruluğu yanlışlığı tartışılır. Ama var olan gerçek ise bu karakterler gölge oyununun ana karakterleri olarak günümüze kadar var olur.
Günümüze kadar birçok Karagöz ve Hacivat hikayesi ve belgeseli yapılmıştır. Bu sefer Bursa Uludağ Üniversitesi içinde kurulan Karagöz ve Kukla Oyunları Uygulama ve Araştırma Merkezinin hazırladığı yeni projesinden bahsetmek istiyorum.

Uludağ üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sahne Sanatları Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Sait Liman'ın hazırlayıp yönettiği belgesel izleme fırsatı yakaladım. Belgeseli Doç. Dr. Ali Sait Liman hocamın bana yollaması beni onurlandırdı.
Gerçeği söylemek gerekir ise hocamın çalışmalarını yakından takip ediyorum ama belgeseli izlemeden önce standart bir Karagöz ve Hacivat konulu belgeseli olacağını düşünüyordum. "Perdenin Arkasındaki Karagöz" adlı belgesel ilgimi çekti. Belgesel tamamen olaya farklı bir açıdan bakıyor. Karagöz ile Hacivat oynatıcısını konu alıyor yani Hayali'leri ve Bursa'da yaşayan ‘hayali’leri baz almış.
Kısaca hayali ne demek ondan bahsedeyim. Gölge sanatında, Karagöz ve Hacivat oynatmak için Hayali yani usta olmak lazım ama önce en alt basamaktan başlamak lazım yani önce sandıkkar olarak başlanır yani malzemeleri taşıyan anlamına gelir ve sonra çırak olunur ardından ise yardak olunur. Yani yardak bir anlamda kalfa olmak demektir ve yani Hayali adayı olunur.
"Perdenin Arkasındaki Karagöz" adlı belgesel, özel bir eğitim kurumunun sinema salonunda gösterimi yapılmış. Belgeselin görüntü yönetmenliğini Meral Kuru, metin yazarlığı ve seslendirmesini KARAKUM Müdürü İbrahim Öztahtalı'nın yaptığı, gölge arkasındaki hayalinin oyuna hazırlanması ve oyun sırasındaki çalışmalarını konu alıyor. Ve Bursa'da yaşayan hayaliler ile söyleşiler var.
Öztahtalı, etkinlikte yaptığı konuşmada, UNESCO'nun 2009'da Somut Olmayan Dünya Mirası Listesi'ne aldığı Karagöz'ü bütün dünyaya tanıtmak gerektiğini söyledi.
Ali Sait Liman bir konuşmasında gölge oyununu bugüne kadar bakılmayan bir açıdan seyirciyle buluşturduklarını belirterek, "Gelecek kuşaklara aktarılması gereken bu mirası kayıt altına alarak sosyal ve akademik sorumluluğumuza bir halka daha ekledik" ifadesini kullandı.
Bu güzel belgesel için emeğinize sağlık Doç. Dr. Ali Sait Liman hocam, Bursa ile ilgili çalışmalarınızı yakından takip ediyorum. Yeni projelerde buluşmak üzere… İyi seyirler…