- Kategori
- Siyaset
Referandumdaki en büyük tehlike

kaynak www.milliyet.com.tr
Tartışmalı referanduma sayılı günler kalmış iken, yapılan kamuoyu yoklamaları "Evet" ve "Hayır" ların neredeyse başabaş olduğuna işaret ediyor. Bir oylamadaki bu başabaşlık, verilecek her oya daha da kritik değer yükler. Her bir oy bu denli kritik öneme haiz ise doğru orantılı olarak oy kullananın oylama konusunda bilgi hakimiyeti zaruridir.
İşte önümüzdeki referandumu sakatlayacak en büyük tehlike de kanımca burada yatmaktadır. İçerik ayrı bir tartışma konusu olarak bir kenara bırakıldığında, nasıl sonuçlandığı fark etmeksizin bu demokrasi aracının maksadına hizmet etmiş olması gereklidir. Yani halkın ilgili konu üzerindeki iradesi alınmış olmalıdır. Referandumu yerel ve genel seçimlerden ayıran özellik de budur. Can alıcı nokta halkın neyi oyladığını bilmesidir. T.C tarihindeki diğer beş referanduma baktığımızda bu bilgi eksikliğinin çıkan sonuçları tartışmaya açtığını görüyoruz. Aynı durumu bu oylama sonrasında da yaşayacağımız su götürmez gerçektir.
Sözkonusu bu bilgi boşluğu halkda diğer unsurlar tarafından kapatılmaktadır. Nedir bu unsurlar? Genel geçer kabul veya redde yolaçan duygusal nedenler ve önceki tecrübeler. Eğer halk bu psikoloji etkisinde oy kullanıyor ise bu, oylamayı sınırlı konulu referandumdan çıkartıp seçim havasına sokar. Nitekim gerek hükümet gerekse muhalefet kanadı özellikle bu seferki referandum konusunun halkın büyük çoğunluğu tarafından tam olarak bilinmediğini çok iyi bildiği için propagandalarını seçim propagandası formatında sürdürüyor, hatta bundan gelecek seçimler adına fayda sağlamakta bir mahsur görmüyorlar.
Bundan önceki beş referandumun zamanını hatırlayacak olursak;
1- 1960 darbesi ardından 61 Anayasası onayı için,
2- 1980 darbesi ardından 82 Anayasası onayı için,
3- 1987 yılında 82 Anayasası geçiçi 4. maddesinde konu edilen siyasi yasakların kaldırılmasına ilişkin,
4- 1988 yılında Anayasanın 127. maddesinde konu edilen yerel seçimlerin öne alınmasına ilişkin,
5- 2007 yılında Anayasanın 4. maddesinde konu edilen Cumhurbaşkanlığı seçimi ve görev süresinin yeniden düzenlenmesine ilişkin değişiklik önerisinin oylanması,
İlk iki referandum neredeyse hemen darbe sonrası yapıldığı için duygusal faktörün çok etkili olmuş olması muhtemeldir. Diğer üç referandum ise çerçevesi daraltılmış konu üzerinde yapılmıştır, ki buna rağmen sonuncusunda yine de sorunlar yaşanmış ve şaibeler gündemi meşgul etmiştir. Önümüzdeki referandum ise içerik yönünden belki en karmaşık ve de stratejik olarak en kritik öneme sahip olanı olabilir. Birçok teknik detayı olan maddelerin eski halini ne kadar vatandaş biliyordu ki, yeni hali ile kıyaslama yapabilsin ve maddeleri biraraya getirip ilişkilendirebilsin. Bu durumda bu referandumun partizan yaklaşımlardan arınmasının mümkün olmayıp, gelecek seçimin mini bir ön denemesi niteliğinden öte geçemeyeceğinden endişeliyim.
Bir vatandaş olarak bu önemli referandumda irademi kullanmayı çok arzu ederdim, maalesef kısa bir zaman farkı ile mümkün olamayacak bu kez. Ne diyelim, vatana millete şimdiden hayırlı olsun!