- Kategori
- Tarım / Hayvancılık
Rize'de Kahve Tarımı Potansiyeli

Bilindiği gibi Rize 1950'lı yılların ortalarına kadar yoğun göç veren bir ilimizdi. Çay tarımı yaygınlaşıp halkın cebi para görmeye başlayınca bu dramatik göç büyük ölçüde yavaşlamış, bölge Türkiye standartlarının üzerinde bir refah düzeyine kavuşmuştur. Rahatlıkla söylenebilir ki eğer çay olmasaydı Türkiye'nin en geri kalmış yörelerinden biri olacaktı. Merhum Zihni Derin'i bu münasebetle bir kez daha rahmetle anarken büyük çapta kaçak çay girişi, yanlış taban fiyatı uygulaması, plansız üretim, yanlış özelleştirme ve toprak bölünmesi gibi nedenlerle gittikçe çıkmaza giren çay tarımına ikinci bir alternatif ürün bulmak artık bir zorunluluk haline gelmiştir.
Yıllar önce kivinin aranan ürün olacağı sanıldı ama hiç de öyle gerçekleşmedi. Yetiştirme zorluğu, pazar sorunları, kalifiye eleman yokluğu gibi nedenlerle kivi üretimi çok sınırlı kaldı. Bir zamanlar dünyaca ünlü Rize Satsuma mandalinası artık mumla aranıyor ve dağı taşı kaplayan çaylıklarda yetiştirilmesi artık mümkün de değildir.
Bu durumda kahve gibi yetiştirilmesi nispeten kolay, yüksek gelir getirecek bir ürüne şiddetle ihtiyaç vardır. Kahve ağacının tropikal bir bitki olduğu, yağışlı ve sıcak bir iklim gerektirdiği söylenebilir. Keza dünyada kahve yetiştiren ülkeler daha çok ekvator kuşağı civarında kümelenmiştir. Türkiye'de Anamur civarında denenmiş ama çok olumlu bir netice elde edilememiştir.
Geçen akşam Ayna programında bir Orta Afrika ülkesi olan Brundi'yi seyrederken geniş çay tarlalarını ve mısırlıkları gördüm. Sonra da ikide bir yağan yağmurları.. Aynı şeyleri Rize'de de görebilirsiniz. Eksik olan tek şey tropikal sıcaklık. Sera tipi kapalı alanlarda bu sıcağı bir ölçüde sağlayabilirsek neden olmasın?.. Pekala Rize'de de kahve yetiştirebiliriz. Genetik araştırmalarla kahve bitkisini iklime uyumlaştırmak mümkündür ama GDO'lu mısır kabusundan sonra böyle bir kahveyi kimse içmek istemez..
Sonuç olarak birçok yönden Rize ve çevresinde yetişebilecek gibi görünen kahve için ivedilikle bir deneme fidanlığı kurulmalıdır. Belki bu deneme "Boşa giden bir çaba " olabilecektir ama başarılı olunduğu takdirde çayın getirisini birkaç defa katlayacak " Yeni ve çok değerli bir yeşil altına daha " sahip olunacaktır.